Հրահանը

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հրահանը
Fyrtøiet
Tinder Box 01.jpg
Տեսակգրական ստեղծագործություն
Ժանրգրական հեքիաթ և հեքիաթ
ՀեղինակՀանս Քրիստիան Անդերսեն
ԵրկիրFlag of Denmark.svg Դանիա
Բնագիր լեզուդանիերեն
Հրատարակությունմայիսի 8, 1835[1]
The Tinder Box

«Հրահանը» (դան․՝ Fyrtøiet), դանիացի գրող և բանաստեղծ Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը: Առաջին անգամ հրատարակվել է 1835 թվականի մայիսի 8-ին «Հեքիաթներ, որ պատմվել են երեխաներին» (դան․՝ «Eventyr, fortalte for Børn») հեքիաթների ժողովածուում:

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զինվորը վերադառնում էր պատերազմից: Ճանապարհին հանդիպում է մի տգեղ ծեր կնոջ (վհուկի): Վհուկը զինվորին խնդրում է մտնել հին ծառի փչակը և խոստանում, որ նա այնտեղ շատ փող կգտնի, որը կարող է վերցնել իրեն: Սակայն փողերը 3 սնդուկների մեջ էին, որոնք գտնվում էին առանձին սենյակներում: Յուրաքանչյուր սնդուկի վրա նստած էր մի շուն, և շները մեկը մյուսից սարսափելի էին: Առաջին շան աչքերը նման էին թեյի գավաթի, երկրորդինը՝ ջրաղացքարի, իսկ երրորդի, որն ամենասարսափելին էր, ամեն մի աչքը նման էր Կլոր աշտարակին: Վհուկը զինվորին բացատրում է, թե ինչպես վարվի շների հետ, որպեսզի նրանք վնաս չհասցնեն: Իսկ իր համար խնդրում է բերել հին հրահանը:

Զինվորը բարձրանում է ծառը, մտնում փչակի մեջ և ցած իջնում: Այնտեղ նա գտնում է 3 սենյակ, որոնցից յուրաքանչյուրում կար մի սնդուկ, ամեն սնդուկի վրա էլ նստած էր մի շուն: Ինչքան կարողանում է փող է վերցնում, այնուհետև վերցնում է հրահանն ու դուրս գալիս: Նրան շատ է անհանգստացնում այն հարցը, թե վհուկի ինչին է պետք հին հրահանը: Վհուկը չի պատասխանում: Զինվորը զայրանում է ու թրով պառավի գլուխը կտրում: Իսկ ինքը գնում է քաղաք, որտեղ ապրում էր արքայադուստրը: Բայց արքայադստերը ոչ ոք տեսնել չէր կարող, որովհետև գուշակել էին, որ նա ամուսնանալու է հասարակ զինվորի հետ: Նրան փակել էին մի բարձր աշտարակում, որպեսզի այդպիսի բան տեղի չունենա:

Զինվորն ամբողջ փողն արագ ծախսում է և այդ ժամանակ էլ հանկարծ հիշում է հրահանի մասին: Պարզվում է՝ հրահանը կախարդական է: Այն կարող էր կանչել փչակի շներին, իսկ շները կարող էին կատարել նրա բոլոր ցանկությունները:

Զինվորը շանը խնդրում է իր մոտ բերել արքայադստերը: Շունը 3 անգամ կատարում է այդ պահանջը: Զինվորին արքայադուստրը դուր է գալիս, վերջինիս էլ զինվորը: Երրորդ անգամ թագավորը պարզում է, թե արքայադուստրն ուր է կորչում: Նա հրամայում է զինվորին ձերբակալել և հաջորդ օրը գլխատել: Բայց հրահանը նորից ազատում է զինվորին: Շները նրան փրկում են: Եվ քանի որ, զինվորին փրկելով, նրանք սպանել էին թագավորին, քաղաքի բնակիչները զինվորին խնդրում են դառնալ իրենց թագավորը և ամուսնանալ արքայադստեր հետ:

Զինվորը դառնում է թագավոր և ամուսնանում արքայադստեր հետ:

Էկրանավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Հրահանը» / Fyrtøjet − 1946, Դանիա, ռեժիսոր՝ Svend Methling, դանիական առաջին լիամետրաժ մուլտֆիլմը[2]
  • «Հրահանը» / Elddonet − 1951, Շվեդիա, ռեժիսոր՝ Խելգ Հագերման
  • «Հրահանը» / Das Feuerzeug − 1958, Գերմանիա (ԳԴՀ), ռեժիսոր՝ Զիգֆրիդ Հարթման
  • «Հին, հին հեքիաթ» (1968, ԽՍՀՄ, ռեժիսոր՝ Նադեժդա Կոշևերովա), նկարահանվել է Հ. Ք. Անդերսենի 3 հեքիաթների՝ «Հրահանը», «Խոզարածը» և «Դմբո Հանսը», հիման վրա
  • «Հրահանը» / Křesadlo − 1985, Չեխոսլովակիա, ռեժիսոր՝ Դագմար Դոուբկովա
  • «Հրահանը» / Fyrtøjet − 1993, Դանիա, ռեժիսոր՝ Միպայիլ Բադիցա, կարճամետրաժ մուլտֆիլմ
  • «Հրահանը» / Fyrtøjet − 2005, Դանիա, ռեժիսոր՝ Յորգին Բինգ, կարճամետրաժ մուլտֆիլմ
  • «Հրահանը» − 2009, Ռուսաստան, ռեժիսոր՝ Մարիա Պարֆենովա, մուլտֆիլմ
  • «Duch nad zlato» − 2013, Չեխիա, ռեժիսոր՝ Զդենեկ Զելենկա

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]