Մառիի ճակատամարտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մառիի ճակատամարտ
DisasterOfMari1266.JPG
Թորոսի սպանությունը և Լևոնի գերեվարումը
Թվական 1266 թվականի օգոստոսի 24
Վայր Մառի, Դարպսակ
Արդյունք Մամլուքների հաղթանակ
Հակառակորդներ

FlagKilikia.png
Կիլիկիայի Հայկական Թագավորություն

Mameluke Flag.svg
Մամլուքներ
Հրամանատարներ
Armoiries Héthoumides.svg Լևոն Գ
Թորոս
Mameluke Flag.svg Մանսուր Կալաուն
Ալի ալ-Մանսուր
Կողմերի ուժեր
15.000 30.000
Կորուստներ
մարտական կորուստներից զատ
40.000 գերեվարված բնակիչ
անհայտ

Մառիի ճակատամարտ տեղի է ունեցել 1266 թվականի օգոստոսի 24-ին, Եգիպտոսի Մամլուքների սուլթանության և Կիլիկյան Հայաստանի զորքերի միջև, Մառի կոչվող կապանում (Սև լեռների շրջան)։

Ընթացքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եգիպտոսի սուլթան Զահեր Բայբարսը, օգտվելով մոնղոլական տիրակալության տրոհումից ու թուլացումից, վերանվաճեց Հյուսիսային Ասորիքը, իսկ օգոստոսին Մանսուր Կալաունին 30-հազարանոց զորաբանակով ուղարկեց Կիլիկիա։ Հեթում Ա-ն գտնվում էր Թավրիզում՝ դաշնակից մոնղոլների մոտ։ Մամլուքների դեմ դուրս եկան արքայազներ Լևոնը և Թորոսը 15-հազարանոց բանակով։ Հայկական զորքերը չկարողացան դիմադրել իրենց կրկնակի գերազանցող մամլուքներին։ Արքայազն Թորոսը զոհվեց, իսկ Լևոնը Սմբատ Սպարապետի որդու՝ Վասիլ Թաթարի հետ միասին գերեվարվեց[1]։

Հետևանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հեթում Ա-ն վերադարձավ և իր երկիրը հայտնաբերեց թալանված վիճակում մամլուքները թալանել և ավերել էին երկրի երեք խոշոր քաղաքները՝ Մամեստիան, Ադանան և Տարսոնը, ինչպես նաև Այաս նավահանգիստը։ Մամլուքներին քսան օր պաշարելուց հետո հաջողվեց գրավել Սիս մայրաքաղաքը, գերեվարեց շուրջ 40 հազար բնակիչ[2]։ Հեթումը անհապաղ քայլեր ձեռնարկեց Լևոնին գերությունից ազատելու համար և որոշ տարածքային զիջումներ կատարելու դիմաց հետ վերադարձրեց գահաժառանգին։ 1269 թ. Տարսոն քաղաքում Լևոնը օծվեց թագավոր[3], իսկ Հեթումը ծառայության անցավ Դրազարկի վանքում որպես կրոնավոր։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. The Armenian Kingdom and the Mamluks p.49, Angus Donald Stewart
  2. Bournotian, A Concise History of the Armenian People, p. 101
  3. Կլոդ Մութաֆյան, p.60

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Renée Grousset, Histoires des Croisades, III
  • Կլոդ Մութաֆյան, Le Royaume Armenien de Cilicie
  • Angus Donal Stewart, The Armenian Kingdom and the Mamluks