Ատտու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ատտու
Attu sat.jpg
Տեսակկղզի և Ռազմաբեմ
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
ՎարչատարածքAleutians West Census Area?
Երկարություն56 327,04 մետր
Լայնություն32 186,88 մետր
Մակերես896 կմ²
Մասն էՄերձակա կղզիներ
Աշխարհագրական տեղադրությունԱլեուտյան կղզիներ
Ջրլիցի ափինԽաղաղ օվկիանոս
Ձևավորում1942
AKMap-doton-AttuStation.PNG

Ատտու (անգլ.՝ Attu Island, ալեուտ.՝ Atan, Ատան[1]), Մերձակա կղզիների խմբի արևմտյան և խոշորագույն կղզին, որը մտնում է Ալեուտյան կղզիների կղզեխմբի կազմի մեջ։ Վարչական առումով, ինչպես և բոլոր Ալեուտները, մտնում է ԱՄՆ Ալյասկայի նահանգի կազմի մեջ։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ատտաուն Ալյասկայի և ամբողջ Միացյալ Նահանգների ամենաարևմտյան կետն է։ Կղզուց մինչև Կամչատկա (Աֆրիկա հրվանդան) ամենակարճ հեռավորությունը 690 կմ է, մինչև Ալյասկայի մայրցամաքային մասը` 1534 կմ։ Ատտուն ունի մոտավորապես 66 կմ երկարություն և 28 կմ լայնություն, նրա տարածքը 892.795 կմ² է։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանի՝ Ատտու կղզին հայտնաբերել է Միխայիլ Վասիլևիչ Նեվոդչիկովը[2], որը այնտեղ հասել է 1745 թվականին «Եվդոկիմ» նավի վրա։ Սակայն, ըստ ավելի ժամանակակից հետազոտությունների, կղզին հայտնաբերել է («հստակեցրել է դիրքը») կապիտան-հրամանատար Ալեքսեյ Չիրիկովը, 1742 թվականին Վիտուս Բերինգի երկրորդ Կամչատկայի արշավախմբի ժամանակ[3]։

1772 թվականին Պոտապ Կուզմիչ Զայկովը «Սուրբ Վլադիմիր» նավով անցել է Օխոտի ծովից դեպի Կամչատկա։ Նա ձմեռել է Վորովսկայա գետի գետաբերանին, հաջորդ տարի գետերը սառույցից բացելուց հետո նա գնացել է դեպի Կուրիլյան երկրորդ նեղուց, և նույն թվականի հուլիսին՝ Մեդնոյե և Ատու կղզիներին մոտենալուց հետո, Զայկովը նկարագրել է նրանց բնությունը, կլիման և աշխարհագրական դիրքը[4]։

1942 թվականի հունիսին Ատտու կղզին, ինչպես հարևան Կիսկա կղզին, գրավվել է ճապոնացիների կողմից (տես Ատուի ճակատամարտը)։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կղզու միակ բնակավայրը Ատտու Ստեյշենն էր, որի բնակչությունը մինչև 2010 թվականը կազմում էր մոտ 20 մարդ։ Բոլորը ներգրավված էին LORAN հաղորդիչի պահպանման գործում։ 2010 թվականի օգոստոսին բնակավայրը ամբողջովին վերաբնակեցվել է LORAN-ի փակման պատճառով[5]։

Երկրորդ աշխարհամարտից առաջ կղզու վրա (Չիչագովի ծոցում) կար «ռուսական անուններով և ազգանուններով» «մի քանի տասնյակ բնակիչ» ունեցող մի գյուղ, ինչպես նաև ուղղափառ եկեղեցի[6]։ Եղել են նաև այլ փոքր բնակավայրեր։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Կաղապար:Нп3 Aleut Dictionary. — Fairbanks: Alaska Native Language Center, 1994.
  2. «Атту»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  3. Чириков Алексей Ильич հոդվածը Սովետական մեծ հանրագիտարանում 
  4. Կաղապար:ВТ-РБС
  5. «Alaska Coast Guard says goodbye to its last LORAN station»։ KUCB News (անգլերեն)։ 2010-08-27։ Վերցված է 2020-01-01 
  6. Элли Серёгина (2013-09-06)։ «Экспедиция "Алеутские острова" отправилась на остров Агату»։ MediusInfo (ռուսերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-11-15-ին։ Վերցված է 2020-01-01 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Дивин В. А. Великий русский мореплаватель А. И. Чириков, М., 1953.
  • Дивин В. А. Русские мореплаватели на Тихом океане в XVIII веке, М., 1971.