Մոտոցիկլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գ. Դայմլերի մոտոցիկլը, 1885 թ.
Ժամանակակից մոտոցիկլ

Մոտոցիկլ (ֆրանս. motocycle - լատ. mōtor - շարժում առաջացնող, և հուն. κύκλος - շրջան, ակ), երկ-, երեք- կամ չորսականի՝ մեխանիակական շարժիչ ունեցող տրանսպորտային միջոց։

Առաջին մոտոցիկլը (որի անիվները փայտից էին) ստեղծվել է 1885 թվականին գերմանացի ինժեներներ Գոթլիբ Դայմլերի և Վիլհելմ Մայբախի կողմից։

Նախկին ԽՍՀՄ-ում մոտոցիկլների մասսայական արտադրությունը սկասվում է 1950 թվականից։

Մոտոցիկլը ոչ միայն երթևեկության միջոց, այլ նաև սպորտային տեխնիկա է։

2003 թվականից մոտոցիկլների համաշխարհային արտադրության աճը է կազմել է 42 %։ Ամենամեծ պահանջարկը՝ Ասիական երկրներում է։ 2006 թվականին ամբողջ աշխարհում արտադրվել է 44,1 մլն. մատոցիկլ։

Մոտոցիկլները նախատեսված են 1–2 ուղևորի համար։ Դրանք օգտագործվում են սպորտում և ակտիվ հանգստի համար։ Տարբեր մասնագիտությունների մարդիկ, օրինակ՝ ոստիկանները, ցրիչները, ապրանքների առաքիչներն աշխատանքի ընթացքում օգտվում են մոտոցիկլներից։ Տրանսպորտով գերհագեցած փողոցներում մոտոցիկլն ավելի շարժունակ է, քան ավտոմեքենան։

Առաջին բենզինով աշխատող շարժիչով մոտոցիկլը կառուցել է Գոտլիբ Դայմլերը 1885 թվականին Գերմանիայում։ Հեծանիվների նման, մոտոցիկլները նույնպես ունեն կրող շրջանակ, որի վրա տեղադրված են շարժիչը, փոխանցման տուփը, վառելանյութի բաքը, նստոցը և այլ մասեր։ Առջևի և հետևի անիվները հանդերձված են հիդրավլիկական մեղմիչներով, որոնք մեքենան պահպանում են ուժգին ցնցումներից ու հարվածներից։ Շարժումը փոխանցման տուփին ամրացված շարժիչից հետևի անվին փոխանցվում է շղթայի միջոցով։ Շարժիչի ծավալը 50–1200 սմ3 է։ 50 սմ3 և ավելի փոքր տարողությամբ շարժիչներով մոտոցիկլներն անվանում են մոտոռոլլերներ։ Դրանց վրա սովորաբար տեղադրում են բենզինով աշխատող, օդահովացումով երկտակտ շարժիչներ։ Մեծ և թանկարժեք մոտոցիկլները սովորաբար ունեն ջրահովացումով քառատակտ շարժիչներ։ Ղեկի վրա տեղադրված են առջևի արգելակի, կոճի (դրոսել), կցորդիչի բռնակները և ցոլալապտերի գործարկիչ-անջատիչը։ Մոտոցիկլի արագությունը կարելի է փոփոխել նաև հատուկ ոտնակով։ Ներկայումս բազում մոտոցիկլների վրա տեղադրված են փոխանցումների ինքնաշխատ տուփեր։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

ՀայկականՀանրագիտարան