Առաջին տիկին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
36 երկրների առաջին տիկինները Նյու-Յորքում (ԱՄՆ) 2008 թ. սեպտեմբերի 22-ին:

Առաջին տիկին, երկրի նախագահի կինը։

Սկզբնապես «First Lady» տերմինը վերաբերվել է ԱՄՆ-ի նախագահի տիկնոջը, բայց հետո տերմինը տարածվել է նաև այլ լեզուներ և հիմա վերաբերվում է ցանկացած երկրի նախագահի տիկնոջը։ Որոշ երկրներում տերմինը նաև թարգմանվում է, օրինակ՝ Իսպանիայում «Primera Dama», Ռուսաստանում «Первая Леди», Ֆրանսիայում «Première Dame»։

Պատմություն[խմբագրել]

Բելլա Քոչարյան, Լորա Բուշ, Լյուդմիլա Պուտինա և Զորկա Պարվանովա — առաջին տիկինները Հայաստանի, ԱՄՆ-ի Ռուսաստանի և Բուլղարիայի 2003 թվականին:

ԱՄՆ-ում տերմինը առաջին անգամ օգտագործվել է 1849 թվականին, երբ որ նախագահ Զաքարի Թեյլորը կոչեց «First Lady» 4-րդ նախագահի Ջեյմս Մեդիսոնի կնոջ - Դոլլի Մեդիսոնին իր ներբողում նրա պաշտոնական թաղումին։[1] Սակայն առաջին կինը, որին սկսեցին կոչել «Առաջին տիկին» Հերրիեթ Լեյնն է - ԱՄՆ-ի 15-րդ նախագահի Ջեյմս Բյքենենի զարմուհին էր (Բյուքենը եղել է միակ ամուրի ԱՄՆ-ի նախագահ և Սպիտակ տան տիրուհու դերը կատարում էր նրա զարմուհին)։ Բայց միջազգային ճանաչում այս հասկացությունը ստացել 1877 թվականին։ Այն ժամանակ Մերի Էյմսը իրեն թերթի լրահաղորդման մեջ Ռութերֆորդ Խեյզի իննագուրացիայի մասին օգտագործեց «առաջին տիկին» տերմինը իր կնոջ Լյուսի Ուեբբ Հեյզին, ծայր աստիճան հանրամատչելի ամբողջ ԱՄՆ-ում։

Առաջին տիկինները դիվանագետական հարաբերություններ են պահպանում այլ երկրների նախագահների տիկինների հետ։ Պաշտոնական այցերի ժամանակ նախագահները կազմակերպում են այպես կոչված «կանացի ծրագիրներ», որտեղ առաջին տիկինները շփվում են։ Որոշ առաջին տիկինները եռանդուն կերպով խառնվում են երկրի դիվանագետական գործերին, ամենահայտնի օրինակները - Էլեոնորա Ռուզվելթը և Էվա Պատտերսոնն են։ Հիլլարի Քլինթոնը առաջադրել է իր թեկնածությունը 2008 թվականի ԱՄՆ-ի նախագահի ընտրությունների ժամանակ, սակայն հետո հանել է այն։ Արգենտինայի երկու առաջին տիկինները - Իսաբլ Մարթինես դե Պերոնը և Քրիստինա Ֆերնանդես դե Քիրշները փոխել են իրենց ամուսիններին նրանց նախագահի դիրքում (Խուան Պերոնին և Նեստոր Քիրշներին)։ Կարելի է նշել, որ Իսաբել Պերոնը դարձել է աշխարհի առաջին կին-նախագահը։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. «Dolley Madison»։ National First Ladies Library։ http://www.firstladies.org/biographies/firstladies.aspx?biography=4։ Վերցված է 2007-04-29։