Կյատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կյատ
ကျပ်
1 կյատ 1965 թվական
1 կյատ 1965 թվական
ISO 4217 կոդ MMK (104)
Երկիր Մյանմա Մյանմա 01.07.1952
Կազմված է 100 100
Նշան K
Սիմվոլ my
Մետաղադրամներ 1, 5, 10, 50, 100 կյատ
Թղթադրամներ 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000, 5000, 10 000 կյատ
Փողերի տպում Մյանմայի Կենտրոնական բանկ
Վեբ-կայք www.cbm.gov.mm

Կյատ ([tʃʌt]), Մյանմա պետության (մինչև 1989 թվականը`Բիրմա) դրամական միավոր: Տեղական անվանումը չա կամ ջա: Մեկ կյատը հավասար է 100 պյայի: 1952 թվականից մինչև 1989 թվականը անվանվել է բիրմանյան կյատ, 1989-ից`մյանմանյան կյատ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կյատ հասկացությունը հանդիպում է XIX դարում: Այս անվանումը ընդհանուր էր Ինդոչինաստանի մի քանի պետությունների համար (Բիրմա, Սիամ, Լաոս, Կամբոջա), տիկալյա չափման միավորը ծառայում էր ոչ միայն որպես դրամական միավոր, այլև զանգվածի չափման միավոր: Մինդոն արքայի օրոք` 1852-1878 թվականներին տիկալի հիման վրա, որը հավասար էր հնդկական ռուպիին, լույս տեսան բիրմանյան մետաղադրամներ, այդ թվում 1 կյատ արժեք ունեցող (արծաթ) և 1 պյատ արժողությամբ (պղինձ, 1⁄64 կամ 1⁄80 կյատ): Դրանք շրջանառության մեջ մնացին մինչև 1892 թվականի ապրիլի 1-ը[1][2]:

1883 թվականին Բիրմայի որոշ տարածքներ, իսկ 1885 թվականին Բիրման ամբողջությամբ դարձավ բրիտանական գաղութ (նահանգ` Բրիտանական Հնդկաստանում), իսկ որպես նրա պաշտոնական դրամական միավոր պաշտոնապես հռչակվեց հնդկական ռուպին: Հնդկական մետաղադրամները և թղթադրամները գաղութում մնացին որպես վճարման միջոց մինչև 1939 թվականի ապրիլի 1-ը: 1897-1922 թվականներին Բրիտանական Հնդկաստանի կառավարությունը հատուկ Ռունգանի համար, լույս ընծայեց նույնպիսի թղթադրամներ, ինչպես հնդկական ռուպին, իսկ 1917 թվականին և 1927-1937 թվականներին Բիրմայի ամբողջ տարածքի համար, որոնք երբեմն անվանվում են բիրմանյան ռուպի:

1937 թվականի ապրիլի 1-ից սկսած, երբ Բիրման դադարեց Բրիտանական Հնդկաստանի նահանգ լինելուց և դարձավ Բրիտանիայի ինքնավար գաղութ, Հնդկաստանի Պահուստային բանկը սկսեց արտադրել թղթադրամներ «Օրինական վճարման միջոց միայն Բիրմայի համար» կնիքով, իսկ 1938 թվականին թղթադրամներ`առանց այդ կնիքի: Հետագայում այդ թղթադրամները փոխարինվեցին Բիրմանյան կառավարության դրամական նշաններով (շտաբ-բնակարանը գնվում էր Լոնդոնում): Բիրմանյան ռուպին մնաց հավասար հնդկական ռուպիին, դրա համար ստեղծվել և մի քանի անգամ վերանայվել էր հարաբերությունը ֆունտ ստեռլինգի հետ:

1942 թվականի Ճապոնական կայսրության կողմից Բիրմայի օկուպացումից հետո նրա տարածքում պաշտոնական վճարման միջոց հռչակվեց ճապոնական օկուպացված դոլլարը (1942 թվականի հունվարի 31-ից) և ճապոնական օկուպացված ռուպին (1942 թվականի մայիսի 1-ից):

Բացի դրանից, 1944 թվականի հունվարի 15-ին ճապոնացիները հիմնեցին Բիրմայական պետական բանկը, որը առաջարկեց Բիրմայի խամաճիկային կառավարության դրամական նշանով թղթադրամների արտադրությունը: Մայիսի 1-ին բոլոր օկուպացիոն փողերը չեղարկվեցին և 1945 թվականին, երբ Բիրման ազատագրվեց ճապոնական օկուպացիայից, հանվեցին շրջանառությունից:

1952 թվականի հուլիսի 1-ին բիրմանական ռուպին փոխարինվեց ժամանակակից կյատով` 1։1 հարաբերությամբ։ Սկզբում այն անվանվեց բիրմանյան կյատ, իսկ 1989 թվականի հունիսի 18-ից կոչվեց մյանմայական կյատ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Global History of Currencies. Global Financial Data, 2010.
  2. «Нумизматика»։ 4-е изд. / Публ. Словарь нумизмата. Описание монет. — Львов, 1980.։ Վերցված է ISBN 5-256-00317-8.