Ացո Կարամանով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ացո Կարամանով
Ацо Караманов пишува поезија.jpg
Ծնվել էհունվարի 31, 1927(1927-01-31)[1]
ԾննդավայրՌադովիշ, Radoviš Municipality, Հարավարևելյան շրջան, Հյուսիսային Մակեդոնիա
Վախճանվել էհոկտեմբերի 7, 1944(1944-10-07) (17 տարեկանում)
Մասնագիտությունբանաստեղծ
Լեզումակեդոներեն[1]
ՔաղաքացիությունFlag of North Macedonia.svg Հյուսիսային Մակեդոնիա[2]

Ացո Կարամանով (մակեդ.՝ Ацо Караманов, 31 հունվարի, 1927, Ռադովիշ - 7 հոկտեմբերի, 1944), մակեդոնացի բանաստեղծ, պարտիզան։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ացո Կարամանովը ստեղծագործում է

Ացո Կարամանովը ծնվել է 1927 թվականի հունվարի 31-ին Հարավսլավիայի Ռադովիշ քաղաքում (ներկայում՝ Մակեդոնիայում)։ Եղել է Վասիլ և Սոֆյա Կարամանովների ընտանիքի ավագ զավակը.[3]: Երբ նա եղել է երեք տարեկան, ընտանիքը հոր աշխատանքի պատճառով տեղափոխվել է Բելգրադ: Ուսման վաղ տարիներից հետաքրքրություն է ցուցաբերել քնարերգության նկատմամբ։ Բանաստեղծություններ գրել սկսել է 9 տարեկան հասակում։ Սմեդերևոյում սովորել է միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է գերազանցությամբ։ 1937 թվականին ընդունվել է Սկոպյեի առաջին արական միջնակարգ դպրոց, որտեղ կրթություն է ստացել սերբերենով: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, երբ երկիրն ընկնում է Բուլղարիայի տիրապետության տակ, ուսումը շարունակել է բուլղարերեն: Կարդացել և թարգմանել է բուլղարացի բանաստեղծների ստեղծագործություններից։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ացո Կարամանովը կռվել է ֆաշիստների դեմ։ 1944 թվականի մայիսից ապրել է Ռադովիշ քաղաքում։ 1944 թվականի սեպտեմբերից կռվել է Մակեդոնական տասներեքերորդ բրիգադի կազմում[4]: Ծանր վիրավորվել է հետախուզության ժամանակ Սմոյմիրովո գյուղում։ Մահացել է 1944 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Բերովոյում[5]:

Ապրելով ընդամենը 17 տարի՝ Ացո Կարամանովը թողել է բանաստեղծություններ, որոնք անցած պատերազմի վկաներն են։ Նա համարվում է ժամանակակից մակեդոնական գրականության հիմնադիրներից մեկը։

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր կարճ կյանքի ընթացքում Ացո Կարամանովը հասցրել է հրատարակել իր բանաստեղծությունների ժողովածուները։ Նա հեղինակել է շուրջ 280 չափածո ստեղծագործություններ, օրագրեր, նոթագրություններ, օրագրային գրառումներ, ծաղրանկարներ[6]:

Կարամանովի ստեղծագործությունը բաժանվում է հինգ շրջանի՝ առաջին փորձեր, վաղ ստեղծագործություն, 1942 թվականին ստեղծված երգերի տեքստեր, 1943 թվականի բանաստեղծություններ և վերջին շրջան։

Ներկայում հայտնի են Ացո Կարամանովի հետևյալ աշխատանքները՝

  • «Կարմիր գարուն» (մակեդ.՝ Црвена пролет), հրատարակվել է 1963, 1984 և 1989 թվականներին,
  • «Արձակ գործեր» (մակեդ.՝ Прозните записи), հրատարակվել է 1981 թվականին,
  • «Արծաթե երազներ» (մակեդ.՝ Сребрените соништа), հրատարակվել է 2006 թվականին,
  • «Ացո Կարամանովի մեծ երգը» (մակեդ.՝ Големата песна на Ацо Караманов), հրատարակվել է 2006 թվականին։

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռադովիշ քաղաքում ամեն տարի անցկացվում է Ացո Կարամանովի հիշատակին նվիրված պոեզիայի փառատոն՝ Կարամանովյան բանաստեղծական հանդիպումներ[7], որին մասնակցում են բանաստեղծներ բալկանյան բոլոր երկրներից։

Ացո Կարամանովի անունն են կրում փողոց Սկոպյեում, մշակույթի կենտրոն Ռադովիշում և «Ացո Կարամանով» ժողովրդական երաժշտական անսամբլը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. Record #15726556x // Ֆրանսիայի ազգային գրադարանի ընդհանուր քարտագրացուցակ
  3. Милан Ѓурчинов „Парадокси и тајни на една виорна младост“, Утрински весник, 30.01.2007
  4. Македонска енциклопедија, МАНУ, Скопие, 2009, стр. 671-672
  5. Кратка биография на Ацо Караманов
  6. Александар – Ацо Караманов - избор од творештвото
  7. Radovisc

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Милан Ѓурчинов "Парадокси и тајни на една виорна младост", Утрински весник, 30.01.2007
  • Следно "Спомен книга за загинатите борци во НОВ и од фашистичкиот терор од Радовиш и Радовишко", Радовиш, 1986, 25 стр.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]