Աուրիպիգմենտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Աուրիպիգմենտ
Mineraly.sk - auripigment.jpg
Ընդհանուր
Կատեգորիա mineral species[1]
Բանաձև
(կրկնվող միավորը)
As₂S₃
Նիկել-Շտրունցի դասակարգում 2.FA.30[2]
Դանա դասակարգում 2.11.1.1
Բյուրեղային համակարգ Մոնոցիկլիկ բյուրեղային համակարգ
Ենթակատեգորիա arsenopyrite mineral group, special[3] և arsenic trisulfide
Աուրիպիգմենտ

Աուրիպիգմենտ (լատ.՝ aurum – ոսկի + լատ.՝ pigmentum – ներկ), միներալ, արսենի սուլֆիդ, As2S3։ Բյուրեղագիտական համակարգը մոնոկլինային է։ Կիտրոնագույն կամ ոսկեդեղին նյութ է, երբեմն գորշավուն։ Տաքացնելիս կարմրում է։ Լուծվում է արքայաջրում և ալկալիների լուծույթներում։ Կարծրությունը՝ 1,5–2, խտությունը՝ 3490 կգ/մ3։ Տարածված է ցածր ջերմաստիճանային հանքավայրերում՝ սովորաբար զուգորդված ռեալգարի, անտիմոնիտի և այլ միներալների հետ, ինչպես նաև հրաբուխների խառնարաններում ու հանքային տաք ջրերի նստվածքներում։ Աուրիպիգմենտի հանքավայրեր կան Վրացական ԽՍՀ–ում (Լուխումի), Նախիջևանի ԻԽՍՀ–ում (Զուլֆա), ՀԽՍՀ–ում (Սալվարդ, Սիսիանի շրջան), Յակուտիայում,ԱՄՆ–ում և այլուր։ Օգտագործվում է արսենի միացությունները ստանալու համար։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png
  1. International Mineralogical Association - Commission on new minerals, nomenclature and classification The IMA List of Minerals (November 2018) — 2018.
  2. Nickel E. H., Nichols M. C. IMA/CNMNC List of Mineral Names (March 2009) — 2009.
  3. KivetHelsinki: Werner Söderström Osakeyhtiö, 2000. — P. 33. — ISBN 978-951-0-31579-8