Կորտիզոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կորտիզոնի կառուցվածքը

Կորտիզոն, C2 H28 Օ5, ակտիվ կորտիկոստերոիդ։ Անգույն բյուրեղներ են, հալման ջերմաստիճանը՝ 215 °C, վատ է լուծվում օրգանական լուծիչներում։ Անջատել են մակերիկամների մզվածքից (էքստրակտից)։ Քիմիական կառուցվածքն ուսումնասիրել է շվեյցարացի քիմիկոս Թադեուշ Ռայխշտայնը (1936-1940 թվականներ)։ Փոքր քանակությամբ արտադրվում է կենդանիների և մարդու մակերիկամներում։ Նախկինում կորտիզոնը համարում էին մակերիկամների կեղևի հորմոն, ներկայումս այն դիտվում է որպես հիդրոկորտիզոնի փոխարկման պրոդուկտ։ Ըստ կենսաբանական ազդեցության կորտիզոնը պատկանում է գլյուկոկորտիկոիդների խմբին. խթանում է սպիտակուցներից ածխաջրատների սինթեզումը, ընկճում լիմֆոիդ օրգանների ֆունկցիան, համեմատաբար թույլ է ազդում հանքային փոխանակության վրա։ Որպես հորմոնային պատրաստուկ օգտագործում են կորտոզոն-ացետատը՝ մակերիկամների կեղևի անբավարարության դեպքում, ինչպես նաև որպես հակաբորբոքային և հակաալերգիական միջոց՝ ռևմոկարդիտների բազմահոդաբորբերի, բրոնխային հեղձուկի դեպքերում։ Ներկայումս կիրառում են սինթետիկ կորտիկոստերոիդներ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 664 CC-BY-SA-icon-80x15.png