Լաոկոոն (Օդեսա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Լաոկոոն
Ukraine, Odessa, Laocoon group.jpg
տեսակքանդակ և artwork copy?
ժանրդիցաբանական գեղանկարչություն, արձանախումբ և հանրային արվեստ
նյութԿարարայի մարմար
գտնվելու վայրQ19844852?
քաղաքՕդեսա և Q4378731?
Կոորդինատներ: 46°29′6.1623601000024″ հս․ լ. 30°44′36.594600100004″ ավ. ե. / 46.485045100027775788° հս․. լ. 30.74349850002777984° ավ. ե. / 46.485045100027775788; 30.74349850002777984
Laocoön sculpture group in Odessa Վիքիպահեստում

«Լաոկոոն», մարմարյա քանդակ, արձան, «Լաոկոոնը և իր որդիները» հայտնի քանդակի կրկնօրինակը՝ տեղադրված Օդեսայի հնագիտական թանգարանի դիմաց։

Քանդակի ստեղծման պատմությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քանդակը պատրաստվել է Օդեսայի հայտնի ձեռնարկատեր (հետագայում քաղաքագլուխ) Գրիգորի Մարազլիի պատվերով՝ ամառանոցը զարդարելու նպատակով․ ամառանոցը գտնվել է Օդեսայի Ֆրանսիական զբոսայգու մոտ՝ բուսաբանական այգու և Չկալովի անվան առողջարանի տարածքում։ Եվրոպայում ճանապարհորդելու ժամանակ Մարազլին տեսել է Էլ Գրեկոյի «Լաոկոոն» կտավը, որն այժմ գտնվում է Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում[1] և անգամ ցանկացել ձեռք բերել կտավը, բայց այցելելով Վատիկան, տպավորված էր հին հունական «Լաոկոոնը և իր որդիները» քանդակով, որի կրկնօրինակը պատվիրեց քանդակել հենց իր համար[2]։

1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո խորհրդային իշխանության որոշումների հիման վրա քանդակը, ինչպես նաև այլ անշարժ գույքեր պետականացվել էր։ Քանդակը վեց անգամ տեղից տեղ էր տեղափոխվաել[3]։ 1920-ական թվականի կեսերին քաղաքի ճարտարապետներ Մ․ Վ․ Զամեչեկը և Մ․ Ֆ․ Բեզչաստնովը քաղաքային իշխանությանն առաջարկեցին զարդարել քաղաքային պուրակներն ու զբոսայգիները քանդակներով՝ բռնագրավված նախկին հարուստ արիստոկրատ խավի ներկայացուցիչներից։ Այդպես քաղաքի տարածքում հայտնվեցին «Ամուր և Պսիքեն» Պալե-Ռոյալ հրապարակում, «Արու և էգ առյուծները» քաղաքային այգում[4]։ 1924 թվականի «Օդեսկի վեստի» (ուկր.՝ «Одеських вістей») թերթը իր երեկոյան թողարկման մեջ հայտնել է, որ «Լաոկոոնը» կտեղադրվի Ֆելդմանի ծառուղում[5]։ 1927 թվականին այդ քանդակը տեղադրվեց մշակույթի տան պուրակի դիմաց։ Չնայած դրան խմբագրությունը սրամտել է, որ տեղանքում «Լաոկոոնը» կտառապի ոչ միայն օձերից, այլև կեղտից։ Քանդակը նոր տարածքում հաճախ է վայրագությունների ենթարկվել։

1969 թվականին Ի․ Տ․ Չեռնյակովի առաջարկով որոշվեց քանդակը տեղափոխել հնագիտական թանգարան։ Քանդակը ապաձևափոխեցին, բայց միայն 1971 թվականին այն հայտնվեց նոր տարածքում, որտեղ և գտնվում է այժմ։ Նախկինի պես այն այսօր էլ շարունակվում է վայրագ գործողությունների ենթարկվելլ[6][7][8]։ Հասարակությունն առաջարկել է մարմարյա բնօրինակը տեղադրել հնագիտական թանգարանի սրահում, իսկ բաց երկնքի տակ ցուցադրել կրկնօրինակը՝ գիպսից կամ ժամանակակից պոլիմերներից[9]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. National Gallery of Art
  2. Феденев Р.։ «У Маразли ума разливы» (ռուսերեն)։ Одесский городской портал «Пассаж»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-01-ին։ Վերցված է 2012-09-27 
  3. Скульптура Лаокоона в центре Одессы опять без руки
  4. «Скульптура "Лев и львица" , Одесса, Украина - описание, фото, на карте»։ www.openarium.ru։ Վերցված է 2018-08-31 
  5. У Маразли ума разливы
  6. «Жертвы вандалов: в Одессе отремонтировали 13 скульптур, часть из них снова сломали»։ www.segodnya.ua (ռուսերեն)։ Վերցված է 2018-08-31 
  7. «В Одессе вандалы отломали руку скульптуре "Лаокоон и сыновья"»։ www.segodnya.ua (ռուսերեն)։ Վերցված է 2018-08-31 
  8. «Одесский Лаокоон: история вандализма»։ Новости Одессы | ГРАД (ռուսերեն)։ Վերցված է 2018-08-31 
  9. «ПАМЯТИ ГРИГОРИЯ МАРАЗЛИ — Тиква - Ор самеах»։ viknaodessa.od.ua։ Վերցված է 2018-08-31 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]