Քվանտային տրամաբանություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Քվանտային տրամաբանություն, տրամաբանության տեսակ, որով քննարկվում են այն դրույթները, որոնք հաշվի են առնում քվանտային տեսության սկզբունքները։ Հետազոտության այս ոլորտը հիմնվել է 1936 թվականին Գարիտ Բիրխովի և Ջոն ֆոն Նոյմանի աշխատանքների հիման վրա, ովքեր փորձում էին հաշտեցնել դասական տրամաբանության հերթական անհամաձայնությունը քվանտային մեխանիկայի հավելյալ փոփոխականների (օրինակ՝ կոորդինատի և իմպուլսի) չափումների փաստերի հետ։

Քվանտային տրամաբանությունը կարող է ձևակերպվել որպես ասույթների տրամաբանության փոխված տարբերակ։ Այն ունի մի քանի հատկություններ, որոնք տարբերում են այն դասական տրամաբանությունից։ Մասնավորապես՝ բացակայում է բաշխականությունը`

,

որտեղ , և նշանները տրամաբանական փոփոխականներ են:

Որպեսզի պարզենք, թե ինչու բաշխական օրենքը չի գործում, դիտարկենք ուղղագիծ շարժվող մասնիկ: Ենթադրենք, որ , և նշաններն ունեն հետևյալ արժեքները.

  • ՝ մասնիկը շարժվում է դեպի աջ,
  • ` մասնիկը կոորդինատների սկզբնակետից ձախ է,
  • ` մասնիկը կոորդինատների սկզբնակետից աջ է։

Այդ դեպքում «» պնդումը միշտ ճիշտ կլինի, ինչպես որ -ը:

Մյուս կողմից, «» և «» պնդումները սխալ են, քանի որ ավելի խիստ պայմաններ են պահանջում կոորդինատի և իներցիայի միաժամանակյա արժեքների համար, ինչն անհնար է՝ ըստ Հայզենբերգի անորոշությունների սկզբունքի: Այդ իսկ պատճառով էլ

և բաշխականությունը չի կարող տեղի ունենալ։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Васюков В. Л. Квантовая логика. — М.: ПЕР СЭ, 2005. — 191 с. — ISBN 5-9292-0142-0
  • Макки Дж. Лекции по математическим основам квантовой механики. — М.: Мир, 1965. — 224 с.
  • Меськов В. С. Очерки по логике квантовой механики. — М.: Изд-во МГУ, 1986. — 144 с.
  • G. Ludwig, Mathematical Foundations of Quantum Mechanics, Springer-Verlag, 1983.
  • Stanford Encyclopedia of Philosophy entry on Quantum Logic and Probability Theory

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]