Դերսու Ուզալա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դերսու Ուզալա (այլ կիրառումներ)
Դերսու Ուզալա
Դիմանկար
Ծնվել է1849
ԾննդավայրUssuri krai, Ռուսաստան
Մահացել էմարտի 13, 1908(1908-03-13)
Մահվան վայրԽաբարովսկի երկրամաս, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունճանապարհորդ հետազոտող և որսորդ
Commons-logo.svg Dersu Uzala Վիքիպահեստում
Արսենևը և Դերսու Ուզալան

Դերսու Ուզալա (1849, Ussuri krai, Ռուսաստան - մարտի 13, 1908(1908-03-13), Խաբարովսկի երկրամաս, ԽՍՀՄ), նանայացի որսորդ, ողջ կյանքը ապրել է տայգայում։ Կնոջ և երեխաների մահից հետո ապրել է բաց երկնքի տակ և միայն ձմռանը ժամանակավոր յուրտ է սարքել։ Վլադիմիր Արսենևի «Դերսու Ուզալա» և «Ուսուրական երկրամասում» վեպերի հերոսն է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դերսու Ուզալան ծնվել է Ուսուրական երկրամասում։ Նրա ծննդյան ճշգրիտ ամսաթիվն անհայտ է։ Ջրծաղիկի համաճարակի պատճառով կործցրել է ողջ ընտանիքը։: Ուսուրի գետի հովտում թափառելով զբաղվել է մորթատու կենդանիների որսով։

1906 թվականից, որպես ուղեցույց մասնակցել է հայտնի ռուս ճանապարհորդ, գրող, հետախույզ Վլադիմիր Արսենևի գլխավորությամբ արշավախմբերի[1]։

Մահացել է ավազակային հարձակման արդյունքում, 1908 թվականի մարտի 13-ին Կորֆովսկայա երկաթուղային կայարանի մոտակայքում[2]։

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վլադիմիր Արսենևի գրքի հիման վրա երկու ֆիլմ է նկարահանվել։ 1961 թվականինին ռեժիսոր Աղասի Բաբայանը նկարել է Դերսու Ուզալայի մասին առաջին կինոնկարը, որտեղ Կասիմ Ժակիբաևը խաղացել է Ուզալայի դերը։ Երկրորդ ֆիլմը նկարահանել է Ակիրա Կուրոսավան 1975 թվականինին։ Ուզալայի կերպարը էկրանավորել է Մաքսիմ Մունցուկը։ Ֆիլմը նվաճել «Ոսկե մրցանակ» և «FIPRESCI» մրցանակ Մոսկվայի 9-րդ միջազգային կինոփառատոնում[3] և 1976 թվականի «Օսկար» ՝ լավագույն օտարալեզու կինոնկարի համար[4]։

1981 թվականին հայտնաբերված Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբի աստերոիդներից մեկը անվանվել է ի պատիվ Դերսու Ոզալայի[5]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. David Prynn and G. H. Harper: Amur Tiger. G H Harper, 2004, 978-0953299034, page 11
  2. Дерсу Узала. Сквозь тайгу Издательство: Терра - Книжный клуб (1997) Н. Е. Кабанова (ed.) ISBN 9785300010973
  3. «9th Moscow International Film Festival (1975)»։ MIFF։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 16-ին։ Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 15 
  4. «The 48th Academy Awards (1976) Nominees and Winners»։ oscars.org։ Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 15 
  5. «IAU Minor Planet Center»։ www.minorplanetcenter.net։ Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 2