Քոսքսուկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քոսքսուկ
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծաղկավոր բույսեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Կարգ Դժնիկածաղավորներ
Ընտանիք Ակքանազգիներ
Ցեղ Քոսքսուկ
Լատիներեն անվանում
Scabiosa
L. (1753)
Տիպիկ ներկայացուցիչներ

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Քոսքսուկ, քոսաբույս, այրեծաղիկ[1][2] (լատ.՝ Scabiósa), ակքանազգիների ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Scabiosa columbaria Sturm3.jpg

Ցողունը կանգուն է, վերին մասում՝ ճյուղավորվող, բարձր.՝ 30-70 (5-70) սմ։ Տերևները հակադիր են, ամբողջական կամ փետրաբաժան՝ պատված նուրբ մազիկներով։ Ծաղկաբույլը գլխիկանման է, ծաղիկները՝ բաց դեղին, կապույտ, վարդագույն կամ վառ ծիրանագույն։ Ծաղկում է հունիս-օգոստոսին։ Պտուղը սերմիկ է։ Բոլոր տեսակները մեղրատու են։

Տարածում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարածված է բոլոր մարզերի լեռնային գոտիներում։ Աճում է չոր, քարքարոտ, խճոտ լանջերին, կիսաանապատներում, չորասեր համակեցություններում, որոշ տեսակներ՝ ալպյան և ենթալպյան մարգագետիններում, անտառներում, բառեխառն գոտիներում և այլն։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնի է մոտ 80 (այլ տվյալներով՝ 100), ՀՀ-ում՝ 10 տեսակ՝

  • Քոսքսուկ աղավնու (Տ. columbaria),
  • Քոսքսուկ պարսկական (Տ. persica),
  • Քոսքսուկ վրացական (Տ. georgica),
  • Քոսքսուկ կովկասյան (Տ. caucasica),
  • Քոսքսուկ կրկնափետրաձև (Տ. bipinnata) և այլն։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Бобров Е. Г. Род 1416. Скабиоза — Scabiosa L. // Флора СССР. В 30 т. / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Ред. тома Б. К. Шишкин и Е. Г. Бобров. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1957. — Т. XXIV. — С. 56—91. — 501 + XVII с. — 2500 экз.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Sunset Western Garden Book, 1995:606–607
  2. «Scabiosa», The Plant List (version 1.1), http://www.theplantlist.org/1.1/browse/A/Caprifoliaceae/Scabiosa/, վերցված է 2014 թ․ սեպտեմբերի 19–ին 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png