Գելոտոֆոբիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գելոտոֆոբիա
Pinocchio.jpg
վախ մարդկանց ծաղրանքի առարկան դառնալուց
Տեսակ հիվանդություն

Гелотофобия (հին հուն․՝ γέλως«ծիծաղ»φόβος«վախ»), նյարդային հոգեկան խանգարում, որը սոցիոֆոբիայի տեսակ է [1]։ Գելոտոֆոբիան վախ է, ուրիշների կողմի ծաղրի առարկա դառնալուց։ Միևնույն ժամանակ ծիծաղը կարող է լինել և՛ դրական, և՛ բացասական[2]։ Գելոտոֆոբիան հանդիպում է տարբեր մշակույթներում։ Մարդը, ով տառապում է այս հիվանդությամբ, շատ մեծ վախ է զգում մարդկանց կարծիքների հանդեպ։ Նա շատ ուշադիր հաշվարկում է իր յուրաքանչյուր քայլը և մի քանի անգամ մտածում իր բոլոր գործողությունների մասին, առաջին հերթին ուշադրություն դարձնելով մարդկանց տված գնահատականին։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գելոտոֆոբիայի մասին առաջինը գրել է գերմանացի հոգեբան և հոգեբույժ Միխայել Տիտցը [1]: Նա համարում է, որ այդ հիվանդությունը սոցիոֆոբիայի հատուկ տեսակ է։ Առաջին անգամ այս վախը ներկայացվել է 2008 թվականին միջազգային ամառային հինգերորդ դպրոցի գիտական կազմակերպությանը (անգլ.՝ Symposium on Humour and Laughter: Theory, Research and Applications):

Դասակարգում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցյուրիխի համալսարանի գելոթոլոգիայի մասնագետները գելոֆոբիայի հիվանդությամբ տառապող մարդկանց բաժանում են երկու խմբի:

  1. Միշտ թաքցնում են իրենց վախը ուրիշների ծաղրանքի առարկա դառնալուց, և փորձում են ծաղրել մյուսիներին;
  2. Փորձում են խուսափել այն իրավիճակներից, որտեղ կարող են իրենց վրա ավելի ծիծաղել.

Գելոտոֆոբիան որպես համախտանիշ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վ․Ռուխը և Ռ․Տ Պրոյերը գտնում են, որ գելետոֆոբիայի ֆենոմենը պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես նոզոլոգիական առանձին մաս, այլ նաև որպես առանձին ախտանիշ։ Նրանք գելոտոֆոբիայով հիվանդներին համեմատեցին Մ․Տիտցայի չափանիշների հետ՝ դեպրեսայի բնորոշ տիպ, ոչ բնորոշ տիպ և հոգեկան առողջություն։ Այն հարցերը, որոնք վերաբերում էին գելոտոֆոբիայով տառապողների ամոթի զգացողությանը և դեպրեսայի ոչ բնորոշ տիպին, նրանք պատասխանել են նույնկերպ և դրանք առանձնացրել են տարբեր խմբերում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Иванова Е. М., Ениколопов С. Н. Психопатология и чувство юмора (ru) // Современная терапия психических расстройств. — 2009. — № 1.
  2. Стефаненко Е. А.։ «Гелотофобия — расстройство юмора или социофобия?» (ռուսերեն)։ Международная конференции студентов, аспирантов и молодых учёных «Ломоносов»։ Վերցված է 2011-11-19