Ռոյթերս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ռոյթերս (Reuters), միջազգային լրատվական գործակալություն։ Տեղակայված է Միացյալ Թագավորության մայրաքաղաք Լոնդոնի Կանարի ուարֆ թաղամասում. այս գործակալությանն է պատկանում նաև Թոմփսոն Ռոյթերս հիմնադրամը։ Մինչև 2008 թվականը Ռոյթերս գործայալությունը մտնում էր Reuters Group անկախ ընկերության մեջ, որը նաև տրամադրում էր տվյալներ ֆինանսական շուկայի վերաբերյալ։ 2008-ին The Thomson Corporation ընկերությունը գնեց Reuters Group-ին՝ այն դարձնելով Թոմաս Ռոյթերս հիմնադրամի ֆինանսական և ռիսկերի կառավարման ստորաբաժանում։

Գործակալությունը հեռարձակում է նորություններ անգլերեն, ֆրանսերեն, արաբերեն, իսպաներեն, գերմաներեն, ռուսերեն, չինարեն, ճապոներեն ու պորտուգալերեն լեզուներով։

Պատմություն[խմբագրել]

Ռոյթեր գործակալությունը հիմնադրվել է 1851 թ. Լոնդոնի թագավորական բորսայում։ Նրա հիմնադիրն է Փոլ Ջուլիուս Ռոյթերը, ով աշխատում էր Բեռլինի գրահրատարակչական ընկերությունում. 1848 թ. հեղափոխության սկզբին նա տարածում էր արմատական բովանակությամբ բրոշյուրներ, որոնց շնորհիվ արժանացել է մեծ ուշադրության։ 1849թ. նա ստեղծել է Ռոյթերսի նախատիպը հանդիսացող լրատվական ծառայություն, ուր օգտագործել է էլեկտրահեռագրության և փոստային աղավնիների ծառայություններ։ Այնուհետև գործարկվել է Ռոյթերսի հեռագրային գործակալությունը։ Այն սկզբում լուսաբանել է ֆինանսական նորություններ, սպասարկման բանկերի, բրոկերային ֆիրմաների և բիզնես ընկերությունների մասին տեղեկություններ։

Թերթերից 1858 թ. Ռոյթերսի առաջին բաժանորդը դարձավ London Morning Advertiser-ը։ Բաժանորդագրվող պարբերականների թիվն այնուհետև ընդարձակվեց։

Իր գործունեության ընթացքում Ռոյթերսը Եվրոպայում, ինչպես նաև ողջ աշխարհում ձեռք է բերել կարևոր նորությունները առաջինը հաղորդող լրատվամիջոցի հեղինակություն։ Այսպես՝ Ռոյթերսն առաջինն էր, որ հայտնեց ԱՄՆ 16-րդ նախագահ Աբրահամ Լինքոլնի սպանության լուրը։ Աշխարհի գրեթե յուրաքանչյուր խոշոր լրատվամիջոց այժմ հանդիսանում է Ռոյթերսի բաժանորդ։ Գործակալությունն այժմ գործում է աշխարհի 94 երկրի 200 քաղաքում. նրա բովանդակությունը հասանելի է մոտ 20 լեզվով։

Ռոյթերս ընտանիքի վերջին անդամը՝ գործակալության բարոնուհի Մարգերիտը, մահացավ 2009 թ. հունվարի 25-ին 96 տարեկան հասակում։

Խմբագրական քաղաքականություն. անաչառ լուսաբանում[խմբագրել]

Ռոյթերսն ունի լրագրողական անաչառության վերաբերյալ շատ խիստ մշակված քաղաքականություն։ Այն պահանջում է զերծ մնալ այնպիսի բառերի կիրառումից, ինչպիսին օրինակ «ահաբեկիչն» է (այդ թվում նաև 2001 թ. սեպտեմբերի 11-ի Պենտագոնի վրա կատարված հարձակմանը վերաբերող նյութերին)։ Ռոյթերսի միջազգային խմբագիր Ստեֆան Ջուքսն այս առնչությամբ գրել է. «Մենք բոլորս գիտենք, որ նա, ով մեկի համար ահաբեկիչ է մյուսի համար ազատամարտիկն է, և որ Ռոյթերսը հավատարիմ է մնում մեր կողմից ահաբեկիչ բառը չօգտագործելու սկզբունքին»‌[փա՞ստ]։

2005թ. հուլիսի 7-ի լոնդոնյան զինյալ հարձակումը լուսաբանելիս սակայն՝ ծառայությունը հայտնեց. «Ոստիկանության հաղորդմամբ ռմբակոծության հետևում կանգնած են ահաբեկիչներ»‌[փա՞ստ]։ Այս միտումը փաստացիորեն հակադարձում էր գարծակալության նախկին քաղաքականությունը։ Ռոյթերսն այնուհետև հանդես եկավ պարզաբանմամբ՝ նշելով, որ որ գործակալության կողմից այդ բառն օգտագործվում է «ինչ-որ մեկին ուղիղ կամ անուղղակի խոսքում մեջբերելիս» և որ վերնագիրը վերջինիս օրինակ էր։ Լրատվամիջոցն այնուհետև սկսեց առանց առանց չակերտների ահաբեկիչ բառն օգտագործել այն դեպքերում, երբ հոդվածից արդեն պարզ էր, որ դա ինչ-որ մեկի խոսքերն են։