Փիլիսոփայական քար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ալքիմիկոսը փիլիսոփայական քարը փնտրելիս Ջոզեֆ Ռայթի նկարը, 1771

Փիլիսոփայական քար (լատ.՝ lapis philosophorum), ըստ միջնադարյան ալքիմիկոսների նկարագրությունների՝ որոշակի ռեագենտ, որի միջոցով հնարավոր է իրականացնել մետաղների ոսկու վերափոխում (փոխարկում), ինչպես նաև ստեղծել կյանքի էլիքսիր։

Ալքիմիայի գլխավոր նպատակներից մեկը՝ երկու առեղծվածային նյութի պատարաստումն էր, որը կօգներ կատարելագործել մետաղները։ Առաջինը կոչվում էր «սպիտակ առյուծ»։ Այն կարող էր հասրակ մետաղները վերածել արծաթի։ Առավել կարևոր էր «փիլիսոփայական քարի» պատրաստումը, որը պետք է օժտված լիներ յուրահատուկ հատկությամբ. այն է՝ վերածել հասարակ մետաղները ոսկու։ Այն անվանում էին նաև կյանքի համադարման և կյանքի էլիքսիր։ Բացի այդ այն հանդիսանում էր հատուկ դեղորայք, որի լուծույթի ոսկե ըմպելիքի նույնիսկ շատ փոքր զանգվածների ընդունումը կնպաստեր զանազան հիվանդությունների բուժմանը, երիտասարդեցմանը, կյանքի տևողության երկարեցմանը։

Ալքիմիկոսների աշխատություններում «Փիլիսոփայական քարի» խորհրդանիշ է հանդիսանում իր պոչը ուտող վիշապ Ւռոբոռոսը կամ մի էակ , որը առաջանում է փիլիսոփայության թագավորի և թագուհու միավորումից։

«Փիլիսոփայական քարը» հայտանաբերողներին անվանում էին ադեպտներ։

Իրական ալքիմիկոսների համար փիլիսոփայական քարը ոչ թե նպատակ էր, այլ զուտ միջոց։ Նրանց հետաքրքրում էր ինքը՝ «փիլիսոփայական քարը», նրանց հետաքրքրում էր այն, թե ինչպես է այն շնորհում հոգու ազատագրում, մեծարում իր տիրոջը։ Թեև շատերը «փիլիսոփայական քարը» համարում են հորինվածք, սակայն XX դարում փորձերի արդյունքում պարզվել է, որ հաճախ ոսկու շատ փոքրիկ զանգվածներ ստացվում են այլ էլեմենտներից՝ միջուկային շարժիչի հետ աշխատանքի արդյունքում։

«Փիլսոփայական քարի» պատրաստման բաղադրատոմս («Մեծ Գրիմուար» գրքից)՝

Վերցնել 1 կճուճ թարմ հող, ավելացնել 1 ֆունտ կարմիր պղինձ և կես բաժակ սառը ջուր: Առաջացած զանգվածը եռացնել 30 րոպե: Հետո ավելացնել 3 ունցիա (դա հավասար է 29,86գ) պղնձի օքսիդ և եռացնել 1 ժամ, ապա ավելացնել 2,5 ունցիա մկնդեղ և եռացնել ևս 1 ժամ: Դրանից հետո ավելացնել 3 ունցիա լավ մանրեցված կաղնու կեղև և թողնել, որ կես ժամ եռա, հետո ավելացնել կճուճի մեջ 1 ունցիա վարդագույն ջուր և եռացնել 12 րոպե: Այնուհետև ավելացնել 3 ունցիա մուր և եռացնել մինչև որ զանգվածը պատրաստ լինի: Իմանալու համար այն պատրաստ է, թե ոչ, պետք է մեխը իջեցնել կճուճի մեջ, եթե այն սկսի ազդել մեխի վրա, ապա այն պատրաստ է, իսկ եթե ոչ`պետք այն այն կրկին եռացնել: Լուծույթը կարելի է օգտագործլ օրվա մեջ 4 անգամ: