Լիտվայի գիտությունների ակադեմիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լիտվայի գիտությունների ակադեմիա
Lietuvos mokslu akademija.JPG
Տեսակգիտությունների ակադեմիա և ազգային ակադեմիա
Հիմնադրված է1941
ԵրկիրFlag of Lithuania.svg Լիտվա[1]
ՏեղագրությունՎիլնյուս
Կայքlma.lt/en
Կոորդինատներ: 54°41′10.799988099987″ հս․ լ. 25°17′5.8999921000008″ ավ. ե. / 54.68633333002777164° հս․. լ. 25.284972220027778889° ավ. ե. / 54.68633333002777164; 25.284972220027778889
Lithuanian Academy of Sciences Վիքիպահեստում

Լիտվայի գիտությունների ակադեմիա (լիտ.՝ Lietuvos mokslų akademija LMA), առաջատար գիտական հաստատություն Լիտվայում: Հիմնադրվել է 1941 թվականին որպես Լիտվական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գիտությունների Ակադեմիա (լիտ.՝ Lietuvos TSR Mokslų akademija), ինքնավար, պետական սուբսիդավորմամբ ստեղծված գիտական խորհրդատվական մարմին Լիտվայի ԽՍՀ-ում։ Վերակազմավորվել է 1991 թվականին՝ համաձայն Լիտվայի Հանրապետության Բարձրագույն կրթության և հետազոտության մասին օրենքի։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լիտվական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գիտությունների ակադեմիան հիմնադրվել է 1941 թվականի փետրվարի 16-ին Վիլնյուսում: 1990 թվականին անվանափոխվել և դարձել է Լիտվայի Գիտությունների ակադեմիա։ Ըստ Ակադեմիայի կանոնակարգի այն կարող է ներառել 40 ակադեմիկոսներ, 60 թղթակից անդամներ, 50 փորձագետներ, անսահմանափակ թվով արտասահմանյան փորձագետներ։

Ակադեմիայի առաջին նախագահն է եղել Վինցաս Կրևեն, նրան հաջորդել են Միկոլաս Բիրժիշկան, Վլադաս Յուրգուտիսը, Յուոզաս Մատուլիսը, Յուրաս Պոժելան, Բենեդիկտաս Յուոդկան, Զենոնաս Ռոկուս Ռուդզիկասը։ 2009 թվականի ապրիլի 21-ի Ակադեմիայի ընդհանուր ժողովի ժամանակ ակադեմիայի նախագահ է ընտրվել մասնագիտությամբ կենսաքիմիկոս Վալդեմարաս Ռազումասը [2][3]:

Գիտությունների ակադեմիան գիտական, մշակութային, տնտեսական, ճարտարագիտական, տեխնոլոգիական, շրջակա միջավայրի և առողջության հարցերով անկախ փորձագետ և խորհրդատու է։ Համարվում է մի շարք գիտական կազմակերպությունների և հիմնադրամների հիմնադիր, թողարկում է գիտական աշխատանքներ, ամսագրեր, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների համար պատրաստում դասագրքեր։ Ակադեմիայում կազմակերպվում են լիտվական և միջազգային գիտաժողովներ, դասախոսություններ, ցուցահանդեսներ և հանդիպումներ գիտնականների հետ։

Գիտությունների ակադեմիան ներդրել է 15 գիտական մրցանակներ։ Այն նպաստում է երիտասարդ գիտնականների և ուսանողների գիտական գործունեությանը. տարեկան մրցանակներ են հանձնվում 10 երիտասարդ գիտնականների և 15 բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսանողների։

Ակադեմիան ունի հինգ բաժին՝

  • Հումանիտար և սոցիալական գիտությունների բաժին
  • Քիմիական, ֆիզիկական և մաթեմատիկական գիտությունների բաժին
  • Կենսաբանության, բժշկագիտության և երկրաբանական գիտության բաժին
  • Գյուղատնտեսության և անտառային տնտեսության բաժին
  • Տեխնիկական գիտությունների բաժին
Lithuanian Academy of Sciences in Vilnius1.JPG

Շենքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ակադեմիայի շենքը տեղեկայված է Վիլնյուսի կենտրոնում. հիմնական ճակատային հատվածը Գեդիմինա փողոցի վրա է (Gedimino pr. 3), հետևի ճակատային հատվածը՝ Տիլտո փողոցի։ Շենքը կառուցվել է ըստ ճարտարապետ Միխայիլ Պրոզորովի նախագծի 1906-1909 թվականներին՝ որպես ռուսական պետական բանկի մասնաճյուղ։

Նախագահներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վինցաս Կրևե-Միցկյավիչուս, 1941 թ.
  • Միկոլաս Բիրժիշկա, 1941-1942 թթ.
  • Վլադաս Յուրգուտիս, 1942-1943 թթ.
  • Վինցաս Միկոլայտիս-Պուտինաս, 1943-1944 թթ.
  • Յոզաս Մատուլիս, 1946-1984 թթ.
  • Յուրաս Պոժելա, 1984-1992 թթ.
  • Յոդկա Բենեդիկտաս, 1992-2003 թթ.
  • Զենոնաս Ռոկաս Ռուդզիկաս 2003-2009 թթ.
  • Վալդեմարաս Ռազումաս, 2009 թ.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Fundref registrydoi:10.13039/501100008523
  2. Gražvydas Kantvydas. (2009 m. gegužės 7 d.)։ «Naujasis prezidentas lengvo rytojaus nežada»։ Mokslo Lietuva (լիտվերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-11-ին։ Վերցված է 2011-04-01 
  3. «Valdemaras Razumas»։ Kas yra kas Lietuvoje 2009 (լիտվերեն)։ UAB "Neolitas"։ Վերցված է 2011-04-02 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]