Սայրի վազորդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox cinema.png
Սայրի վազորդ
Blade Runner poster.jpg
Երկիր ԱՄՆ
Պրեմիերա Հունիսի 25, 1982 (ԱՄՆ)
Լեզու անգլերեն
Ռեժիսոր Ռիդլի Սկոտ
Պրոդյուսեր Մայքել Դիլի
Դերակատարներ Հարիսոն Ֆորդ
Ռուտգեր Հաուեր
Շան Յանգ
Էդվարդ Ջեյմս Օլմոս
Մ. Էմմետ Ուալշ
Դերիլ Հանա
Երաժշտություն Վանջելիս
Մոնտաժ Թերի Ռալինգզ
Մարշա Նակաշիմա
Լես Հիլի (ռեժ. կտրվածք)
Կինոընկերություն Warner Bros.
Տևողություն ԱՄՆ կտրվածք՝
116 րոպե
Միջազգային կտրվածք՝
117 րոպե
Ռեժիսորի կտրվածք՝
116 րոպե
Վերջին կտրվածք՝
117 րոպե
Բյուջե $28,000,000

Սայրի վազորդ (անգլ.՝ Blade Runner), 1982 թվականի ամերիկական գիտաֆանտաստիկ կինոնկար, որի ռեժիսորն է Ռիդլի Սքոթը, դերակատարներն են՝ Հարիսոն Ֆորդը, Ռուտգեր Հաուերը, և Շան Յանգը։

Սցենարը գրել են Համպտոն Ֆանչերը և Դեյվիդ Փիփլզը, և հիմնված է Ֆիլիպ Կ. Դիքի «Արդյո՞ք անդրոյդները երազում են էլեկտրական ոչխարների մասին» գիտաֆանտաստիկ վեպի վրա։

Սյուժե[խմբագրել]

Ֆիլմը պատմում է մի դիստոպիական Լոս Անջելեսի մասին՝ 2019 թվականին, որտեղ գենետիկապես ստեղծված էակներ ռեպլիկանտ անունով, որոնք մարդկանցից արտաքինով չեն տարբերվում, օգտագործվում են վտանգավոր կամ ստրկական աշխատանքի համար, Երկրի արտաշխարհ գաղութներում։

Մի ռեպլիկանտների ապստամբությունից հետո, նրանց լինելը Երկրի վրա անօրինական է դառնում, և հատուկ ոստիկանություն է դաստիարակվում, սայրի վազորդ կամ բլեյդ ռաներ անունով, Երկրի վրա փախած ռեպլիկանտներին հետապնդելու և «պաշտոնաթող» անելու համար։ Պլանը կենտրոնանում է մի խումբ վերջերս փախած և Լոս Անջելեսում թաքնված անասնական և խորամանկ րեպլիկանտների վրա, և Ռիք Դեքարդի (Հարիսոն Ֆորդ) վրա, ով դժկամորեն համաձայնվում է ևս մի աշխատանքի։

Արձագանքներ[խմբագրել]

Սայրի վազորդը սկզբում բևեռացրեց քննադատներին՝ ոմանք նրա արագությունը չսիրեցին, երբ ուրիշները վայելեցին նրա թեմատիկ բարդությունը։ Ֆիլմը լավ չաշխատեց հյուսիս ամերիկյան կինոթատրոններում։ Չնայած ֆիլմի դրամարկղային ձախողության, նա վերածվել է պաշտամունքային դասականի։[1] Բլեյդ Ռաները գովվել է իր արտադրական նախագծի համար, որը պատկերում է մի «հնասազեցված» ապագա։[2][3] Դա մնում է նոր-սև ոճի առաջատար օրինակներից։[4] Բլեյդ Ռաները գրող Ֆիլիպ Կ. Դիքին բերեց Հոլիվուդի ուշադրության, և դրանից հետո իր գործերի վրա հիմնված նաև ուրիշ կինոնկարներ են սարքվել։[5] Ռիդլի Սկոտի կարծիքով, Բլեյդ Ռաները «երևի» իր ամենալրիվ և ամենաանձնական կինոն է։[6][7] 1993 թվականին որոշվեց, որ Բլեյդ Ռաները իբրև «մշակությաին, պատմական, կամ գեղագիտականապես կարևորագույն» կինոնկար պահպանվի ԱՄՆԱզգային Կինոնկարի Գրանցումում, Համագումարի Գրադարանի կողմից։

2007 թվականին Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից հրապարակված Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում ֆիլմը 97-րդն է, իսկ 2002 թ. Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն թրիլեր ֆիլմերի ցանկում 74-րդը։

Ցուցադրություն[խմբագրել]

Կինոնկարի յոթը տարբերակ են ցույց տրվել՝ տարբեր շուկաներում, և ֆիլմի գործադիրների կողմից վիճելի փոփոխությունների արդյունքով։ Ռեժիսորի Կտրվածք տարբերակ շուկա եկավ 1992 թվականին, որոշ ցուցադրությունների ուժեղ պատասխանի պատճառով։ Դրա և իր վարձելու բարձր քանակի պատճառով, նա դարձավ առաջին կինոնկարներից, որ DVD-ի վրա լույս տեսավ՝ միջակ տեսական և ձայնային որակով։[8] 2007 թվականին Warner Bros.-ը որոշ կինոթատրոններում և DVD/HD DVD/Blu-ray շուկա բերեց 25-րդ տարեդարձի առթիվ թվային ձևով վերատիրապետած Սկոտի Վերջնական Կտրվածքը։[9]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Սամմոն, Պոլ Մ. (1996)։ Ապագա սև՝ Բլեյդ Ռաների սարքելը (անգլերեն)։ Լոնդոն: Orion Media, xvi–xviii։ ISBN 0-06-105314-7։ 
  2. Սամմոն, էջ. 79
  3. Բուկատման, Սկոտt (1997)։ BFI Ժամանակակից դասականները՝ Բլեյդ Ռաներ (անգլերեն)։ BFI (British Film Institute), 21։ ISBN 0-85170-623-1։ 
  4. Կոնարդ, Մարկ Թ. (2006), Նոր-սևի Փիլիսոփայությունը (անգլերեն), University Press of Kentucky, ISBN 0-8131-2422-3, http://www.kentuckypress.com/viewbook.cfm?Group=42&ID=1339&Category_ID=1 
  5. Բուկատման, էջ. 41
  6. Գրինվալդ, Թեդ (2007-09-26), «Wired-ի հարցազրույցը Ռիդլի Սկոտի հետ (անգլերեն)», Wired ամսագիր, համար 15.10, http://www.wired.com/entertainment/hollywood/magazine/15-10/ff_bladerunner_full?currentPage=all 
  7. Բարբեր, Լինն (2002-01-06), «Սկոտի անկյունը (անգլերեն)», The Observer, http://film.guardian.co.uk/interview/interviewpages/0,,628186,00.html 
  8. Hunt, Bill (2007-12-12), Բլեյդ Ռաներ՝ Վերջին կտրվածքը - բոլոր տարբերակները, The Digital Bits, Inc, http://www.thedigitalbits.com/reviewshd/bladerunnerfinalallver01.html 
  9. Բլեյդ Ռաներ՝ Վերջին Կտրվածք, The Digital Bits, Inc, http://www.thedigitalbits.com/articles/br2007/announce.html 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]