Աուկշտայտի ազգային պարկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox plant.png
Աուկշտայտի ազգային պարկ
Paluse Lusiai lake.jpg
Տեսակազգային պարկ
ԵրկիրFlag of Lithuania.svg Լիտվա
Հիմնվել է1974
Մակերես405,7 կմ²
Կոորդինատներ: 55°20′38.400000100004″ հս․ լ. 26°3′25.200000099995″ ավ. ե. / 55.34400000002777631° հս․. լ. 26.05700000002777728° ավ. ե. / 55.34400000002777631; 26.05700000002777728
Աուկշտայտի ազգային պարկը գտնվում է Լիտվաում
Աուկշտայտի ազգային պարկ
Աուկշտայտի ազգային պարկը գտնվում է Երկիրում
Աուկշտայտի ազգային պարկ

Աուկշտայտի ազգային պարկ (լիտ.՝ Aukštaitijos nacionalinis parkas), ազգային պարկ Լիտվայի հյուսիս-արևելքում` Վիլնյուսից 100 կմ հյուսիս: Այն ամենից հինն է լիտվական ազգային պարկերից, հիմնադրվել է 1974 թվականին: Սկզբնական շրջանում կոչվել է Լիտվական ԽՍՀ-ի Ազգային պարկ, որպեսզի ընդգծվի, որ հանրապետությունում այն նմանատիպ առաջին կառույցն է: 1991 թվականին առանձնացվել են ևս 4 պարկեր, որոնք բոլորն էլ անվանվել են Լիտվայի ազգագրական շրջանների անուններով: Այդ ժամանակ էլ պարկը ստացել է Աուկշտայտի ազգային պարկ անվանումը:

Պարկի տարածքը կազմում է 405.7 կմ²: Նրա մակերեսի մոտ 50 %-ը բաժին է ընկնում Իգնալինի շրջանին: Ուտենայի և Շվենչյոնսի շրջաններին բաժին է հասնում 25-ական %: Տարածքի մոտ 2.1 % կազմում է պահպանվող հատվածը: Այս հատված մուտքը հնարավոր է միայն պարկի ծառայության ուղեկցությամբ: Պարկում հանդիպում են 64 տեսակ բույսեր, 8 տեսակ սունկ, 48 տեսակ թռչուններ, որոնք ներառված են Լիտվայի Կարմիր գրքում: Պարկը հռչակված է իր կենսաբազմազանությամբ. Լիտվայի տարածքում հանդիպող բոլոր բուսատեսակների 59 %-ը կարելի է գտնել պարկում, որը կազմում է երկրի տարածքի 1 %-ից էլ քիչ մասը:

Բնություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեսարան Լադակալնիս բլրից

Պարկի անտառների, բլուրների մեջ սփռված են 126 լճեր, որոնց մեծ մասը կապված է առվակներով և փոքր գետակներով: Նրանք մեծ ճանաչում են վայելում կայակներով ջրային զբոսաշրջության ոլորտում: Չնայած պարկն ունի մոտ 30 տարվա պատմություն, սակայն ջրային զբոսաշրջության ենթակառուցվածքները բավական զարգացած են: Կան բազմաթիվ տեղեր, որտեղ կարելի է վարձել կայակներ կամ մակույկներ, ինչպես նաև գիշերել: Լճերը կազմում են 59.30 կմ² կամ պարկի տարածքի 15.5 %-ը: Այստեղ է գտնվում Լիտվայի ամենախոշոր լիճը` Կրետուոնասը (8.29 կմ²), և ամենախոր լիճը` Տաուրագնասը (60.5 մ): 14 լճեր ունեն 1 կմ²-ից մեծ տարածք, 6 լճերի մակերեսը 0.5-1 կմ² է: 35 լճեր ունեն 50-5 հա մակերես: Մնացած լճերն ունեն 5 հեկտարից պակաս մակերես, դրանցից մի քանիսը վերածվում են ճահիճների:

Փեթակների թանգարան Ստիպեյկյայում

Բալուոշաս լճում կա 7 կղզի, որոնցից մեկն ունի սեփական լիճ: Ոչ մեծ առվակ հոսում է այդ լճակից դեպի Բալուոշաս. դա Լիտվայում միակ լիճն է լճի մեջ:

Պարկի ամենախոշոր գետը Ժեյմյանան է, որի երկարության 22 կմ-ը հոսում պարկի տարածով, իսկ ընդհանուր երկարությունը 114 կմ է: Գետը թափվում է Վիլիա գետի մեջ: Պարկի բոլոր գետերն ու լճերը պատկանում են Ժեյմլանայի ավազանին:

Պարկի ամենագեղեցիկ տեսարաններից մեկը բացվում է Լադակալնիս բլրից, որտեղից երևում են 6 լճեր: Բլուրը բնության հուշարձանի կարգավիճակ ունի:

Գյուղեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարկի տարածքում հաշվվում է 116 գյուղ, որտեղ մշտական բնակություն է հաստատել 2.300 մարդ: Առաջին գյուղերը հիշատակվում են 14-րդ դարից (Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսն առաջին անգամ գրավոր աղբյուրներում հիշատակվել է 1323 թվականից):

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]