Սիրանո դը Բերժերակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Սիրանո դը Բերժերակ, (ֆր.՝ Cyrano de Bergerac) Սավինիեն (1619—1655), ֆրանսիացի գրող, ազատախոհ։ Սովորել է ճիզվիտների կոլեջում, որպես զինվոր ծառայել է թագավորական գվարդիայում։tԿրելtէ Զ․ Ֆ․ Բրունոյի, Թ․ Կամպանելայի եՊ․ Գասենդիի գաղափարների ազդեցությունը։ 1654-ին հրատարակվել է Սիրանո դը Բերժերակի «Տարբեր երկեր»-ը, ուր ամփոփված են «Նամակներ»^ (պարսավագրեր զանազանմարդկանց մասին), «Խրատված պեդանտը» կատակերգությունը և «Ագրիպինայիմահը» ողբերգությունը, որոնցում դրսեվորվել է հեղինակի երգիծական տաղանդը, արտահայտվել են նրա աթեիստական ու մատերիալիստական գաղափարները։ Սիրանո դը Բերժերակի գլխ․ ստեղծագործությունը «Այլ աշխարհ կամ Լուսնի պետություններն ու կայսրությունները» (1657) գործն է, որը մոտ է փիլ․, վեպին։ Գրքի հրատարակիչը խիստ աղքատացրել է տեքստը՝ հանելով հակակրոն․ հատվածները, դըրանք վերականգնվել են միայն XX դ․՝ ըստ հայտնաբերված ձեռագրի։ Պատկերելով կյանքը լուսնի վրա՝ հեղինակն ի հայտ է բերում տիեզերքի և մարդու իր ըմբռնումը, ծիծաղում է Պտղոմեոսի համակարգի վրա, մերժում է հոգու անմահությունը, ծաղրում հրաշքներին հավատալը։ Սիրանո դը Բերժերակy հավիտենական է համարում միայն նյութը։ Այդ գործի շարունակությունն է կազմում «Արկի պետությունները և կայսրությունները» (1662) անավարտ վեպը։ Սիրանո դը Բերժերակի կերպարը մարմնավորված է է․ Ռոստանի «Սիրանո դը Բերժըրակ» (1898, հայերեն՝ 1951) պիեսում։