Թեոդոր Թորոսևիչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թեոդոր Թորոսևիչ
Teodor Torosiewicz.gif
Ծնվել էսեպտեմբերի 17, 1789(1789-09-17) կամ սեպտեմբերի 7, 1789(1789-09-07)
Իվանո-Ֆրանկովսկ, Հաբսբուրգի միապետություն
Մահացել էմարտի 2, 1876(1876-03-02) (86 տարեկանում) կամ մարտի 29, 1876(1876-03-29) (86 տարեկանում)
Լվով, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա
ԳերեզմանԼիչակիվ գերեզմանատուն[1]
ՔաղաքացիությունFlag of the Habsburg Monarchy.svg Ավստրիական կայսրություն
Ռեչ Պոսպոլիտա
Ազգությունհայ[2]
Մասնագիտությունքիմիկոս, բժիշկ, դեղագործ և հասարակական գործիչ
ԱնդամակցությունԿրթության բարեկամների Պոզնանի ընկերություն
Ալմա մատերՎիեննայի համալսարան
Teodor Torosiewicz Վիքիպահեստում

Թեոդոր Բոգդանի Թորոսևիչ (Թադևոս Ասատուրի Թորոսյան, սեպտեմբերի 17, 1789(1789-09-17) կամ սեպտեմբերի 7, 1789(1789-09-07), Իվանո-Ֆրանկովսկ, Հաբսբուրգի միապետություն - մարտի 2, 1876(1876-03-02) կամ մարտի 29, 1876(1876-03-29), Լվով, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա), հայ բժիշկ, դեղագործ, քիմիկոս, գյուտարար, հասարակական գործիչ:

Բժիշկ, հասարակական գործիչ, բարերար Ժոզեֆուս Թորոսևիչի եղբայրը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեոդոր Թորոսևիչը ծնվել Է 1789 թվականին Ստանիսլավ (Իվանովո-Ֆրանկովսկ) քաղաքում: Սովորել է տեղի գիմնազիայում, 1812 թվականին ավարտել է Վիեննայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը: 1815 թվականից աշխատել է Լվովում, 1819 թվականին Լվովի Լիչակովսկու փողոցի թիվ 3 տանը բացել է քաղաքի N 9 դեղատունը (այժմ՝ Լվովի N 12 դեղատուն), քիմիական լաբորատորիա:

Պատրաստել է բուսական, կենդանական, և քիմիական ծագման տարբեր դեղեր: Ուսումնասիրել է ապակիների տարբեր հատկություններ և ստացել դեղասրվակների համար պիտանի կարմիր և դեղին ապակի[3]: 1836 թվականին աշխարհում առաջինն է ապացուցել, որ լաբորատոր նպատակներով արդյունավետ է շագանակագույն ապակի կիրառել:

Ուսումնասիրել է Տրուսկավեց, Նեմիրով, Դրոգոբիչ և այլ առողջավայրերի հանքային ջրերի բուժիչ հատկությունները, արդյունքներն ամփոփել «Գալիցիայի և Բուկովինայի թագավորությունների հանքային աղբյուրները» աշխատությունում: Տրուսկավեցում կատարել է «Ֆերդինանդ», «Մարիա» և «Նավթա» (այժմ՝ «Նավթուսյա») հանքային աղբյուրների ջրի քիմիական վերլուծությունը, շրջակայքում հայտնաբերել հանքամոմի հարուստ պաշար, որը նպաստել է Լեհաստանում օծանելիքի արդյունաբերության զարգացմանը:

Թեոդոր Թորոսևիչը մասնակցել է Լվովի հայկական համայնքի կյանքին, զբաղվել բարեգործությամբ. իր միջոցներով Լվովում բացել է հոգևոր դպրոց[4]:

Հեղինակ է բնագիտական, քիմիական բազմաթիվ գիտական հոդվածների և մենագրությունների, որոնցից ամենաարժեքավորը «Գալիցիայի թագավորության և Բուկովինայի հանքային աղբյուրներն ու դրանց ֆիզիկա-քիմիական բաղադրությունը» մենագրությունն է: Եղել է մի շարք գիտական ընկերությունների անդամ: Գիտական հայտնագործությունների համար արժանացել է բազմաթիվ պարգևների[5][6]:

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մահացել է 1876 թվականին Լվովում: Թաղված է Լիչակովյան գերեզմանատանը: Մահարձանին լեհերեն գրված է.

Aquote1.png Թեոդոր Թորոսևիչ, լվովյան դեղագործ: Փառք նրա հիշատակին: Aquote2.png


Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Թեոդոր Թորոսևիչի կիսանդրին գտնվում է Լվովի բժշկական ինստիտուտի թանգարանում, դիմանկարը (նկարիչ Ա. Ռեյխման)՝ Լվովի պատմության թանգարանում
  • Թեոդոր Թորոսևիչի անունով է կոչվել Լվովի փողոցներից մեկը
  • Տրուսկավեցի քաղաքային զբոսայգու հանքային ջրերի ըմպելասրահի պատին 1977 թվականին փակցվել է Թեոդոր Թորոսևիչի բրոնզե հուշատախտակը

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • С. Кравчикевич. Биография Теодора Торосевича, заслуженного Аптекаря и химика. Львов, 1875.
  • R. Rembieliński, B. Kuźnicka, Historia farmacji, PZWL, Warszawa 1987.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]