Իտալական հեքիաթներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրանց ֆոն Բայրոցի նկարազարդած «Լուսավոր դեմք» հեքիաթը (Ջ. Բազիլե), 1909

Իտալական հեքիաթներ (իտալ.՝ Fiabe italiane), գրական և ֆոլկլորային պրոզայիկ ստեղծագործություններ իտալական գրականության մեջ: Ինչպես այլ երկրների ազգային հեքիաթները, նրանք նույնպես լուսաբանում են ազգային մշակույթը, կենցաղը, իտալացիների բնավորությունը:

Ծագումնաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այլ երկրների համամատությամբ (Բրիտանական գրականություն, Գերմանական գրականություն, Ֆրանսիական գրականություն, Իսպանական գրականություն, Նորվեգական գրականություն) Իտալական գրականությունը ձևավորվել է ավելի ուշ: Պատճառն այն է, որ միջնադարյան Իտալիայում գրական լատիներենն ավելի երկար պահպանվեց, քան ցանկացած այլ երկրում: Մինչև XIII դարը լատիներենը պահպանվեց գրականության մեջ, «որոշակի իմաստով, որպես կենդանի լեզու»: Լատինական լեզուն երկար ժամանակ խոչընդոտ էր իտալական լեզվի, որպես գրական լեզու, կայանալու համար, քանի որ այն իտալացիների կողմից չէր ընկալվում որպես «օտար» լեզու. հասարակության մեջ լատիներենը բիզնեսի և մշակութային հաղորդակցության միջոց էր: Իտալիայի գրականության մեջ բացակայում էին ժողովրդական էպոսների ու հեքիաթների ազգային առանձնահատկությունները, որոնք ավելի ցայտուն էին Սկանդինավիայում կամ Ռուսիայում, թեպետ այդ երկրներում նույնպես ազգային մշակույթի ու գրականության մեկնաբանումն սկսվել է մի փոքր ուշ[1]:

Գրական հեքիաթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նիկոլո Մակիավելլի

Իտալական կարճ պատմվածքների ամենավաղ հավաքածուներից մեկը՝ «Նովելինոն», հայտնվել է 13-րդ դարի վերջում:

«Նովելինո» արձակը, որը հավաքվել էր մի քանի աղբյուրներից, պահպանում էր պրովանսյան,անտիկ և արաբական գրականության ազդեցությունը, մասնավորապես, գրական ձևավորումը, հետևելով Հազար ու մեկ գիշեր («A Thousand One Gights») հեքիաթների օրինակին: Չնայած այն հանգամանքին, որ ներկայացված էին ոչ հայտնի հեղինակների ստեղծագործություններ, սակայն ուսումնասիրողներն այդ գործերը ներկայացնում են որպես բարձրարժեք հեղինակային ստեղծագործություններ: Մոտիվները, սյուժեները և տեխնիկան լայնորեն օգտագործվեցին Ջովաննի Բոկաչչոյի կողմից՝ Դեկամերոն («Decameron») (1350-1353) ստեղծագործության մեջ[2]: XIV դարի երկրորդ խոշորագույն իտալացի նովելիստը Ֆրանկո Սակետտին է: Ժամանակակից իտալական հեքիաթների հավաքածուների մեջ ներառվում են «Նովելինո» և «Երեք հարյուր պատմվածք» ժողովածուներից նովելներ[3]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Хлодовский Р. И. Итальянская литература и художественное единство европейской литературы Нового времени // Lua–յի սխալ՝ expandTemplate: template "бсокр" does not exist։. — ИМЛИ РАН. — М. : Наследие, 2000. — Т. 1. Средние века. — 590 с.
  2. Мелетинский Е. М. Формирование классической формы новеллы («Декамерон») // Классическая новелла эпохи Возрождения (Историческая поэтика новеллы). — М.: Наука, 1990. — 278 с. — ISBN 5-02-016745-2
  3. Итальянские сказки, 1991, էջ 8