Կենաֆ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կենաֆ
Hibiscus cannabinus 001 by Lalithamba.jpg
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին [[Ծածկասերմեր]]
Դաս [[Երկշաքիլավորներ]]
Կարգ [[Փիփերթածաղկավորներ]]
Ընտանիք [[Փիփերթազգիներ]]
Ենթաընտանիք [[Մոլոշազգիների]]
Տրիբա [[Hibisceae]]
Ցեղ [[Բաղրջուկ]]
Տեսակ '''Կենաֆ'''
Լատիներեն անվանում
Hibiscus cannabinus L.


Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS 21623
NCBI 229543

Կենաֆ[1] (լատ.՝ Hibiscus cannabinis), մոլոշազգիների ընտանիքի թելատու միամյա բույսերի տեսակ։ Արմատը՝ առանցքային, ցողունը՝ կանգուն, 1-5 մ բարձրությամբ։

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տերևները հերթադիր են, խոշոր, ստորին մասում՝ սրտաձև, միջինում՝ բլթակավոր, վերինում՝ նշտարաձև։ Ծաղիկները խոշոր են, բաց դեղին գույնի։ Պտուղը հինգ բնանի տուփիկ է։ Սերմը՝ տուփիկաձև կամ եռանկյունաձև։ 1000 սերմի կշիռը 20-28 գ է։ Ջերմասեր և խոնավասեր բույս է։

Կիրառում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չորացրած Կենաֆ
Կենաֆ

ԽՍՀՄ-ում մշակվող սորտերի չոր ցողունի թելի ելը 16-20 % էր։ Թելից պատրաստում են պաստառ, պարկ, պարան և այլն, իսկ ցողունի մնացորդներից՝ թուղթ և շինարարական սալիկներ։ Սերմերը պարունակում են 18-20% տեխնիկական յուղ, որն օգտագործվում Է կաշվի, օճառի, լաքերի ու ներկերի արդյունաբերության մեջ, իսկ քուսպը՝ որպես կեր և պարարտանյութ։ ԽՍՀՄ-ում կենաֆը մշակվում էր Միջին Ասիայի ոռոգվող երկրագործության շրջաններում։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Abelmoschus congener (Schum. & Thonn.) Walp., Rep. bot. syst. vol. 1, 308. 1842.
  • Abelmoschus verrucosus Walp., Rep. bot. syst. vol. 1, 308. 1842.
  • Hibiscus aculeatus Don, Gen. Syst. vol. 1, 480. 1831.
  • Hibiscus cavanillesii Kostel., Allg. Med.-Pharm. Flora vol. 5, 1857. 1836.
  • Hibiscus congener Schum. & Thonn., Beskr. Guin. Pl., 319. 1827.
  • Hibiscus radiatus Sieber ex Steud., Nom. ed. vol. 2, 1, 760. 1840., nom. illeg. non Cav. (1787).
  • Hibiscus tripartitus Forssk., Fl. aegypt.-arab., 126. 1775.
  • Hibiscus verrucosus Guill. & Perr., Fl. Seneg. tent. vol. 1, 87. 1831.
  • Hibiscus vitifolius Mill., Gard. Dict. ed. vol. 8, no. 8. 1768., nom. illeg. non L. (1753)
  • Ketmia glandulosa Moench, Suppl. Meth. (Moench) 202. 1794 or 1802?[2]
  • Hibiscus sabdariffa subsp. cannabinus (L.) Panigrahi & Murti
  • Hibiscus asper Hook.f.
  • Hibiscus malangensis Baker f. (1939)
  • Hibiscus cordofanus Turcz. (1858)
  • Hibiscus vanderystii De Wild. (1915)
  • Hibiscus verrucosus var. punctatus A.Rich. (1847)
  • Hibiscus cannabinus var. punctatus (A.Rich.) Hochr. (1916)
  • Hibiscus henriquesii Lima (1921)

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. "kenaf." Webster's Third New International Dictionary, Unabridged. Merriam-Webster, 2002. http://unabridged.merriam-webster.com
  2. http://species.wikimedia.org/wiki/Hibiscus_cannabinus
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 362 CC-BY-SA-icon-80x15.png