Մանհեթենհենջ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Manhattanhenge in may 2011.jpg
Magnify-clip.png
Մանհեթենհենջը 2011 թ․ մայիսի 31-ին։

Մանհեթենհենջ (անգլ.՝ Manhattanhenge), եզր է, որ բնորոշում է Մանհեթենում տարեկան չորս անգամ՝ դեկտեմբերին, հունվարին, մայիսին և հուլիսին, տեղի ունեցող մի երևույթ։ Ծագող կամ մայր մտնող արևը հնարավոր է տեսնել Բորոյի գլխավոր պլանով կառուցված Մանհեթենի զուգահեռ փողոցները հատող լայնակիներից։

«Մանհեթենհենջ» եզրը (Սթոունհենջի նմանակությամբ) ժողովրդականություն է ստացել 2002 թվականին գիտնական Նիլ Թայսոնի շնորհիվ։ Մանհեթենհենջի երևույթը հնարավոր է դիտել լայնակի փողոցներից։ Այդ փողոցները հատում են ավենյուները, որոնք միջօրեականից շեղված են 29°-ով։[1] Երևույթը տեղի է ունենում Մայիսի 28-ին կամ 29-ին և հուլիսի 12-ին կամ 13-ին (մայրամուտ), և մոտավորապես դեկտեմբերի 5-ին և հունվարի 8-ին (արևածագ)[2]՝ արևադարձից հավասարապես հեռու օրերին։ 2012 թվականին ամառային մանհեթենհենջը տեղի է ունեցել մայիսի 29-ին ժամը 20։17-ին և հուլիսի 12-ին ժամը 20։25-ին ըստ հյուսիսամերիկյան արևելյան ժամի[3]։

Նման երևույթներ դիտվում են փողոցների նմանատիպ հատակագիծ ունեցող քաղաքներում, ինչպես Բալտիմորում (Մարտի 12-ին և 25-ին ու սեպտեմբերի 18-ին և 29-ին),[4] Չիկագոյում,[5] Տորոնտոյում և Մոնրեալում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Sam Roberts (2006-07-02)։ «City of Angles» (անգլերեն)։ New York Times։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-12-14-ին։ Վերցված է 2012-10-23 
  2. Mariano Andrade (2011-07-11)։ «Sun to strike NY streets in magical 'Manhattanhenge'» (անգլերեն)։ phys.org։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-12-18-ին։ Վերցված է 2012-10-23 
  3. Tyson, Neil deGrasse։ «"Manhattanhenge"» (անգլերեն)։ Hayden Planetarium։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-12-18-ին։ Վերցված է 2012-10-23 
  4. Roylance, Frank (2007-07-13)։ «Sunset on "Manhattanhenge"» (անգլերեն)։ Maryland Weather։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-12-18-ին։ Վերցված է 2012-10-23 
  5. Whet Moser (2009-08-20)։ «Chicagohenge!»։ Blog (անգլերեն)։ Chicago Reader։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-12-18-ին։ Վերցված է 2012-10-23