Քարակաքավ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քարակաքավ
Գիտական դասակարգում
Լատիներեն անվանում
Alectoris chukar
Հատուկ պահպանություն
Արեալ
պատկեր
Alectoris chukar cypriotes

Քարակաքավ փասիանների ընտանիքի թռչուն։

Արտաքին կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարմնի երկարությունը 32-34 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 47-52 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 370-770 գ։ Գլուխը և կոկորդը ցայտուն նախշերով են։ Մարմինը վերևից դարչնագույն-մոխրագույն է, կուրծքը՝ մոխրագույն, մարմնի կողքերը՝ բաց դեղնավուն-սպիտակ, կարմրագույն-դարչնագույն շերտերը լայն են՝ սև ուղղահայաց զոլերով։ Ուսափետուրները մոխրագույն-կապույտ են՝ վարդագույն երանգով։ Երիտասարդն ավելի փոքր է, մարմնի կողքերի զոլերը և գլխի նախշերը բացակայում են։

Կենսակերպ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նստակյաց է, տարածված։ Բնակվում է քարքարոտ սարալանջերին՝ ժայռագոյացությունների հարևանությամբ, կիսաանապատներում ու չոր լեռնատափաստաններում, նաև գետերի ու առվակների մոտ։ Մեծ քանակով պահպանված են Եղեգնաձորում և Վայքում (Վայոց ձորի մարզ)։ Անհարթ տարածքներով վազում է արագ և հեշտությամբ բարձրանում զառիթափ լանջերը, սարն ի վար սահասավառնում է երկար տարածություն։ Հանդիպում է փոքր երամներով։ Թաքստոցին մոտենալիս հանկարծակի դիմում է թռիչքի։

Սննդառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սնվում է սերմերով, խոտաբույսերի կանաչ զանգվածով, երբեմն՝ միջատներով։

Բնադրում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարսանեկան խաղերը և բնադրազույգերի ձևավորումը՝ ապրիլի սկզբից մայիսին։ Բները կառուցում են ապրիլի վերջից մայիսի սկիզբը։ Ձվադրմանը պատրաստ բները հայտնվում են մայիսի 1-ին կեսից։ Բույնը փոսիկ է (տրամագիծը՝ 19-30 սմ x 15-20 սմ)՝ գետնին, ցամքարը՝ չոր խոտաբույսերից։

Բզմացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնադրում է թփուտներում և խիտ խոտաբույսերում։ Առաջին ձվերը բներում հայտնվում են մայիսի 1-20-ը։ Դնում է 39 մմ տրամագծով, դեղին-սպիտակ՝ բաց դարչնագույն-կարմիր պտերով 8-20 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 28-30 օր։ Ձագերը հայտնվում են հունիսին, ինքնուրույն թռչողները՝ օգոստոսի վերջից սեպտեմբեր։ Հեշտությամբ ընտելանում է անազատ պայմաններին, հաջողությամբ բազմանում է նաև տնային պայմաններում։ Համարվում է արժեքավոր որսորդ, թռչուն։ Գրավիչ է՝ կաքավին բնորոշ կեցվածքով ու կչկչոցով։ Համակեցություններում թվաքանակը նվազում է հարավից հյուսիս։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png
  1. Integrated Taxonomic Information System — 1996.
  2. IOC World Bird List. Version 6.3 — 6.3 — 2016. — doi:10.14344/IOC.ML.6.3
  3. IOC World Bird List, Version 6.4 — 2016. — doi:10.14344/IOC.ML.6.4
  4. IOC World Bird List, Version 7.1 — 2017. — doi:10.14344/IOC.ML.7.1
  5. IOC World Bird List. Version 7.2 — 2017. — doi:10.14344/IOC.ML.7.2
  6. IOC World Bird List. Version 7.3 — 2017. — doi:10.14344/IOC.ML.7.3
  7. IOC World Bird List. Version 8.1 — 2018. — doi:10.14344/IOC.ML.8.1
  8. HBW and BirdLife Taxonomic Checklist v2 / BirdLife International — 2017.
  9. eBird Taxonomy v2018eBird, 2018.
  10. Clements Checklist v2018 — 2018.
  11. IOC World Bird List. Version 8.2 — 2018. — doi:10.14344/IOC.ML.8.2
  12. IOC World Bird List. Version 9.1 — 2019. — doi:10.14344/IOC.ML.9.1