Ցեյ Լուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ցեյ Լուն
Cai-lun.jpg
ԾննդավայրԳույան, Չինաստան
Մահացել է121[1]
Մահվան վայրՉինաստան
ՔաղաքացիությունՀան դինաստիա
Մասնագիտությունգյուտարար և քաղաքական գործիչ
Cai Lun Վիքիպահեստում

Ցեյ Լուն (անգլ.՝ Cai Lun, չին.՝ 蔡倫, , Գույան, Չինաստան - 121[1], Չինաստանչինական Խան դինաստիայի ներկայացուցիչ, որին վերագրվում է թղթի գյուտը։

Ցեյ Լուն ծնվել է Լեիյան քաղաքում, որը գտնվում է Խունյան նահանգի ներկայիս Խենյան շրջանում։ Մ. թ. 75 թվականին նա հայտնվում է կայսերական պալատում արդեն որպես ներքինի, իսկ 105 թվականին հանդես է գալիս թղթի տեխնիկական արտադրության բարելավման թեմայով զեկույցով՝ նշանավորելով իր գործունեությունը և անձը։ Այս իրադարձությունից հետո կայսր Խե Դին (Լյու Չժաո) շնորհում է նրան նախարարի բարձրագույն տիտղոս և տալիս մեծ հարստություն։ Սակայն նա հայտնվում է պալատական խժդժության մեջ կայսեր Ան Դիի օրոք, և վերջ է տալիս իր կյանքին ինքնասպանությամբ՝ խմելով թույն։

Թղթի ստեղծման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցեյ Լունի թղթի պատրաստման գործընթաց

Նախքան Ցեյ Լունի թղթի հայտնագործումը, թղթի համար նյութ էր ծառայում կանեփի տերևները, իսկ ավելի վաղ շրջանում հումք էին հանդիսանում արհեստական մետաքսի կոկոնները։ Ցեյ Լուն թուղթը մշակելիս օգտագործում էր մանրաթելեր, փայտի մոխիր, կաշի և կանեփ։ Այս ամենը խառնում էր ջրով և ստացված զանգվածը լցնում էր թղթի համար նախատեսված հատուկ կաղապարների մեջ (փայտից շրջանակներ՝ պատրաստված բամբուկի մազմզուկներով)։ Այնուհետև արևի տակ չորացնելուց հետո, նա այդ մասսան հարթեցնում էր հատուկ քարերի միջոցով։ Արդյունքում ստացվում էր բավական ամուր մակերես ունեցող թուղթ։ Ցեյ Լունի գյուտից հետո, թղթի արտադրությունը սկսեց արագ կատարելագործվել։ Թուղթն էլ ավելի ամուր դարձնելու համար սկսեցին ավելացնել օսլա, սոսինձ, բնական ներկանյութեր և այլն։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Б.Байер, У. Бирштайн и др. История человечества 2002 ISBN 5-17-012785-5

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]