Լև (Քարվաճառ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Լև
Կոորդինատներ: 40°15′37″ հս․ լ. 46°6′20″ ավ. ե. / 40.26028° հս․. լ. 46.10556° ավ. ե. / 40.26028; 46.10556
ԵրկիրԱրցախ Արցախ
Շրջան[[Շահումյան]]
Առաջին հիշատակում1763
Այլ անվանումներԼևոնի գյուղ
ԲԾՄ1785 մ
Ժամային գոտիUTC+04:00
##Լև (Քարվաճառ) (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն)
Red pog.png

Լև (կամ Լևոնի գյուղ[1]), գյուղ Արցախի Շահումյանի շրջանի հյուսիսային մասում, համանուն գետի ամենավերին` ալպիական գոտու շրջանում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմական գյուղատեղին գտնվել է Լև գետի ձախափնյա հարավային ձորալանջին: Այդ տարածքում XX դարի սկզբին սկսել են բնակվել քոչվոր անասնապահությամբ զբաղվող ցեղեր: Գյուղը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1750-1840 մ բարձրության վրա: 1960-1980-ական թվականներին Լև գետի աջ ափին առաջացել է նոր թաղամաս: 1908 թվականին Լև գյուղն ուներ 46 քուրդ բնակիչ, 1952 թվականին` 45 տուն, 1972 թվականին` 65 տուն, 1981 թվականին` 496 բնակիչ: 1908-1981 թվականներին գյուղի քուրդ բնակչությունը տասնապատկվել է: Ժամանակի ընթացքում նրանք ձուլվել են ադրբեջանցի բնակչությանը: Լևը հայաբնակ է եղել միջնադարից, այնուամենայնիվ նրա մասին հիշատակվում է 1763 թվականին Դադիվանքի կալվածացուցակում: Գյուղը վանքապատկան կալվածք էր համարվում 1913 թվականից, հնարավոր է` ընդհուպ մինչև խորհրդային կարգերի հաստատումը[2]:

Գյուղում մի ժայռի արևելյան մասում քանդակված են մի քանի պարզ խաչքարեր, գյուղից 1,6 կմ հյուսիս-արևելք, առանձնացած մի ժայռի ստորոտում գտնվում է մի անարձանագիր գեղաքանդակ, որի չափերն են` 180x93x20 սմ:

Մերձակայք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լև գյուղի շրջակայքում պահպանվել են մի քանի հին գյուղատեղիներ, որտեղ XIX դարի վերջերից սկսել են բնակվել քուրդ, թուրք և քոչվոր անասնապահությամբ զբաղվող այլ ցեղեր: Այդ գյուղեր անվանումները հայտնի չեն և հիմա հայտնի են օտարահունչ տարբերակով: Դրանցից են՝ Թախդամն ու Քյուրդդամը, որոնք գտնվում են Լև գյուղից 2-3 կմ, համանուն գետի՝ հոսանքով վեր, ձախ ափին: Այնուհետև Ջամիլու և Դարմչիդամ (հայերեն տարբերակը՝ Դարբնոց) գյուղատեղիները, որոնք գտնվում են Լևից 4-6 կմ հարավ-արևմուտք, որտեղ հաստատվել էին այրում և ղամշլու ցեղերի թուրքերը[3]: Ումիռլու և Զամիլլու վտակների միախառնման տեղում գտնվում է (Լևից 3,5կմ հարավ) Բաշդամ կամ Սեյդլյար գյուղատեղին, իսկ ընդամենը 1-2 կմ հարավ՝ Չուփուրլու և Էլյասալիլար կամ Էլլա Զալլար գյուղատեղին:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Թ.Խ. Հակոբյան: Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչություն, Երեւան, 1988
  2. «Արձագանք», Թիֆլիս, 1886, N44, էջ 577
  3. Լեօ, «Պատմութիւն Ղարաբաղի հայոց թեմական հոգեւոր դպրոցի 1838-1913, Թիֆլիս, 1914, էջ 677