Հետերոսեքսուալություն
| Սեռական կողմնորոշում |
|---|
| Սեռական կողմնորոշումներ |
| Ոչ-բինարային խմբեր |
| Հետազոտություններ |
| Ոչ մարդկային, կենդանական |

Հետերոսեքսուալություն, սեռական կողմնորոշում, որը բնութագրվում է հակառակ սեռի նկատմամբ հուզական, ռոմանտիկ և սեռական կայուն հակվածությամբ։ Այն ենթադրում է ինչպես հոգեբանական խորը կապվածություն, այնպես էլ սեռական հարաբերություններ հաստատելու ձգտում կամ փորձ։ Կենսաբանական տեսանկյունից հետերոսեքսուալությունը հանդիսանում է մարդու վերարտադրողական գործառույթի և տեսակի շարունակականության ապահովման հիմնարար մեխանիզմը։
Հետերոսեքսուալ կողմնորոշում ունեցող անձինք բնութագրվում են բացառապես հակառակ սեռի ներկայացուցիչների նկատմամբ հուզական և սեռական հակվածությամբ: Հոգեբանական և կենսաբանական տեսանկյունից սա ենթադրում է, որ տվյալ անձինք սեռական բավարարվածություն և ինտիմ հաճույք են ստանում միայն հակառակ սեռի հետ հարաբերությունների կամ սեռական կապի արդյունքում:
Տերմինաբանություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]«Հետերոսեքսուալություն» եզրույթը կազմված է հունարեն ἕτερος (heteros — «ուրիշ», «տարբեր») և լատիներեն sexus («սեռ») բառերից։ Գիտական շրջանառության մեջ այն առաջին անգամ հայտնվել է 19-րդ դարի վերջին՝ որպես նույնասեռականությանը (հոմոսեքսուալությանը) հակադրվող հասկացություն։
Կենսաբանական նշանակություն և վերարտադրողականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Կենսաբանական և վիճակագրական տեսանկյունից հետերոսեքսուալությունը հանդիսանում է մարդկային պոպուլյացիայի գերակշիռ մեծամասնությանը բնորոշ սեռական կողմնորոշումը։ Բացի մարդկանցից, հետերոսեքսուալ վարքագիծը բնականորեն բնորոշ է նաև բնության մեջ գոյություն ունեցող գրեթե բոլոր երկսեռ կենդանիներին։ Կենդանական աշխարհում այն դիտարկվում է որպես էվոլյուցիոն հիմնարար մեխանիզմ, որն ուղղված է գենետիկական նյութի փոխանակմանը և սերնդի վերարտադրությանը։ Թեև շատ տեսակների մոտ հանդիպում են նաև նույնասեռական դրսևորումներ, սակայն հետերոսեքսուալ կենակցությունը մնում է կենդանական աշխարհի սոցիալական և կենսաբանական կառուցվածքի հիմնաքարը։
Հետերոսեքսուալ վարքագիծ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հետերոսեքսուալ վարքագիծը ներառում է անհատի սեռական և սոցիալական այն գործողությունների ամբողջությունը, որոնք ուղղված են հակառակ սեռի անձանց: Այն դրսևորվում է սիրահետման, զուգավորման և համատեղ կենակցության միջոցով։ Ի տարբերություն սեռական կողմնորոշման, որը ներքին հոգեբանական հակվածություն է, հետերոսեքսուալ վարքագիծը վերաբերում է փաստացի փոխհարաբերություններին և սեռական հաղորդակցությանը, որոնք կարգավորվում են ինչպես կենսաբանական բնազդներով, այնպես էլ սոցիալ-մշակութային նորմերով:
Սեռական հարաբերություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հետերոսեքսուալ սեռական հարաբերությունների ձևերը բազմազան են և ընդգրկում են վարքագծային լայն շրջանակ: Մասնավորապես, հետերոսեքսուալ զույգերի սեռական տեխնիկան զգալիորեն պայմանավորված է զուգընկերների անհատական նախասիրություններով, փոխադարձ համաձայնությամբ և այնպիսի մեթոդների ընտրությամբ, որոնք նպատակաուղղված են երկուստեք սեռական բավարարվածության ապահովմանը:
Հետերոսեքսուալ հարաբերություններում կիրառվող սեռական տեխնիկաները բազմազան են և ներառում են նախախաղ, սեռական օրգանների խթանում, բուն սեռական ակտ (սեքս), ինչպես նաև օրալ (բերանային) և անալ (հետանցքային) սեռական հարաբերություններ: