Խմրախոտ

From Վիքիպեդիա
Jump to navigation Jump to search
Խմրախոտ
Anthoxanthum odoratum.jpg
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Ինֆրաթագավորություն Streptophyta
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Հացածաղկավորներ (Poales)
Ընտանիք Հացազգիներ (Poaceae)
Ցեղ Խմրախոտ (Anthoxanthum)
L., 1753

Խմրախոտ (լատ.՝ Anthoxanthum), ճոմել, դաշտավլուկազգիների (հացազգիներ) ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

Տարածվածություն[edit | edit source]

Խմրախոտ սովորական
Բուսաբանական նկարազարդում ըստ «Bilder ur Nordens Flora» գրքի, 1917-1926

Հայտնի է 4, Հայաստանի հանրապետությունում՝ 1 տեսակ՝ բուրավետ խմրախոտ (լատ.՝ A. odoratum)։ Հանդիպում է Լոռու, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է մարգագետիններում, բացատներում, թփուտներում, հազվադեպ՝ անտառներում։

Կենսաբանական նկարագիր[edit | edit source]

Ցողունը մերկ է, հարթ, բարձրությունը՝ 10-15 սմ։ Տերևները գծաձև են՝ թավոտ եզրերով։ Ծաղկաբույլը հասկանման է, հասկիկները՝ դեղնականաչավուն կամ գորշ դարչնավուն։ Ծաղկում է մայիսին։ Պտուղը հատիկ է։

Նշանակություն և կիրառում[edit | edit source]

Սովորական պտուղը՝ առանց պատյանի, և սերմը խնկեղեգ խմրախոտը պարունակում է կումարինալդեհիդ. օգտագործվում է սննդի արտադրության մեջ, իսկ խնկախոտի պատրաստուկները՝ ժողովրդական բժշկության մեջ՝ տուբերկուլոզի, մրսածության, անքնության և այլ հիվանդությունների ժամանակ։

Դասակարգում[edit | edit source]

Տաքսոնոմիա[edit | edit source]

Խմրախոտ բույսերի դասը ընդգրկում է Poeae ցեղը, ենթաընտանիք (Pooideae), ընտանիք հացազգիներ (Poaceae), կարգ հացածաղկավորներ (Poales)[1]:


  ևս 17 ընտանիք (համաձայնAPG II Համակարգի)   ևս 13 ցեղ  
         
  կարգ Հացածաղկավորներ     ենթաընտանիք Pooideae     դաս Խմրախոտ
               
  բաժին Ծաղկավորներ կամ Ծածկասերմեր     ընտանիք Հացազգիներ     ցեղ Poeae    
             
  ավելի քան 44 կարգի ծաղկավոր բույսեր
(համաձայնAPG II Համակարգի)
  6 ենթաընտանիք   մոտ 120 սերունդ
     

Ծանոթագրություններ[edit | edit source]

  1. По данным сайта GRIN (см. раздел Ссылки).
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png