Ալեքսանդրյան ոտանավոր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ալեքսանդրյան ոտանավոր - եվրոպական պոեզիայում լայնորեն գործածվող բանաստեղծական չափ։ Շատ տարածված է եղել հատկապես ֆրանսիական պոեզիայում՝ սկսած 12-րդ դարից՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացու մասին գրած մի պոեմից։ Այստեղից էլ «ալեքսանդրյան» մակդիրը։

Բանատողը բաղկացած է 12 վանկից, կայուն ռիթմական շեշտեր է կրում 6-րդ և 12-րդ վանկերի վրա և հատածով բաժանվում է երկո հավասար կիսատողերի։ Ռուսական պոեզիայում ալեքսանդրյան ոտանավորը սովորաբար վեցոտնյա յամբական տող է։[1]

12-վանկանի տողերով ոտանավորներ գրվում են նաև հայ պոեզիայում՝ կամ մեկ հատածով 6-րդ վանկից հետո.

Երբ երկնքի մովում // վերջին աստղը հանգավ՝
Նա իր տունը թողեց // ու ճանապարհ ընկավ։
(Եղիշե Չարենց)

և կամ երկու հատածով՝ 4-րդ և 8-րդ վանկերից հետո.

Ինչ մնաց ինձ // -ոսկյա մի ցանց, // ուրիշ ոչինչ,
Մարգարտաշար // հուշերի գանձ // -ուրիշ ոչինչ։
(Վահան Տերյան)

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Էդ. Ջրբաշյան, Հ. Մախչանյան (1972)։ Գրականագիտական բառարան։ Երևան: «Լույս», էջ 8-9։