Քալփանա Չավլա

	Քալփանա Չավլա
;
Մասնագիտություն	Հնդկաստան և ԱՄՆ
Ծնվել է	մարտի 17, 1962
Ծննդավայր	Karnal, East Punjab, Հնդկաստան
Մահացել է	փետրվարի 1, 2003 (40 տարեկան) կամ 2003
Մահվան վայրը	Տեխաս, ԱՄՆ
Պարգևներ	և

Քալփանա Չավլա (անգլ.՝ Kalpana Chawla, մարտի 17, 1962(1962-03-17)^[1], Karnal, East Punjab, Հնդկաստան^[2] - փետրվարի 1, 2003(2003-02-01)^[2] կամ 2003^[1], Տեխաս, ԱՄՆ), ամերիկացի տիեզերագնաց, հնդկական ծագմամբ առաջին կին տիեզերագնացը։ Մահացել է «Կոլումբիա» շաթլ աղետի հետևանքով։

Վաղ տարիներ

1976 թվականին Չավլան ավարտել է Թագորի անվան դպրոցը։ Փենջաբի ճարտարագիտական քոլեջում ավիացիոն ճարտարագիտության բակալավրի կոչում ստանալուց հետո 1982 թվականին Հնդկաստանից տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ և 1984 թվականին Արլինգթոնի Տեխասի համալսարանից ստացել Է օդատիեզերական ճարտարագիտության գիտությունների մագիստրոսի կոչում։ Երկրորդ մագիստրոսի կոչումը 1986 թվականին, իսկ դոկտորի կոչումը օդատիեզերական ճարտարագիտության ոլորտում՝ 1988 թվականին, ստացել է Բոլդերի Կոլորադոյի համալսարանում։

Տիեզերագնացության մեջ

Քալփանա Չավլան ՆԱՍԱ-ի տիեզերագնաց է դարձել 1994 թվականին։

STS-87

1997 թվականի նոյեմբերի 19-ին մեկնարկեց STS-87 արշավախումբը Կոլումբիա շաթլով։

STS-107

2003 թվականի փետրվարի 1-ին Չավլան և մյուս 6 տիեզերագնացները մահացան Կոլումբիա շաթլի աղետի ժամանակ։

Նրա աճյունը դիակիզվել է Հնդկաստանում^[5]։

Պարգևներ

Կոնգրեսի պատվո տիեզերական մեդալ (հետմահու)
«Տիեզերական թռիչքի համար» մեդալ (ՆԱՍԱ)
«Ակնառու ծառայության համար» մեդալ (ՆԱՍԱ)
«Արժանիքների համար» շքանշան III արվեստ (Ուկրաինա, 1998 թվականի հունիսի 19) - տիեզերագնացության զարգացման, տիեզերական հետազոտությունների ոլորտում միջազգային համագործակցության ամրապնդման գործում ունեցած նշանակալի անձնական ներդրման համար^[6]

Հիշողություն

Քալփանա Չավլայի պատվին անվանվել է Cygnus CRS ng-14 տիեզերանավը։

Ծանոթագրություններ

1 2 3 4 Chattopadhyay A. Women Scientists in India: Lives, Struggles & Achievements — 2018. — P. 104.
1 2 3 4 https://history.nasa.gov/columbia/Troxell/Columbia%20Web%20Site/Biographies/Crew%20Profile%20Information/Crew%20Biographies/ASTRON%7E1.HTM
↑ https://www.nasa.gov/history/congressional-space-medal-of-honor/
↑ https://searchpub.nssc.nasa.gov/servlet/sm.web.Fetch/Agency_Awards_Historical_Recipient_List.pdf?rhid=1000&did=2120817&type=released
↑ Новости космонавтики № 246/ «Мемориал „Колумбии“ на Арлингтонском кладбище». цит.: «Останки Калпаны Чаула вернулись в Индию, где 14 марта по законам этой страны её кремировали».
↑ Указ Президента України № 659/98 від 19 червня 1998 року «Про нагородження відзнаками Президента України членів екіпажу космічного корабля „Коламбія“ (США)»(ուկր.)

Արտաքին հղումներ

NASA: Биография(անգլ.)
spacefacts.de: Краткая биография(գերմ.)
Kalpana Chawla STS-107 Crew Memorial Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine(անգլ.)

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Քալփանա Չավլա» հոդվածին։

[_d1e329c067735186-1] 1 2 3 4 Chattopadhyay A. Women Scientists in India: Lives, Struggles & Achievements — 2018. — P. 104.

[_3701f10f88c30b4b-2] 1 2 3 4 https://history.nasa.gov/columbia/Troxell/Columbia%20Web%20Site/Biographies/Crew%20Profile%20Information/Crew%20Biographies/ASTRON%7E1.HTM

[_de12e0a99fd30401-3] ttps://www.nasa.gov/history/congressional-space-medal-of-honor/

[_d2446709ce8a8069-4] ttps://searchpub.nssc.nasa.gov/servlet/sm.web.Fetch/Agency_Awards_Historical_Recipient_List.pdf?rhid=1000&did=2120817&type=released

[5] Новости космонавтики № 246/ «Мемориал „Колумбии“ на Арлингтонском кладбище». цит.: «Останки Калпаны Чаула вернулись в Индию, где 14 марта по законам этой страны её кремировали».

[6] Указ Президента України № 659/98 від 19 червня 1998 року «Про нагородження відзнаками Президента України членів екіпажу космічного корабля „Коламбія“ (США)»(ուկր.)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

Քալփանա Չավլա

Մասնագիտություն	Հնդկաստան և ԱՄՆ
Ծնվել է	մարտի 17, 1962(1962-03-17)^[1]
Ծննդավայր	Karnal, East Punjab, Հնդկաստան^[2]
Մահացել է	փետրվարի 1, 2003(2003-02-01)^[2] (40 տարեկան) կամ 2003^[1]
Մահվան վայրը	Տեխաս, ԱՄՆ
Պարգևներ	^[3] ^[4] և