Լատո Լապսա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լատո Լապսա
Ծնվել էմայիսի 16, 1969(1969-05-16) (50 տարեկան)
ԾննդավայրՌիգա, Լատվիական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Latvia.svg Լատվիա
ԿրթությունԼատվիայի համալսարան
Մասնագիտությունգրող և լրագրող

Լատո Լապսա (լատիշ․՝ Lato Lapsa, (մայիսի 16, 1969(1969-05-16), Ռիգա, Լատվիական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ)), լատիշ[1] գրող և անկախ լրագրող:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լատո Լապսան ծնվել է 1969 թվականին, ավարտել է Լատվիայի համալսարանի պատմափիլիսոփայական ֆակուլտետը: 1990 թվականին աշխատանքի է ընդունվել «Diena» թերթում և երեք ամսում սովորական լրագրողից դարձել է գլխավոր խմբագրի տեղակալ:

1999 թվականից մինչև 2000 թվականը աշխատել է որպես «LETA» լրատվական գործակալության գլխավոր խմբագիր[2]:

1997 թվականին սկսել է պետական ռեգիստրների (բաց և վճարովի) նյութերի հիման վրա կազմել Լատվիայի միլիոնատերների ցուցակը և դա անում է մինչև այժմ[3]: Ըստ ցուցակի նյութերի` նա գրել է իր առաջին գիրքը` «Latvijas miljonāru noslēpumi» («Լատիշ միլիոնատերերի գաղտնիքները»)[4], որն այնուհետև ամեն տարի տպագրվել է ուղղումներով և նոր հարցազրույցներով:

Մասնագիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լատո Լապսան լատիշ ամենահայտնի և սկանդալային լրագրողներից մեկն է: 1997 թվականին Լատո Լապսան սկսել է կազմել Լատվիայի ամենահարուստ մարդկանց ցուցակը[5]: Հետագայում միլիոնատերերի այդպիսի ցուցակները հայտնի են դարձել, և Լատո Լապսան ստացել է «միլիոնատերեր հաշվող» մականունը[6][7][8][9]:

Aquote1.png «Ինձ հետաքրքիր էր անել այն, ինչը Լատվիայում ոչ ոք չի արել»
- Լատո Լապսա
Aquote2.png

2004 թվականին «Neatkarīgā Rīta avīze» թերթում հրատարակել է 1989 թվականի ԼԽՍՀ ՊԱԿ հեռախոսահամարների գիրքը[10]: Լատո Լապսան առաջին սկանդալային գիրքը՝ «Դատավարության խոհանոց. «հաշտեցման» բաղադրատոմսեր փաստաբան Գուտուպսից» (Tiesasanas ka levis. Advokāta Gūtupa "sakārtošanas" receptes), գրել է 2007 թվականին: Այն հրատարակելու համար Լապսան գրավ է դրել մոր բնակարանը[11]: Այդ գիրքը, որում փոփոխված, բայց ճանաչելի ազգանուններով ներկայացվել են Լատվիայում հայտնի դատավորներն ու փաստաբանները, որոնք փողով և ծանոթությամբ գործեր են շահել իրենց հաճախորդների համար, հասարակական լայն հնչեղություն է առաջացրել: Փաստաբան Գրուտուպսի անվան տակ նկատի է առնվել հայտնի փաստաբան Գրուտուպսը, իսկ նրա ազգանունը ձևափոխված բառախաղ է. լատիշերեն gūt-ստանալ, ձեռք բերել: Եվ փաստաբան Գրուտուպսը իսկապես մեկն է Լատվիայի առավել ունևոր մարդկանցից: Գրքի հրապարակումից հետո դատախազությունը մի քանի քրեական գործ է հարուցել[12][13] «Դատավարության խոհանոցը» գիրքը բեսթսելլեր է դարձել Լատվիայում[14]:

Լապսայի երկրորդ սկանդալային գիրքը եղել է «Parex-ի փլուզումը. տգետներ, հիմարներ և հանցագործներ» («Parex krahs»)[15]: 2010 թվականին Լապսան գրել է «Վայրինա խոհանոց» կամ իշխանությունների խաղը» գիրքը: Այս գիրքը նկարագրում է Լատվիայի նախկին նախագահ Վայրա Վիկե-Ֆրեյբերգայի գրասենյակի և անձամբ նրա անհիմն ծախսերը: Դեռևս մինչև տպագրվելը գիրքը սկանդալային ճանաչում է ստացել[16][17]:

Aquote1.png «Վայրայի մասին մեզ հայտնի է միայն փայլուն կողմը։ Կա նաև մեկ այլ Վայրա: Եվ ես դրա մասին կպատմեմ։ 1000 լատ արժողությամբ ժամացույցը ծածուկ նվիրելը դեռ ծաղիկներն են։ Գրքում կլինեն հատապտուղները: Եվ շա՛տ: Նախագահը, որպես գերագույն գլխավոր հրամանատար, ՊՆ-ից փող է ստացել: Իմ տվյալներով՝ խոսքը վեց-յոթանիշ թվերի մասին է»։
- Լատո Լապսա
Aquote2.png


Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լատո Լապսան գրքերի հեղինակ.

  • Lapsa Lato, Kristīne Jančevska, «Latvijas miljonāru noslēpumi», 2005
  • Lapsa Lato, «Brīvības grāmata»
  • Lapsa Lato, «Zelta zeme, kuru pametusi ziemeļblāzma», 2005
  • Lato Lapsa, Sandris Metuzāls, Kristīne Jančevska, «Mūsu vēsture 1985—2005»
  • «Դատավարության խոհանոց. «հաշտեցման» բաղադրատոմսեր փաստաբան Գուտուպսից» (լատիշ․՝ Tiesāšanās kā ķēķis. Advokāta Gūtupa «sakārtošanas» receptes).
  • Lato Lapsa, «Ով է Լեմբերգը» (լատիշ․՝ «Kas ir Lembergs»)
  • Lato Lapsa, Կարգին Superstar (լատիշ․՝ «Kargins Superstar»)
  • Lato Lapsa, «Parex-ի փլուզումը. տգետներ, հիմարներ և հանցագործներ» (լատիշ․՝ «Parex krahs»)
  • Lato Lapsa, «Վայրինա խոհանոց» (լատիշ․՝ «Va(i)ras virtuve», եթե չկարդան փակագծերում տառը, կլինի «Իշխանությունների խաղը»)
  • Լատո Լապսա, Ինչպես գողանալ միլիարդ
  • Լատո Լապսա, Իրենա Սաատչյան, «Մյունհաուզենի վարորդի որդին», 2010 թ.
  • Լատո Լապսա, «Լատիշ սովորական»[18], 2011 г.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Мамыкин, страна и я — латыш Telegraf.lv, 23.12.2009
  2. LETA galvenais redaktors
  3. курс The Baltic Course - Балтийский։ «ТОП 100 латвийских миллионеров: самый быстрый рост показал представитель ИТ»։ Балтийский курс | новости и аналитика։ Վերցված է 2017-05-13 
  4. DELFI (2005-03-07)։ «Īsi par grāmatu ‘Latvijas miljonāru noslēpumi’ un Latvijas bagātāko cilvēku sarakstiem»։ DELFI (լատվիերեն)։ Վերցված է 2017-05-13 
  5. «Lato Lapsa par miljoniem nesapņo»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-09-17-ին։ Վերցված է 2010-04-01 
  6. Лато Лапса — человек, который считает миллионеров Արխիվացված է Հոկտեմբեր 3, 2008 Wayback Machine-ի միջոցով:, газета «Час», № 139, Ольга КНЯЗЕВА, Елена ТИТОВА, 2001 год.
  7. Latvijas miljonāru noslēpumi(չաշխատող հղում)
  8. ЛАТО ЛАПСА: ЛОВЕЦ КОТОВ И СЧЕТОВОД МИЛЛИОНЕРОВ(չաշխատող հղում)
  9. На первый-второй миллионер рассчитайсь! Արխիվացված է Հունվար 25, 2008 Wayback Machine-ի միջոցով: газета «Час»
  10. Полный список сотрудников КГБ на 1989 г.: 564 фамилии
  11. Лато Лапса: чтобы сделать скандал, заложил мамину квартиру gorod.lv, 21 августа 2007 года
  12. король Бизнес&Балтия
  13. Temīdas ķēķis
  14. Pirmajā dienā izpārdotas visas pieejamās Brūkleņa grāmatas «Tiesāšanās kā ķēķis»
  15. «КРАХ БАНКА PAREX: СКАНДАЛЫ, ИНТРИГИ, РАССЛЕДОВАНИЯ»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-01-26-ին։ Վերցված է 2010-04-01 
  16. http://www.telegraf.lv/tags/mnenie/news/vairina-kuhnya-shokiruet-genprokuraturu «Вайрина кухня» шокирует Генпрокуратуру
  17. Par L.Lapsas grāmatu «Va(i)ras virtuve» diena.lv
  18. Лато Лапса показал "два лица" Андриса Берзиньша DELFI