Ֆիդելիո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox music.png
Ֆիդելիո
Fidelio
Fidelio.jpg
1830 թ. Բոննի օպերային թատրոնում կայացած «Ֆիդելիոյի» ներկայացման պաստառ
Կոմպոզիտոր Լյուդվիգ վան Բեթհովեն
Լիբրետտոյի
հեղինակ(ներ)
Յոզեֆ Զոնլեյթներ, Գեորգ Ֆրիդրիխ Թրեյչկե
Լիբրետտոյի
լեզու
գերմաներեն
Սյուժեի աղբյուր Ժանի Նիկոլյա Բուի. «Լեոնորա կամ ամուսնական սեր» պիես
Գործողությունների թիվ 2
Ստեղծման թիվ 1803-1805 թթ.
Առաջնախաղ 1805 թ. նոյեմբերի 20
Առաջնախաղի վայր Վիեննա

Ֆիդելիո (Op. 72; գերմ.՝ Fidelio), Լյուդվիգ վան Բեթհովենի օպերա երկու գործողությամբ։ Այն գերմանացի մեծ երգահանի կողմից գրված միակ օպերան է։ Գերմաներեն լիբրետտոյի հեղինակներ՝ Յոզեֆ Զոնլեյթներ և Գ. Թրեյչկե, ըստ ֆրանսիացի դրամատուրգ Ժանի Նիկոլյա Բուիի «Լեոնորա կամ ամուսնական սեր» պիեսի։ Օպերան ունեցել է մի քանի խմբագրություն։ Առաջին խմբագրությունը բեմադրվել է 1805 թ. նոյեմբերի 20-ին Վիեննայում «Լեոնորա» անվան տակ, սակայն հաջողություն չի ունեցել։ Ընկերների խորհրդով Բեթհովենը ենթարկել է օպերան վերամշաման։ Նոր տարբերակը բեմադրվել է 1806 թ. մարտի 26-ին։

1814 թ. երգահանը նորից է հիմնովին վերամշակում ու վերախմբագրում օպերան։ Նոր և վերջնական տարբերակը բեմադրվում է 1814 թ. մայիսի 23-ին մեծ հաջողությամբ։

Օպերան համարվում է գերմանական երաժշտական թատրոնի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը՝ այսօր էլ բեմադրվելով համաշխարհային օպերային թատրոնների կողմից։

Fidelio, Playbill of the Worldpremiere, Vienna, Kärntnertortheater, May 23, 1814