Ավան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ավան (բնակավայրի տեսակ) Ավան, ոչ մեծ գյուղացիական վայր, բնակավայրերի մի տեսակ է, հասցեների օբյեկտ։ XX դարի սկզբին գյուղի տարբերությունը համայնքից եղել է գյուղի եկեղեցիների բացակայությունը և բնակեցվելու չափը:[1]. Գյուղ հասկացությունը կարող է վերաբերվել ոչ միայն Ռուսաստանի փոքր բնակեցված կետերին, այլ նաև Աֆրիկայում նոր քարե դարի դարաշրջանի ոչ մեծ բնակեցմանը, նաև Մերձ արևելյան բնակչության բնակեցմանը ՝ Ամերիկայի,Օկեանայի [2] ; Ժամանակակից լեզվում գյուղ հասկացությունը օգտագործվում է ցանկացած գյուղական բնակեցված օբեկտների նշանակման համար ՝ հատկապես ուրիշ երկրներում Չինական ժողովրդական երկրի գյուղերը ՝Տրանսիլվանիայում ամրապնդված եկեղիցիներով։

Բովանդակություն 1 Անվան ծագում 2 Թարգմանության խնդիր 3 Գյուղեր և ավաներ 4 Գյուղի ժողովրդագրություն 5 Սոցալ-տնտեսական կառուցվածք 6 Գյուղը որպես սեփականություն Ռուսաստանում 17-րդ-20-րդ դարասկզբին 6.1 Ճանապարհները հայտնագործության և գյուղերի սեփականության իրավունքի փաստաթղթերի տեսակներ 7 Գյուղը արվեստում = 7.1 Ծանոթագրություններ 7.2 Գրականություն Անվան ծագում Չնայած տարածված կարծիքի գյուղը այդպես է կոչվում, որովհետև այնտեղ վաղ ժամանակներում տները եղել են փայտից; Ի տարբերություն գյուղացիական վայրը բառից գյուղ բառը սկսվեց օգտագործվել XVII—XVIII դարերում; Մինչ այդ այն նշանակում էր բակ , իսկ ավելի վաղ« վարելու դաշտ»; Գրական Դոմոստրոյ հուշարձանում XVI դարի կարելի է հանդիպել գյուղը վարել;Իսկ ամենահին նշանակությունը գյուղի անտառից մաքրումն (այսինքն հենց ծառերից մաքրելը, արտի համար վայր , ոմանք ենթադրում են առաջնային եղել է վաղեմին, այսինքն հինը ՝ եկած դարերի խորքից;Եվ այսպես լիտվական լեզվում պահպանվել է dirva բառը որը նշանակում է «արտ».

Թարգմանության խնդիր Գյուղ հասկացությունը համարժեք է անգլերենում village բառին,որի թարգմանությունը կայանում է այսպես ՝ Համաշխարհային գյուղ (անգլ.՝ Global village); Գերմաներենում համանման բառ է հանդիսանում dorf բառը; Նյդորֆ տեղանունը սովորաբար փոխանցում են ռուսերեն լեզվին որպես «նոր գյուղ»; Ուրիշ սլավոնական լեզուներով ռուսերեն գյուղ բառը թարգմանվում է ինչպես ավան (խորվ.՝ selo; սերբ.՝ село; բուլղար․՝ село; ուկր.՝ село), այդիսկ պատճառով այս լեզուները մարզերում տարածելու համար այս բառը պահպանվում է առանց թարգմանության; Բուլղարիայում ավան բառը գյուղի հոմանիշն է[3];

Գյուղեր և ավաներ Տարբեր տեսակի փոքր բնակավայրերը կարող են նմանվել միմյանց; Այնուամենայնիվ սովորաբար ավանը գյուղից մեծ է, իսկ նորավանը ունի ավելի փոքր պատմություն; Որպես կանոն նորավանները կարող են լինել ամառանոցներ,հանքաարդյունաբերական կամ քաղաքային տիպի,իսկ ավանը կարող է բաղկացած լինել մի քանի բակերից; Օրինակ՝ Րեդկոդուբե(ավան) ունի ավելի քան 1000 բնակչություն;

Գյուղի ժողովրդագրություն Միջնադարյան Գերմանիայում յուրաքանչյուր քաղաքներում ամուսնության համար գրանցվում էր 3,5 ծնունդ, իսկ գյուղական վայրերում ծնելության մակարդակը ավելի բարձր է եղել; XVII դարի առաջին կեսին Տոլց շրջանի մի քանի գյուղական վայրերում տարեկան 327 ծնունդների համար գրանցվում էր 63 ամուսնություն,այլ կերպ ասած՝ 5,2 մկրտություն մեկ ամուսնության համար[4];

Նախկինում փորձագետները կարծում էին ընդհանուր առմամբ և հատկապես մեծ քաղաքներում մասնավորապես ,ծնելիության մակարդակը ցածր է ազգային միջինից,բայց վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տվել,որ միայն զարգացող երկրների քաղաքներում է ծնելիության միշտ ցածր , քան գյուղական բնակավայրերում; Ավելի տնտեսապես զարգացած,շատ մեծ քաղաքներում ծնելիության մակարդակն ազգային միջինից ավելի բարձր է[5];

1859—1863 թվականներին Ռուսաստանի քաղաքներում ծնելիության մակարդակը կազմում էր 45,9 երեխա 1000 բնակչությունից,իսկ գյուղերում 50,9 երեխա 1000 բնակչությունից, ինչը 1,1 անգամ ավելի շատ է; 1909—1913 թվականներին Ռուսաստանի քաղաքներում ծնելիության մակարդակը 33,9 երեխա էր 1000 բնակչից,իսկ գյուղերում՝ 44,3[6].

20-ականների կեսերին ծնված սերունդներից մինչև 1940-ականների վերջին սերունդները ծնելիության անկումը շարունակվեց ավելի դանդաղ տեմպերով և միայն քաղաքային բնակչության մոտ; Գյուղական բնակչության շրջանում ծնելիության անկումը դադարել է այն սերնդի մոտ,որը ծնվել էր 1920- ականների կեսերին և վերսկսվել 1930-ականերին[7];

Եթե 1960—1980-ական թվականներին գյուղերում ծնելիության ընդհանուր մակարդակը ավելի բարձր էր,քան«քաղաքայինը» օրինակ ՝ մեկ երեխային,ապա 2001—2006 թվականներին այն կազմում էր 0,4; 2007 թվականին գյուղական բնակավայրերում այս գործակցի ուժեղ աճ է գրանցվել գրեթե 0,2 - ով ( 1,611-ից մինչև 1,798), իսկ քաղաքային բնակավայրերում՝ 0,1-ով ( 1,199-ից մինչև 1,283); 2008 թվականին ծնելիության ընդհանուր մակարդակի աճը դանդաղեց,մոտավորապես հավասարապես աճելով քաղաքում և գյուղում (համապատասխանաբար՝ 1,366 և 1,894)։ Գյուղական բնակչության ընդհանուր պտղաբերության մակարդակի տարբերությունը քաղաքայինի նկատմամբ 0,5 - ով ; Ըստ Ռուսաստանի՝ ընդհանուր ծնելիության մակարդակը՝ 1,75 է քաղաքում 1,59,գյուղում ՝2,34:

Սոցալ-տնտեսական կառուցվածք XXI դարի սկզբին գյուղը համարվում է բնակավայրի տեսակներից ամենբազմաթիվը Ռուսաստանում, չնայած երկրի բնակիչների մեծամասնությունն ապրում է քաղաքում։ Բնակիչների (սովորաբար գյուղացիների ) գերակշռող զբաղմունքը գյուղատնտեսոիթյունն ու արհեստներն են։ Արդյունաբերական դարաշրջանի սկսվելուն պես, ամբողջ աշխարհում գյուղերի քանակը նվացում է, քանի որ շատ գյուղացիներ ձգտում են տեղափոխվել մեծ քաղաքներ հարմարավետ բանկության և ավելի բարձր աշխատավարձի համար, և գյուղերն աստիճանաբար լքվում են։ Կան նաև հակառակ մի տուն խաղաղության և անդորրի ցանկութըունն ավանդաբար գրավել է կենսաթոշակային տարիքի մարդկանց և ստեղծագործ մտավորականությանն, գյուղում տուն գնելու կամ կառուցելու համար։ Ինտրնետային տեխնոլոգիաների զարգացման շնորհիվ խոշոր քաղաքների բնակիչները հնարավորութըուն ունեն այլևս կապված չլինեն իրենց աշխատանքի վայրի հետ և իրականացնել բնության գրկում ներդաշնակ կյանքի հին երազանք « vita rustica»։

Մյուս կողմից ,կոմունայ ծառայությունների, բժշկական ծառայությունների, և օրգանական սննդի անհավատալի թանկացումների ֆոնին գյուղական կյանքը դառնում է տնտեսապես ավելի գրավիչ։ Հաշվի առնելով որ երբեմնի քաղաքային հարմարությունները (գազ,էլեկտրականություն,հոսող ջուր,կոյուղի,հեռախոս,ինտերնետ) զարգանում են գյուղում քաղաքային ավելի հարմարավետ բնակարանների մասին կարծիքը դառնում է վիճելի[8]։

Գյուղը որպես սեփականություն Ռուսաստանում 17-րդ-20-րդ դարասկզբին Ճանապարհները հայտնագործության և գյուղերի սեփականության իրավունքի փաստաթղթերի տեսակներ Ժառանգություն ծնողներից հոգևոր կտակով։ Նվեր հարազատներից նվիրատվությամբ կամ հոգևոր կտակով։ Բաժանում եղբայրների կամ քույրերի միջև մահացած ծնողներից հետո (բաժանում գրությունով)։ Օժիտ կնոջից ։ Գնում հարազատներից կամ օտարներից ըստ առքի։ Ժամկետաց հիպոտեկի փոխարկումը մասնավոր անձի վաճառքի և գնորդի միջև։ Պետական աճուրդներից պարտքը չվճարելու համար կալվածքների գնում։ Հին ժամանակներում արքայական մրցանակը ռազմական վաստակի համար(«ծառայած զինվորականեր») ըստ տրված հավաստագրերի ։ Հատուկ վաստակի համար արքայական մրցանակ ըստ հրամանագրի[9]։ Գյուղը արվեստում = Գյուղ հասկացությունը որպես «հայրական տուն» նախկինում հաչախ ծառայում էր , որպես գրական ստեղծագործության օբյեկտ և արտացոլվում էր պոեզիայում(Ա.Պուշկին,Ն. Նեկրասով,Ս. Եսեյին)։ Բանաստեղծության սկզբի երկրորդ մասում Եվգենի Օնեգինը գյուղը ներարում է իր մեջ«»առանձնատուն», այգի,մարգագետիներ և դաշտեր։ Ռուս ինքնուսույց բանաստեղծ «գյուղացիական » տենդեցի ներկայացուցիչ՝ Ի.Սուրիկովը հայտնի գյուղի մասին իր բանաստեղծություններով «Մանկություն» («Ահա իմ գյուղը, // Ահա իմ հարազատ տունը…»)։ Խորհրդային տարիներին արձակում գրական ուղղություններ էր ձևավորվում։ Գյուղի և նրա բնակիչների մասին գրող գրողներին անվանում էին «գյուղացիականներ»։ «Գյուղի արձակի » գագաթներից մեկը հանդիսանում է Վ. Ռասպուտինի «Հրաժեշտ Մատերային» պատմությունը, որտեղ նկարագրում է գյուղացիների դրաման , որը ՀԷԿ- ի կառուցման և ջրամբարի ձևավորման արդյունքում կգնա ջրի մեջ։

==

Ծանոթագրություններ

«Деревня»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան։ 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
В Египте обнаружена деревня эпохи неолита
Деревенский быт в Болгарии, или как страшно жить в болгарской деревне
Б. Ц. Урланис «Рост населения в Европе» ОГИЗ-ГОСПОЛИТИЗДАТ 1941 с.219
Николай СЛУКА Глобальные города на передовой демографической модернизации. Глобальные города - острова в океане низкой рождаемости? // Демоскоп Weekly : сайт. — 8 - 21 марта 2010. — № 413—414.
Российскому городу — деревенскую рождаемость!
НАСЕЛЕНИЕ и ОБЩЕСТВО № 17 Февраль 1997 Информационный бюллетень Центра демографии и экологии человека Института народнохозяйственного прогнозирования РАН ДЕМОГРАФИЧЕСКАЯ ИСТОРИЯ СССР И РОССИИ В ЗЕРКАЛЕ ПОКОЛЕНИЙ Ален БЛЮМ, Сергей ЗАХАРОВ
Валентина Пичурина. Город в деревне// «Российская газета-Неделя» — Урал № 5020. 15.10.2009
Большакова Н. В. Помещики Аргуновской волости Покровского уезда Владимирской губернии. — М.: НИА-Природа, 2004. — 252 с. — ISBN 5-9562-0035-9

==

==

Գրականություն