Բաթամբանգ (քաղաք)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Բաթամբանգ
Battambang..JPG
Կոորդինատներ: 13°6′0″ հս․ լ. 103°12′0″ ավ. ե. / 13.10000° հս․. լ. 103.20000° ավ. ե. / 13.10000; 103.20000
ԵրկիրԿամբոջա Կամբոջա
Հիմնադրված է1907 թ.
Մակերես293 քառակուսի մետր
ԲԾՄ39±1 մետր
Բնակչություն130 000 մարդ
Ժամային գոտիUTC+7
Պաշտոնական կայքbattambang-town.gov.kh
##Բաթամբանգ (քաղաք) (Կամբոջա)
Red pog.png

Բաթամբանգ [1] (կխմեր.՝ បាត់ដំបង — battɑmbɑːŋ), քաղաք Կամբոջայում, գտնվում է Պնոմպենից մոտավորապես 290 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, Բաթամբանգի նահանգի վարչական կենտրոնը: Բնակչությունը 250 հազար մարդ՝ ըստ 2006 թվականի մարդահամարի: Ունի գյուղատնտեսական արտադրության վերամշակում, ֆոսֆատե պարարտանյութի արտադրություն: Քաղաքը հիմնադրվել է XI դարում և երկրում համարվում է բնակչության թվով երկրորդ ամենամեծ քաղաքը:

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի և նահանգի անունը կխմերերենից բառացի թարգմանած նշանակում է «լախտի կորուստ»:

Դամբանգ Կրանյոնգի մասին լեգենդի հմաձայն[2]՝ Դամբանգ անունով աղքատ մի փայտահատ, ստանալով կախարդական ուժ, անտառում հատում է սուրբ ծառը՝ Կրանյոնգը (կխմեր.՝ ក្រញូង - krɑɲoːŋ, «բուս. Դալբերգիա (Dalbergia), կարմիր ծառի տեսակ»): Նա ծառից կտրում է լախտը, որը նրան շատ ավելի ուժ է տալիս: Մարդիկ փայտահատին անվանեցին Դամբանգ Կրանյոնգ: Դրանից հետո նրան հաջողվում է տապալել թագավորին: Սակայն որոշ ժամանակ անց երիտասարդ արքայազնը, որի մայրը (թագուհին) գտնվում էր վտարության մեջ, հանդիպում է սպիտակ կախարդական ձիու և նրա հետ վերադառնում հոր տիրություն: Դամբանգը դուրս է վազում նրան հանդիման և գցում է կախարդական լախտը նրանց վրա, բայց վրիպում է: Իսկ լախտը թռչում է աշխարի հեռավոր եզրերը և այնտեղ, որտեղ ընկնում է, տարբեր տեսակների բրինձ է սկսում աճել: Հետագայում մարդիկ այդտեղ կառուցում են մեծ քաղաք, որի անուն Բաթամբանգ էր՝ «այն վայրը, որտեղ ընկել էր կորած լախտը»:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1795 թվականին Թաիլանդը Կամբոջայի հյուսիս-արևմուտյան մեծ մասը բռնի միացնում է իր կազմին՝ ներառյալ Բաթամբանգի ու Սիեմրեապի նահանգները: 1907 թվականին Ֆրանսիայի ճնշման տակ նահանգները փոխանցվում են Կամբոջային, որպեսզի Ֆրանսիական Հնդկաչինի մաս դառնար: Ֆրանսիական գաղութային վարչությունը մշակում է քաղաքի պլանը, Սենգկե գետի երկյանքով կառուցվում են երեք հիմնական փողոցները, և 1917 թվականին քաղաքի երկու կողմերը միացվում են կամրջով: 1930-ական թվականներին կառուցվում է երկաթուղային ճանապարհը, որը միացնում էր Բաթամբանգը Պնոմպենի հետ, և քաղաքի արևմուտքում գտնվող երկաթաճանապարհային կայարանը: 1960-ական թվականներին, ըստ Սիանուկ Նորոդոմի՝ կառավարության ադիականցման ծրագրի, քաղաքում կառուցվում են վարչական կառույցներ, դպրոցներ, համալսարաններ, սպորտային կենտրոն, թանգարան, ցուցահանդեսային կենտրոն և օդանավակայան: Տեքստիլի և հագուստի գործարանները կառուցվում են ֆրանսիական և չինական ներդրողների շնորհիվ: 1970—1975 թվականների քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում Բաթամբանգի բնակչությունը բավականին աճում է փախստականների հաշվին, գյուղացիները ամերիկական ռմբակոծություններից փախան դեպի քաղաք: 1975 թվականին Բաթամբանգի բնակիչները, ինչպես և այլ կամբոջական քաղաքների բնակիչներ, տարահանվել են դեպի տեղի կարմիր կխմերների գյուղ:

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օդանավակայան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բաթամբանգում կա օդանավակայան (IATA: BBM), որը ներկայումս չի աշխատում:

Երկաթուղային ցանց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքում նաև կա երկաթգծի կայարան, բայց 2009 թվականից այն չի աշխատում: Ազգային երկաթուղային ցանցի վերականգնման համաձայնագրը ստորագրվել է Կամբոջայի կառավարության և մասնավոր ընկերությունների միջև: Ակնկալվում էր, որ երկաթուղային հաղորդակցությունը Պնոմպենի հետ նորից կբացվի 2012 թվականին:

Ավտոմոբիլային տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բաթամբանգի և Պնոմպենի միջև №5 Ազգային մայրուղին վերջերս վերանորոգվեց, և հիմա ուղևորությունը տևում է մոտավորապես 4 ժամ, երկու քաղաքների միջև հեռավորությունը կազմում է 290 կմ: Բաթամբանգից դեպի Սիեմրեապ հեռավորությունը կազմում է 170 կմ, ճանապարհը զբաղեցնում է 4-5 ժամ: Բաթամբանգի և Սիսոփխոնի միջև ճանապարհը գտնվում է լավ պայմաններում, հեռավորությունը 68 կմ է:

Ջրային տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սիեմրեապից դեպի Բաթամբանգ ճանապարհորդությունը կատերով տևում է 3-8 ժամ և անցնում է նեղ ջրանցքների և ճահճային տեղանքների միջով:

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բաթամբանգը պահպանել է նահանգային մթնոլորտը, որը տալիս է նրան որոշակի հմայք: Շենքերի մեծ մասը գաղութատիրական կամ ազգային կամբոջական ոճով են և չեն գերազանցում երեք հարկանոց բարձրությունը: Փողոցներում ավտոմոբիլները գոյակցում են ցլերով լծված սայլերի հետ:

Քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրերն են.

Պսա Նատ, քաղաքի կենտրոնում մեծ շուկա, ավելի հետաքրքիր է այնտեղ այցելել առավոտյան վաղ ժամերին, երբ մոտակա գյուղերից վաճառականները բերում են իրենց ապրանքները:

Գաղութային ճարտարապետություն, գետի մոտ հին գաղութային տներ ֆրանսիական փռով և սրճարանով 1, 2 և 3 փողոցների երկյանքով:

Թանգարան, հիմնադրվել է 1968 թվականին, կան նահանգում հնագիտական պեղումներից հայտնաբերված արտեֆանտներ:

Վատ Սամրեյ Սո կամ սպիտակ փղի եղանակը, կառուցվել է 1904 թվականին:

Սիամի նահանգապետի նստավայրը կառույց է, որը կառուցվել է իտալական ճարտարապետների կողմից, որպեսզի այն ծառայի որպես բնակավայրի վերջին սիամական նահանգապետի նստավայրը: Կառուցումը ավարտվել է 1907 թվականին, դրանից հետո նահանգը անցել է Ֆրանսիային, և մարզապետը չէր կարողանում օգտվել իր նստավայրից, որը հենց ինքն էր կառուցել: Նշենք, որ կառույցի առջևում գտնվում է միևնույն ժամանակաշրջանի քարե կամուրջ և արևմտյան հատվածում առյուծի քարե երկու արձաններ:

Վատ Պնոմ Էկ, անգորական տաճար, գտնվում է քաղաքից 12 կմ հյուսիս:

Վատ Բանան, անգորական տաճար, գտնվում է քաղաքից 20 կմ դեպի հարավ գտնվող ժայռի վրա:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Карта Кампучии, масштаб 1:1 000 000, ГУГК, 1980 год
  2. «Пропавшая палица». Легенды и сказки Камбоджи. М., Главная редакция восточной литературы издательства «Наука», 1972.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

https://web.archive.org/web/20071018032403/http://www.battambang-town.gov.kh/ - Բաթամբանգ քաղաքի պաշտոնական կայք