Առաջին Վիշեգրադյան համագումար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Առաջին Վիշեգրադյան համագումար, եվրոպական միապետների համագումար է, որը կայացել է՝ 1335 թվականի հոկտեմբերի վերջին և նոյեմբերին հունգարական Վիշեգրադ քաղաքում։ Նրան մասնակցում էին Արևելյան Եվրոպայի երեք միապետներ՝ Չեխիայի թագավոր Յան I-ը, Հունգարիայի թագավոր Կառլ I Ռոբերտը (հանդիպման նախաձեռնողը) և Լեհաստանի թագավոր Կազիմիր III-ը։ Քննարկվում էր հակահաբսբուրգյան միություն ձևավորելու հարցը, ինչպես նաև, որ Յան I-ը հրաժարվեր լեհական թագի նկատմամբ հավակնություններից հօգուտ նրա, որ կճանաչվի չեխական ինքնուրույնությունը Սիլեզիայի նկատմամբ, և հավելյալ նա պետք է ստանար 20 հազար պրահյան գրոշ։


Իրադարձությունների ընթացք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1300 թվականին Չեխիայի թագավոր Յան I-ը թագադրվեց և դարձավ լեհական թագավոր, որը առաջացրեց անհանգստություն լեհական կառավարող դինաստիայի՝ Պիաստների մոտ, քանի որ այսուհետ լեհական գահի հավակնորդներ էին դառնում Յան I-ի ժառանգորդները։ Այս կոնֆլիկտը հաղթահարելու համար միապետները սկսեցին բանակցություններ վարել համաձայնագիր կնքելու համար, իսկ որպես միջնորդ հանդես եկավ հունգարական թագավոր Կառլ I Ռոբերտը։

Այն բանից հետո, երբ մշակվեց այսպես ասված Տրենչենյան կոնվենցիան, 1335 թվականի աշնանը Վիշեգրադում տեղի ունեցավ երեք միապետների հանդիպում, որում չեխական թագավոր Յան I-ը հրաժարվեց լեհական գահի նկատմամբ հավակնություններից և ամբողջ Լեհաստանից, փոխարենը ստացավ ֆինանսական փոխհատուցում 20 հազար գրոշի չափով և ճանաչվեց չեխական գերակայությունը Սիլեզիա դքսության նկատմամբ։ Գլխավոր ձեռքբերումը եղավ երեք կողմերի միջև պաշտպանողական միության կնքումը ընդդեմ Հաբսբուրգների և ձեռք բերվեց համաձայնություն ստեղծել նոր առևտրային ճանապարհներ, որոնք կշրջանցեին Վիեննան։


Հետևանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1335 դեկտեմբերի 6-ին համաձայնագիրը կնքելուց հետո լեհական թագավոր Կազիմիր III-ի և Չեխիայի թագավոր Յան I-ի ժամանեցին Պրահա, որտեղ լեհական միապետը արժանացավ բազում մեծարանքների, համաձայն տարեգրությունների։
  • 1339 թվականին կայացավ Երկրորդ Վիշեգրադիան համագումարը, որում ընտրվեց Լեհաստանի նոր թագավոր։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • RÁCZ, György. Visegrád 1335 [online]. Bratislava: International Visegrad Fund, 2009, [cit. 2013-08-02]. On-line book. (անգլ.) (չեխ.) (սլովակ.) (հունգարերեն) (լեհ.) (լատ.)