Բաշկորտոստանի պետական համալսարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բաշկորտոստանի պետական համալսարան
Башкирский государственный университет և Башҡорт дәүләт университеты
Bashkir State University (Ufa).jpg
Տեսակհամալսարան
Հիմնադրված է1909
Անվանված էԿլիմենտ Տիմիրյազև
ՌեկտորNikolay Morozkin?
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունՈւֆա
Կայքbashedu.ru
Bashkir State University Վիքիպահեստում

Բաշկորտոստանի պետական համալսարան (ռուս.՝ Башкирский государственный университет), 1909 թվականին հիմնադրված Բաշկորտոստանի մայրաքաղաք Ուֆայում գործող համալսարան։ Համարվում է Ռուսաստանի 10 առաջատար դասական համալսարաններից մեկը։ Բաշկորտոստանի առաջին բարձրագույն ուսումնական հաստատությունն է[1]: Ռուսաստանի առաջատար համալսարանների վարկանիշով 2013 թվականին զբաղեցրել է 89-90-րդ տեղը[2]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուֆայում առաջին մանկավարժական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն ստեղծելու հարցը բարձրացվել է 1905 թվականին, երբ Օրենբուրգի ուսումնական շրջանի կենտրոնը, որը սպասարկում էր Օրենբուրգի, Ուֆաի, Պերմի մարզերը և Ուրալի շրջանը, Օրենբուրգից տեղափոխվել էր Ուֆա։

1909 թվականի հուլիսի 2-ին Ռուսաստանի ազգային կրթության նախարար Ա. Ն. Շվարցը թույլատրել է Ուֆայում բացել եռամյա ուսուցիչների համար նախատեսված ինստիտուտ։ Միաժամանակ, կրթության նախարարությունը հանձնարարել է Օրենբուրգի ուսումնական շրջանի հոգաբարձուներին գտնել տնօրենի հարմար թեկնածու։ Ընտրվել է Ուֆայի շրջանի գիմնազիայի ուսուցիչ Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ Լիսովսկին։

1909 թվականի հոկտեմբերի 4-ին[3] Տելեգրաֆնոե փողոցի 9 շենքում սկսեց գործել Ուֆայի մանկավարժական ինստիտուտը (այժմ՝ Ուֆա գեղարվեստի ակադեմիայի մասնաշենքերից մեկն է)։

1912 թվականին համալսարանը տվել է իր առաջին շրջանավարտները. 24 մարդ ավարտել է ուսումնառության լիարժեք դասընթացը։ Համաձայն մանկավարժական խորհրդի 1912 հունիսի 4-ի որոշման՝ նրանց շնորհվել է քաղաքի դպրոցների ուսուցիչների որակավորում։ Ինստիտուտը ոսկե մեդալով են ավարտել Միխայիլ Բորտկևիչը և Նիկոլայ Սամարինը, արծաթե մեդալով՝ Իոսիֆ Անտոնյուկը, Նիկիտա Մլադենցևը, Իոսիֆ Պանկովը, Նիկոլայ Պրոսկուրյանկովը և Դմիտրի Տոլմաչովը։

1917 թվականի սեպտեմբերին 2-րդ կուրսի դասընթացները բաժանվել են երկու հոսքերի՝ ֆիզիկա-մաթեմաթիկական և բնական-աշխարհագրական։ Առաջին կուրսի ընդունելությունը կատարվել է յուրաքանչյուր բաժնի համար առանձին՝ գրական-պատմական, ֆիզիկա-մաթեմատիկական և բնական-աշխարհագրական։

1919 թվականին Ուֆայի մանկավարժական ինստիտուտը վերակազմավորվել է Ազգային կրթության ինստիտուտի[4]: 1923 թվականին ինստիտուտը դարձել է գործնական և սկսել է պատրաստել գյուղատնտեսության գծով մասնագետներ։ 1929 թվականին դրա հիման վրա ստեղծվել է Բաշկորտոստանի Տիմիրյազևի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտը (БГПИ)։ 1930 թվականի ներքին վերակազմակերպման արդյունքում ամբիոնները վերանվանվել են ֆակուլտետներ (Ֆիզիկա-մաթեմատիկան, բնական գիտությունների, աշխարհագրության, պատմության և բանասիրության), որոնցում գործել են 15 բաժիններ։ Նույն տարում բացվել է հեռակա, իսկ հաջորդ տարում՝ երեկոյան դասընթացներ։

ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի 1957 թվականի հուլիսի 20-ի որոշմամբ մանկավարժական ինստիտուտը վերակազմավորվել է Բաշկորտոստանի պետական համալսարանի։ Նոյեմբերի 6-ին տեղի է ունեցել համալսարանի հանդիսավոր բացման արարողությունը։ Համալսարանի ռեկտոր է նշանակվել Շայխուլա Չանբարիսովը[5]:

2014 թվականին «Эксперт РА» գործակալության կողմից համալսարանն ընդգրկվել է ԱՊՀ լավագույն բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ցանկում և արժանացել է վարկանիշային "E" դասի[6]:

Ինստիտուտներ և ֆակուլտետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բաշկորտոստանի պետական համալսարանի Ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետի մասնաշենքը

Բաշկորտոստանի պետական համալսարանը ունի մի քանի ֆակուլտետներ՝[7]

  • Բաշկորտոստանի համապարփակ բիզնես անվտանգության և ապահովության ակադեմիա[8]
  • Իրավագիտության ինստիտուտ[9]
  • Ֆիզիկայի և տեխնոլոգիայի ինստիտուտ[10]
  • Բանասիրության և ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ, կենսաբանության ֆակուլտետFaculty of Bashkir Philology and Journalism, Faculty of Biology,[11]
  • Քիմիայի ֆակուլտետ[12]
  • Տնտեսագիտության ֆակուլտետ[13]
  • Աշխարհագրության ֆակուլտետ[14]
  • Պատմության ֆակուլտետ, Քիմիայի և տեխնոլոգիայի ֆակուլտետ, Մաթեմատիկայի և ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ֆակուլտետ[15]
  • Բանասիրական ֆակուլտետ, Փիլիսոփայության և սոցիոլոգիայի ֆակուլտետ[16]
  • Հոգեբանության ֆակուլտետ, Ռոմանա-գերմանական բանասիրության ֆակուլտետ, Հասարակագիտական մասնագիտությունների ֆակուլտետ[17]
  • Հասարակագիտական մասնագիտությունների ֆակուլտետ[18]
  • Բաշկորտոստանի պետական համալսարանի քոլեջ

Ընդհանուր բաժիններ

  1. Կենսաանվտանգության և շրջակա միջավայրի պահպանության բաժին
  2. Օտար լեզուների ամբիոն
  3. Օտար լեզուների բաժին
  4. Մանկավարժական բաժին
  5. Ֆիզիկական դաստիարակության և սպորտի բաժին

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Адреса университетов-участников Ассоциации классических университетов России
  2. Общий рейтинг выборки классических университетов
  3. Ватандаш. Первый ВУЗ Башкортостана
  4. Башкирский государственный университет
  5. http://www.hrono.ru/text/2008/ergin11_07.html Ю. Ергин. Первый ректор БГУ
  6. Рейтинг высших учебных заведений России и стран членов Содружества Независимых Государств.
  7. «Institutes and faculties | Բաշկորտոստանի պետական համալսարան»։ www.bashedu.ru։ Վերցված է 2016-02-27 
  8. «About the Academy | Bashkir state university»։ www.bashedu.ru։ Վերցված է 2016-02-27 
  9. «About Institute of Law | Bashkir state university»։ www.bashedu.ru։ Վերցված է 2016-02-27 
  10. «About Institute of Physics and Technology | Bashkir state university»։ www.bashedu.ru։ Վերցված է 2016-02-27 
  11. «About the Faculty | Bashkir state university»։ www.bashedu.ru։ Վերցված է 2016-02-27 
  12. «About the Faculty | Bashkir state university»։ www.bashedu.ru։ Վերցված է 2016-02-27 
  13. «About the Faculty | Bashkir state university»։ www.bashedu.ru։ Վերցված է 2016-02-27 
  14. «Faculty of Geography | Bashkir state university»։ www.bashedu.ru։ Վերցված է 2016-02-27 
  15. «About the faculty of Mathematics and Information Technologies | Bashkir state university»։ www.bashedu.ru։ Վերցված է 2016-02-27 
  16. «About the Faculty | Bashkir state university»։ www.bashedu.ru։ Վերցված է 2016-02-27 
  17. «Faculty of public professions | Bashkir state university»։ www.bashedu.ru։ Վերցված է 2016-02-27 
  18. «Minor Academy of State Administration | Bashkir state university»։ www.bashedu.ru։ Վերցված է 2016-02-27 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]