Աուկշտայտի ազգային պարկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox plant.png
Աուկշտայտի ազգային պարկ
Paluse Lusiai lake.jpg
Տեսակ ազգային պարկ
Երկիր Flag of Lithuania 1918-1940.png Լիտվա
Հիմնվել է 1974
Մակերես 405,7 կմ²
Կոորդինատներ: 55°20′38.400000100004″ հս․ լ. 26°3′25.200000099995″ ավ. ե. / 55.34400000002777631° հս․. լ. 26.05700000002777728° ավ. ե. / 55.34400000002777631; 26.05700000002777728
Աուկշտայտի ազգային պարկը գտնվում է Լիտվաում
Աուկշտայտի ազգային պարկ
Աուկշտայտի ազգային պարկը գտնվում է Երկիրում
Աուկշտայտի ազգային պարկ

Աուկշտայտի ազգային պարկ (լիտ.՝ Aukštaitijos nacionalinis parkas), ազգային պարկ Լիտվայի հյուսիս-արևելքում` Վիլնյուսից 100 կմ հյուսիս: Այն ամենից հինն է լիտվական ազգային պարկերից, հիմնադրվել է 1974 թվականին: Սկզբնական շրջանում կոչվել է Լիտվական ԽՍՀ-ի Ազգային պարկ, որպեսզի ընդգծվի, որ հանրապետությունում այն նմանատիպ առաջին կառույցն է: 1991 թվականին առանձնացվել են ևս 4 պարկեր, որոնք բոլորն էլ անվանվել են Լիտվայի ազգագրական շրջանների անուններով: Այդ ժամանակ էլ պարկը ստացել է Աուկշտայտի ազգային պարկ անվանումը:

Պարկի տարածքը կազմում է 405.7 կմ²: Նրա մակերեսի մոտ 50 %-ը բաժին է ընկնում Իգնալինի շրջանին: Ուտենայի և Շվենչյոնսի շրջաններին բաժին է հասնում 25-ական %: Տարածքի մոտ 2.1 % կազմում է պահպանվող հատվածը: Այս հատված մուտքը հնարավոր է միայն պարկի ծառայության ուղեկցությամբ: Պարկում հանդիպում են 64 տեսակ բույսեր, 8 տեսակ սունկ, 48 տեսակ թռչուններ, որոնք ներառված են Լիտվայի Կարմիր գրքում: Պարկը հռչակված է իր կենսաբազմազանությամբ. Լիտվայի տարածքում հանդիպող բոլոր բուսատեսակների 59 %-ը կարելի է գտնել պարկում, որը կազմում է երկրի տարածքի 1 %-ից էլ քիչ մասը:

Բնություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեսարան Լադակալնիս բլրից

Պարկի անտառների, բլուրների մեջ սփռված են 126 լճեր, որոնց մեծ մասը կապված է առվակներով և փոքր գետակներով: Նրանք մեծ ճանաչում են վայելում կայակներով ջրային զբոսաշրջության ոլորտում: Չնայած պարկն ունի մոտ 30 տարվա պատմություն, սակայն ջրային զբոսաշրջության ենթակառուցվածքները բավական զարգացած են: Կան բազմաթիվ տեղեր, որտեղ կարելի է վարձել կայակներ կամ մակույկներ, ինչպես նաև գիշերել: Լճերը կազմում են 59.30 կմ² կամ պարկի տարածքի 15.5 %-ը: Այստեղ է գտնվում Լիտվայի ամենախոշոր լիճը` Կրետուոնասը (8.29 կմ²), և ամենախոր լիճը` Տաուրագնասը (60.5 մ): 14 լճեր ունեն 1 կմ²-ից մեծ տարածք, 6 լճերի մակերեսը 0.5-1 կմ² է: 35 լճեր ունեն 50-5 հա մակերես: Մնացած լճերն ունեն 5 հեկտարից պակաս մակերես, դրանցից մի քանիսը վերածվում են ճահիճների:

Փեթակների թանգարան Ստիպեյկյայում

Բալուոշաս լճում կա 7 կղզի, որոնցից մեկն ունի սեփական լիճ: Ոչ մեծ առվակ հոսում է այդ լճակից դեպի Բալուոշաս. դա Լիտվայում միակ լիճն է լճի մեջ:

Պարկի ամենախոշոր գետը Ժեյմյանան է, որի երկարության 22 կմ-ը հոսում պարկի տարածով, իսկ ընդհանուր երկարությունը 114 կմ է: Գետը թափվում է Վիլիա գետի մեջ: Պարկի բոլոր գետերն ու լճերը պատկանում են Ժեյմլանայի ավազանին:

Պարկի ամենագեղեցիկ տեսարաններից մեկը բացվում է Լադակալնիս բլրից, որտեղից երևում են 6 լճեր: Բլուրը բնության հուշարձանի կարգավիճակ ունի:

Գյուղեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարկի տարածքում հաշվվում է 116 գյուղ, որտեղ մշտական բնակություն է հաստատել 2.300 մարդ: Առաջին գյուղերը հիշատակվում են 14-րդ դարից (Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսն առաջին անգամ գրավոր աղբյուրներում հիշատակվել է 1323 թվականից):

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]