Ակրոկորնթոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Coa Illustration Elements Building Castle.svg
Ակրոկորնթոս
Acrocorinto.jpg
ՏեսակԱկրոպոլիս, հնագիտական հուշարձան և դղյակ
Վարչական միավորCorinth Municipality?
ԵրկիրFlag of Greece.svg Հունաստան
Ճարտարապետական ոճԲյուզանդական ճարտարապետություն
Acrocorinth Վիքիպահեստում
Ակրոկորնթոսի համայնապատկերը
Ակրոկորնթոսի առաջին դարպասը
Ակրոկորնթոսը հեռվից
Պարիսպների շարքերը հյուսիսային կողմում

Ակրոկորնթոս (հուն․՝ Ακροκόρινθος. նշանակում է Վերին Կորնթոս) - Հունաստանի հին Կորնթոս քաղաքի ակրոպոլիսը (միջնաբերդը), որ գտնվում է հին քաղաքի ավերակների վերևում բարձրացող ժայռի վրա (ժամանակակից Կորնթոս քաղաքն ավելի հեռու է ընկած): Որպես ռազմական պաշտպանական կառույց գոյությունը պահպանել է հին ժամանակներից մինչև 19-րդ դարի սկիզբը: Տեղանքի նպաստավոր մակերևույթը պաշտպանական հարմարավետ դիրք էր ապահովում, նամանավանդ, որ պաշտպանվողների տրամադրության տակ խմելու ջրի մշտական աղբյուր կար պարիսպների ներսում: Բերդն իր հսկողության տակ էր պահում Պելոպոնեսը մայր երկրին կապող Կորնթոսի պարանոցը և հանդիսանում էր վերջին արգելքը հյուսիսից դեպի Պելոպոնես տանող ճանապարհին: Պատմաբան և ռազմագետ Ջորջ Ֆորեսթի գնահատմամբ՝ դա ամենահզոր ամրությունն է եղել բուն Հունաստանում[1]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բյուզանդական ժամանակաշրջանում բերդը, որտեղ հաստատվել էր Էլլադայի զիվորական թեմի ստրատեգը, մեծապես ամրացվել է: Բլրի շուրջ երեք շարք պարիսպներ են բարձրացվել, իսկ բարձունքի վրա գտնվել է Աֆրոդիտե աստվածուհու տաճարը (ավելի ուշ ժամանակներում այդ տաճարը դարձել է քրիստոնեական եկեղեցի, ապա՝ մուսուլմանական մզկիթ): Հետագա դարերում, մեկը մյուսին հաջորդելով, այստեղ տերություն են արել խաչակրաց չորրորդ արշավանքի մասնակիցները, Վենետիկի հանրապետության ռազմիկները, թուրքերը:

Հին հույն ճանապարհորդ, աշխարհագրագետ Պավսանիասը իր «Էլլադայի նկարագրությունը» աշխատությունում մեջ է բերել կորնթոսյան առասպելը, ըստ որի՝ Կորնթոս քաղաքը վեճի առարկա է դարձել Պոսեյդոնի (այսինքն՝ ծովի) և Հելիոսի (արևի) միջև: Նրանց վեճը լուծող դատավոր է կարգվել Հեկատոնքեյրոսներից մեկը՝ Բրիարոսը, որը վճռել է՝ Կորնթոսի պարանոցը պատկանելու է Պոսեյդոնին, Ակրոկորնթոսը՝ Հելիոսին[2][3]։

Պարիսպների ներսում գտնվող Վերին Պիրենե աղբյուրի մասին էլ Պավսանիասն իր այդ նույն աշխատության մեջ գրում է. «Ասում են, թե տաճարի ետևում գտնվող աղբյուրը Ազոպոսի ընծան է Սիզիփոսին: Ըստ ժողովրդական ավանդազրույցի՝ վերջինս տեղյակ է լինում, որ Ազոպոսի դուստր Էգինային Զևսն առևանգել է, բայց աղջկան փնտրողներին հրաժարվում է որևէ բան հաղորդել, մինչև չի ստանում Ակրոկորնթոսի աղբյուրը՝ որպես ընծա»[4]։

1929 թվականին Կորնթոսի պեղումների ամերիկյան գիտական դպրոցի մասնագետները պեղումեր, հետազոտություններ, ուսումնասիրություններ են կատարել Ակրոկորնթոսում, որը ներկայումս համարվում է հին և միջնադարյան Հունաստանի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար ամենակարևոր պաշտպանական կառույցը:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Else Höffer: Akro-Korinth. In: Reclams Universum: Moderne illustrierte Wochenschrift 27.2 (1911), S. 1021–1023.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Forrest, in John Boardman, Jasper Griffin and Oswyn Murray, Greece and the Hellenistic World (Oxford History of the Classical World) 1988, vol. I p. 31.
  2. Pausanias. Description of Greece, 2.1.6.
  3. Pausanias. Description of Greece, 2.4.7.
  4. Pausanias. Description of Greece, 2.5.1.