Ձետա (տառ)
 | |||
| Հունական այբուբեն | |||
|---|---|---|---|
| Αα | Ալֆա | Νν | Նյու |
| Ββ | Բետա | Ξξ | Քսի |
| Γγ | Գամմա | Οο | Օմիկրոն |
| Δδ | Դելտա | Ππ | Պի |
| Εε | Էպսիլոն | Ρρ | Ռո |
| Ζζ | Ձետա | Σσς | Սիգմա |
| Ηη | Էտա | Ττ | Տաու |
| Θθ | Թետա | Υυ | Իփսիլոն |
| Ιι | Յոտա | Φφ | Ֆի |
| Κκ | Կապպա | Χχ | Խի |
| Λλ | Լամբդա | Ψψ | Փսի |
| Μμ | Մյու | Ωω | Օմեգա |
| Պատմություն | |||
Հնագույն տեղային տարբերակներ · · · · · | |||
| Կցագրեր (ϛ, ϗ, ȣ) ·Տարբերանշաններ | |||
Թվեր՝  (6) · (90) · (900) | |||
| Այլ լեզուներում | |||
| Բակտրիերեն · Ղպտերեն · Ալբաներեն | |||
| Գիտական նշաններ | |||
 Կատեգորիա •  Commons | |||
Ζ ζ
Ձետա (հունարեն` ζῆτα) հունական այբուբենի վեցերորդ տառն է։ Հունական այբուբենում թվային արժեքն է` 7։ Առաջացել է փյունիկերեն 𐤆՝ զեն տառից։ Այդ տառից է առաջացել Լատինական այբուբենի Ζ տառը և կյուրեղագիր З տառը։ Նոր հունական անվանումը՝ զիտա (հուն․՝ ζήτα )։
Ժամանակակից հունարենում այն արտահայտում է [z] հնչյունը։ Հին հունարենում արտասանությունը ճշգրիտ հայտնի չէ, գոյություն ունի երկու տարբերակ՝ [dz] կամ [zd]։
Կիրառումը գիտություններում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Մեծատառ զետան չի օգտագործվում, քանի որ այն սովորաբար նույնն է, ինչ լատինական Z-ը։ Փոքրատառը կարող է օգտագործվել՝ ներկայացնելու համար․
- Մաթեմատիկայում՝ Ռիմանի զետա ֆունկցիան[1], Հուրվիցի զետա-ֆունկցիան[2], Վեյերշտրասի ֆունկցիան[3],
- Ֆիզիկայում՝ տատանվող համակարգի մարման գործակից ինժեներիայում և ֆիզիկայում[4]
- Կոլոիդային քիմիայում՝ զետա-պոտենցիալը[5],
- Հիդրավլիկայում՝ հիդրավլիկ դիմադրության գործակցի նշման համար (ξ-ի հետ միասին)[6]։ Տառերը հաճախ շփոթում են՝ որոշ հրապարակումներում առաջարկվում է դրանցից մեկը հաշվարկել մուտքային հոսքի արագությամբ, իսկ մյուսը՝ ելքային հոսքի արագությամբ։
- Ուղղաթիռի շեղբերի դինամիկայում հետընթացի անկյուն[7]
- Գեոդեզիայում՝ բարձրության անոմալիա (նորմալ և գեոդեզիական բարձրությունների տարբերություն)։
Համագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Weisstein, Eric W. «Riemann Zeta Function». mathworld.wolfram.com (անգլերեն). Վերցված է 2025-01-22-ին.
- ↑ «DLMF: Chapter 25 Zeta and Related Functions». dlmf.nist.gov. Վերցված է 2025-01-31-ին.
- ↑ Weisstein, Eric W. «Weierstrass Zeta Function». mathworld.wolfram.com (անգլերեն). Վերցված է 2025-01-22-ին.
- ↑ Wilkie, Jacqueline; Johnson, Michael; Katebi, Reza (2002). Control engineering: an introductory course. Basingstoke: Palgrave. էջ 179. ISBN 978-0-333-77129-7. «We shall refer to ζ as the damping ratio throughout this text.»
- ↑ Hunter, Robert J. (1988). Zeta potential in colloid science: principles and applications (New paperback ed.). London San Diego: Academic Press. էջ 6. ISBN 978-0-12-361961-7. «It is also possible to correlate the ζ-potential with the sedimentation behaviour of colloidal systems and with the flotation behaviour of mineral ores.»
- ↑ Идельчик И. Е. Справочник по гидравлическим сопротивлениям. — М.: Машиностроение, 1992.
- ↑ Padfield, Gareth D. (2007). Helicopter flight dynamics: the theory and application of flying qualities and simulation modeling. AIAA education series (2nd ed.). Reston, Va: American Inst. of Aeronautics and Astronautics. էջեր xxxi. ISBN 978-1-56347-920-5.
| Հունական այբուբեն |  |
|---|---|
|
Α • Β • Γ • Δ • Ε • Ζ • Η • Θ • Ι • Κ • Λ • Μ • Ν • Ξ • Ο • Π • Ρ • Σ • Τ • Υ • Φ • Χ • Ψ • Ω |