Կազիմիր III Մեծ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կազիմիր III Մեծ
Kazimierz III Wielki
Casimir the Great by Leopold Löffler.PNG
Լեհաստանի թագավոր
1333 - 1370
Նախորդող Վլադիսլավ I Լոկոտեկ
Հաջորդող Լյուդվիգ I Մեծ
 
Ազգություն Լեհաստան
Ծննդյան օր ապրիլի 30, 1310
Ծննդավայր Կրակով, Լեհաստան
Վախճանի օր նոյեմբերի 5, 1370
Վախճանի վայր Կրակով, Լեհաստան
Թաղված Q638519?
Դինաստիա Պյաստներ
Հայր Վլադիսլավ IԼոկոտեկ
Մայր Յադվիգա
Ամուսին Q252763?, Q354818?, Q4960040? և Q462616?
Զավակներ Q1995330?, Q2251185? և Q4767657?
 
Ինքնագիր Pieczec Kazimierz Wielki.jpg

Կազիմիր III Մեծ (ապրիլի 30, 1310, Կրակով - նոյեմբերի 5, 1370, Կրակով), լեհ թագավոր 1333 թվականից, վերջինը Պյաստների դինաստիայից։

Վարել է պետության իշխանության ամրապնդման ու կենտրոնացման քաղաքականություն։ 1346-1347 թվականներին հրապարակել է Վիսլից-Պետրոկովյան ստատուտները (դատաստանագիրք), որոնք արտացոլում են դասային միապետության ստեղծումը Լեհաստանում։ Ընդլայնել է քաղաքային ինքնավարությունը։ Հիմնել է «գերմանական իրավունքի» ինքնուրույն բարձրագույն դատարաններ՝ լեհական քաղաքներին արգելելով իրավական հարցերով դիմելու արտասահմանին։ Նրա ժամանակ բացվել է Կրակովի համալսարանը (1364)։ Կողմնորոշվել է դեպի Հունգարիան և օգտվել պապի աջակցությունից։ Դադարեցրել է պայքարը Տևտոնական օրդենի դեմ՝ Արևելյան Պոմորիեն նրան զիջելու գնով և կարողացել Լեհաստանին վերադարձնել Կույավիան (1343

1349-1352 թվականներին Հունգարիայի և Չեխիայի օգնությամբ գրավել է Դալիցյան Ռուսիան, Վոլինի և Պոդոլիայի մի մասը։

Գրականություն[խմբագրել]

  • Oswald Balzer։ Genealogia Piastów. Kraków։ Avalon, 2005. ISBN 83-918497-0-8.
  • Marek Kazimierz Barański։ Dynastia Piastów w Polsce. Warszawa։ Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14816-0.
  • Janusz Bieniak։ Geneza procesu polsko-krzyżackiego z lat 1320–1321 (inowrocławsko-brzeskiego). W։ Zenon Hubert Nowak։ Balticum։ Studia z dziejów polityki, gospodarki i kultury XII-XVII wieku. Toruń։ Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego, 1992, s. 49-53. ISBN 83-85196-11-0.
  • Czasy wojen o przetrwanie państwa. W։ Henryk Samsonowicz։ Łokietkowe czasy. Kraków։ Krajowa Agencja Wydawnicza, 1989. ISBN 83-03-02745-X.
  • Jan Dąbrowski։ Kazimierz Wielki։ Twórca Korony Królestwa Polskiego. Kraków։ UNIVERSITAS, 2007. ISBN 978-83-242-0686-5.
  • Jerzy Dowiat։ Nowy kształt terytorialny państwa. Przed zmianą dynastii. W։ Janusz Tazbir, Tadeusz Manteuffel։ Zarys historii Polski. Warszawa։ Państwowy Instytut Wydawniczy, 1980. ISBN 83-06-00377-2.
  • Eugeniusz Duda։ Żydowski Kraków։ Przewodnik po zabytkach i miejscach pamięci. Kraków։ vis-à-vis/Etiuda, 2003. ISBN 83-89640-03-1.
  • Jacek Elminowski։ Stosunki polityczne między Piastami a Luksemburgami i Wittelsbachami w pierwszej połowie XIV wieku. Toruń։ Wydawnictwo Adam Marszałek, 2002. ISBN 83-7322-181-6.
  • Roman Grodecki, Stanisław Zachorowski, Jan Dąbrowski։ Dzieje Polski średniowiecznej. T. II։ Od roku 1333-1506. Kraków։ UNIVERSITAS, 1995. ISBN 83-7052-230-0.
  • Henryk Halkowski։ Żydowski Kraków։ Legendy i ludzie. Kraków։ Wydawnictwo Austeria, 2009. ISBN 978-83-89129-90-1.
  • Kronika Jana z Czarnkowa. Józef Żerbiłło (tłum.). Kraków։ UNIVERSITAS, 2009. ISBN 978-83-242-0965-1.
  • Paweł Jasienica։ Polska Piastów. Warszawa։ Prószyński i S-ka, 2007. ISBN 978-83-7469-479-7.
  • Kazimierz Jasiński։ Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich. Poznań-Wrocław։ Wydawnictwo Historyczne, 2001. ISBN 83-913563-5-3.
  • Kazimierz Jasiński։ Rodowód Piastów śląskich։ Piastowie wrocławscy, legnicko-brzescy, świdniccy, ziębiccy, głogowscy, żagańscy, oleśniccy, opolscy, cieszyńscy i oświęcimscy. Kraków։ Wydawnictwo Avalon, 2007. ISBN 978-83-60448-28-1.
  • Feliks Kiryk։ Wielki król i jego następca. Kraków։ Krajowa Agencja Wydawnicza, 1992. ISBN 83-03-03266-6.
  • Stosław Łaguna. Rodowód Piastów. „Kwartalnik Historyczny”. Rocznik XI, 1897. Aleksander Semkowicz (red.). Lwów։ Zakład Nar. im. Ossolińskich.
  • Tomasz Tadeusz Nowakowski։ Kazimierz Wielki a Bydgoszcz. Toruń։ Wydawnictwo Adam Marszałek, 2003. ISBN 83-7322-527-7.
  • Edward Potkowski։ Grunwald 1410. Kraków։ Krajowa Agencja Wydawnicza, 1994. ISBN 83-03-03641-6.
  • Michał Rożek։ Silva Rerum։ Nietypowy przewodnik po Krakowie. Kraków։ Wydawnictwo WAM, 2008. ISBN 978-83-7318-518-0.
  • Henryk Samsonowicz։ Historia Polski do roku 1795. Warszawa։ Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1976.
  • Jerzy Sperka։ Przemko. W։ Piastowie։ Leksykon biograficzny. Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg i in. (red.). Kraków։ Wydawnictwo Literackie, 1999, s. 635. ISBN 83-08-02829-2.
  • Stanisław Sroka։ Kazimierz III Wielki. W։ Piastowie։ Leksykon biograficzny. Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Tomasz Jurek i in. (red.). Kraków։ Wydawnictwo Literackie, 1999, s. 234. ISBN 83-08-02829-2.
  • Karol Szajnocha։ Jadwiga i Jagiełło 1374-1413։ Opowiadanie historyczne. T. III. Warszawa։ Państwowy Instytut Wydawniczy, 1969.
  • Stanisław Szczur։ Historia Polski։ Średniowiecze. Kraków։ Wydawnictwo Literackie, 2002. ISBN 83-08-03272-9.
  • Jerzy Wyrozumski։ Kazimierz Wielki. Wrocław։ Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1986. ISBN 83-04-01041-0.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png