Լոռու մարզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Լոռիից)
Nuvola single chevron right.svg Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Լոռի (այլ կիրառումներ)
Լոռի
Լոռու զինանշան
Լոռու զինանշան
Քարտեզ
Լոռու դիրքը Հայաստանում
դիրքը Հայաստանում
Աշխարհ Գուգարք
Կառավարություն
Մարզկենտրոն Վանաձոր
Մարզպետ Արթուր Նալբանդյան
Մարզի կազմավորման թիվը՝ ապրիլի 12, 1995[1]
Տարածաշրջանները Գուգարքի շրջան
Թումանյանի շրջան
Սպիտակի շրջան
Ստեփանավանի շրջան
Տաշիրի շրջան[1]
Քաղաքային համայնքների թիվ 8[1]
Գյուղական համայնքների թիվ 105[1]
Գյուղական բնակավայրերի թիվ 122[1]
ՎիՃակագրություն
Տարածք
 - Ընդհանուր

3,789[1] կմ²
Բարձրություն
 - Ամենաբարձր

 - Միջին
 - Ամենացածր

Թեժ լեռ
3107 մ
 մ
308 մ
Բնակչություն
 - (01.01.2002)
 - խտություն

392,300[1]
103.5/կմ² 
Հապավումներ
 - Փոստային ինդեքս
 - ISO 3166-2
 - FIPS 10-4

1701-2117
AM.LO
AM06
Կայք: lori.gov.am

Լոռին մարզ է Հայաստանի հյուսիսային մասում։ Մարզկենտրոնը և ամենախոշոր քաղաքը Վանաձորն է։

Աշխարհագրություն[խմբագրել]

Լոռին մեծությամբ Հայաստանի երրորդ մարզն է 3789 կմ² տարածքով (Հայստանի տարածքի 12.7% )։ 283.9 հազար մարդ բնակչությամբ (ըստ 2001 թ. մարդահամարի) Լոռու մարզը զիջում է միայն Երևանին։ Հյուսիսից մարզը սահմանակցում է Վրաստանի, արևմուտքից՝ Շիրակի, հարավից՝ Արագածոտնի և Կոտայքի, արևելքից՝ Տավուշի մարզերի հետ։ Բազմաթիվ լեռնային առվակների հետ մեկտեղ, Լոռու մարզով են հոսում չորս գետ՝ Դեբեդ, Ձորագետ, Փամբակ և Աղստև։

Կլիմա[խմբագրել]

Լոռի Փամբակի լեռնաշղթաների լայնական դասավորվածությունը ապահովում է բարեխառն կլիմա մարզում՝ պաշտպանելով հյուսիսից ներխուժող սառը օդային զանգվածներից։ Լոռվա մարզը Տավուշի մարզի հետ միասին հանրապետության ամենախոնավ մարզերն են համարվում։ Հիմնականում հյուսիս-արևելքից կամ հյուսիսից, երբ ներթափանցում են ցիկլոններ, առաջին հերթին այս մարզերի լեռներին դիպչելով տեղումների մեծ մասը թափվում է։ Լեռներից են՝ Վիրահայոց, Գուգարաց, Բազումի, Փամբակի լեռնաշղթաները, Ջավախքի լեռնավահանի հարավային հատվածը։

Պատմություն[խմբագրել]

Լոռին գտնվում է պատմական Մեծ Հայքի Գուգարք աշխարհի տարածքում։

Պատմա-մշակութային հուշարձաններ[խմբագրել]

Լոռու մարզում են գտնվում ՅՈւՆԵՍԿՈՀամաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված Հաղպատի և Սանահինի վանքերը։ Պատմական նշանակություն ունեն նաև մարզում գտնվող Լոռի-Բերդի փլատակները։

Ժողովրդագրություն[խմբագրել]

Ըստ 2001 թ մարդահամարի՝ Լոռու մարզում են բնակվում շուրջ 283,900 մարդ։ Բնակչության մոտ 59.3% (167.3 հազար մարդ) քաղաքաբնակ է, մնացած 116.6 հազարը բնակվում են գյուղային համայնքներում։

Էթնիկ խմբեր[խմբագրել]

Ընդհանուր բնակչության 97%-ից ավել կազմող հայերից բացի, Լոռու բնակիչների որոշ մասը իրենց դասում է հետևյալ ազգային փոքրամասնություններին. ռուսներ՝ 3,882 (1.3%), եզդիներ՝ 793 (0.3%), հույներ՝ 655 (0.2%), այլ՝ 607։

Կրոն[խմբագրել]

Ինչպես և այլուր Հայաստանում, Լոռու մարզի բնակչության գերիշխող մասը իրենց անվանականորեն համարում են Հայ Առաքելական Եկեղեցու հետևորդներ։ Այնուամենայնիվ մարզում են բնակվում Հոգևոր Քրիստոնեություն դավանող Մոլոկաններ, ինչպես նաև Կաթոլիկ ֆրանգներ։

Վարչատարածքային բաժանում[խմբագրել]

Մարզը բաժանված է 8 քաղաքային և 105 գյուղային համայնքների, որոնք տարածքայնորեն ընդգրկված են հետևյալ շրջաններում.

Տնտեսություն[խմբագրել]

Մարզի համընդհանուր արդյունաբերական արտադրանքի ծավալը կազմում է 32246.3 մլն դրամ (2004), գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալը՝ 55.4 մլրդ դրամ (2004)։

Մարզում գործում է Ալավերդու պղնձաձուլական կոմբինատը, որն աշխատեցնում է տարածաշրջանի միակ պղնձաձուլական արտադրամասը։

Մարզը ունի 192,212 հեկտար գյուղատնտեսական հողատարածք, որի մեջ է մտնում շուրջ 47,823 հա վարելահող։

Տրանսպորտ[խմբագրել]

Լոռու մարզում է գտնվում Հայաստանի ամենաերկար ավտոտրանսպորտային թունելը, որն անցնում է Բազումի լեռնաշղթայի տակով և Ստեփանավան - Վանաձոր հիմնական ավտոերթուղու մաս է կազմում։

Կրթություն[խմբագրել]

ԲՈւՀեր[խմբագրել]

Լոռու մարզում են գտնվում հետևյալ Բարձրագույն Ուսումնական Հաստատությունները.

ՄՄՈւՀ[խմբագրել]

Լոռու մարզում են գտնվում հետևյալ Միջնակարգ Մասնագիտական Ուսումնական Հաստատությունները.

Քաղաքներ[խմբագրել]

1988 թ. երկրաշարժը[խմբագրել]

1rightarrow.png  Տես նաև Սպիտակի երկրաշարժ 

1988թ. Դեկտեմբեր 7-ի երկրաշարժի էպիկենտրոնն էր Լոռու մարզի Սպիտակ քաղաքից քիչ հյուսիս գտնվող Նալբանդ գյուղը։ Երկրաշարժի արդյունքում գետնին էին հավասարվել Սպիտակի գրեթե բոլոր շինությունները, Կիրովական (ներկայից Վանաձոր) քաղաքում ավերվել էին 8000 բնակարան, Ստեփանավանում փլվել էին 30 շենք և 2500 տուն։

Այցելեք Նաև[խմբագրել]

Հեռուստաընկերություն[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Ս.Հ. Հարությունյան (2003)։ Հայաստանի Հանրապետության Վարչատարածքային Բաժանումը (Առ 01.01.2003 թ.)։ Երևան: Տիգրան Մեծ հրատարակչություն։ ISBN 9994100009։ 

Արտաքին Հղումներ[խմբագրել]