Ֆիմոզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆիմոզ
Phimosis penis.jpg
Տեսակ հիվանդություն[1]
Ենթադաս առնանդամի հիվանդություն[1]
Բուն պատճառ C26852[1][2] և C26852[1]
Բժշկական մասնագիտություն ուրոլոգիա
Հիվանդությունների բազա 10019
eMedicine 777539
MeSHID D010688 և D010688
Disease Ontology DOID:2712 և DOID:2712
NCI Thesaurus C26852[1][2] և C26852[1]
Phimosis Վիքիպահեստում

Ֆիմոզը (հուն․՝ φῑμός - դնչակալ), դա մի հիվանդություն է, որի ժամանակ տեղի է ունենում առնանդամի ծայրային թլիպի նեղացում և հնարավոր չի լինում մերկացնել առնանդամի գլխիկը։

Պատճառագիտությունը և ախտածագումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիմոզի զարգացման հիմնական պատճառը անձնական հիգիենայի չպահպանման արդյունքում զարգացող խրոնիկ ինֆեկցիան է։ Որպես կանոն ֆիմոզ առաջանում է չթլպատված տղամարդկանց մոտ, բայց հնարավոր է նաև թլպատվածների մոտ, եթե թլպատման ժամանակ մաշկի ավելցուկ է մնում։ Ֆիմոզ հանդիպում է ցանկացած տարիքում։ Մեծահասակների մոտ հիմնականում զարգանում է խրոնիկ բալանոպոստիտի հետևանքով և կարող է շաքարային դիաբետի նախանշաններից մեկը լինել։ Երեխաների մոտ հանդիպում է առաջնային՝ իսկական ֆիմոզ (ֆիզոլոգիական, բնածին), որը մեծ մասի մոտ հասունանալուն զուգընթաց անցնում է, եզրային թլիպի ճեղքը լայնանում է, և հնարավոր է լինում գլխիկի մերկացումը։

Ախտորոշումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ախտորոշումը դժվարություն չի ներկայացնում, օբեկտիվ զննմամբ հայտնաբերվում է ծայրային թլիպի լրիվ կամ մասնակի նեղացում։ Հիվանդները սովորաբար գանգատվում են ծայրային թլիպի այտուցից, ցավից, հիպերեմիայից (կարմրածությունից), թարախային արտադրությունից, դժվարամիզությունից, ինչպես նաև սեռական ակտ իրագործելու անհնարինությունից։

Բարդությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Արտահայտված ֆիմոզի դեպքում մաշկի տակ առաջանում է սմեգմայի կուտակում, որի հետևանքով կարող են առաջանալ քարեր, կամ տափակբջջային քաղցկեղ։
  • Ծայրային թլիպի արտահայտված նեղացումը բերում է միզուկից մեզի արտահոսքի խանգարման, որի ժամանակ միզուղիներում կարող են ի հայտ գալ ինֆեկցիոն բարդություններ։
  • Երկարատև ֆիմոզի ժամանակ առաջանում են կպումներ՝ ծայրային թլիպի և առնանդամի գլխիկի միջև։
  • Ֆիմոզի բարդություններից է նաև պարաֆիմոզը, երբ առնանդամի գլխիկը մերկացնելուց հետո ծայրային թլիպը հնարավոր չի լինում բերել սկզբնական վիճակի և առաջանում է առնանդամի գլխիկի օղակում։

Բուժումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երեխաների մոտ հաճախ հնարավոր է լինում ուժ գործադրելով բացել առաջնային ֆիմոզը, որից հետո ծնողին սովորեցվում է ամեն անգամ լողացնելուց՝ տաք վաննայից հետո, նույնպես մերկացնել առնանդամի գլխիկը։ Մի քանի այդպիսի միջամտությունից հետո առնանդամի գլխիկը հեշտությամբ մերկացվում է։ Մեծահասակների մոտ բորբոքման առկայության դեպքում նշանակվում է հակաբորբոքային բուժում, որից հետո նոր կատարվում է ծայրային թլիպի շրջանաձև հատում՝ թլպատում կամ արտահայտված բորբոքման դեպքում կատարում են ծայրային թլիպի հատում մեջքային մակերեսով։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Smith's General Urology, Seventeenth Edition (Authors, Donald Ridgeway Smith, Emil A. Tanagho, Jack W. McAninch)
  • Campbell-Walsh Urology, 10th Edition (By Alan J. Wein, MD, PhD, Louis R. Kavoussi, MD, Andrew C. Novick, MD, Alan W. Partin, MD, PhD and Craig A. Peters, MD, FACS, FAAP)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]