Վարդատերեփուկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վարդատերեփուկ
Amberboa moschata1UME.jpg
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծաղկավորներ
Դաս Երկշաքիլավորներ
Կարգ Աստղածաղկավորներ
Ընտանիք Աստղածաղկազգիներ
Ցեղ Վարդատերեփուկ
Լատիներեն անվանում
Amberboa
Հոմանիշներ
Տիպիկ ներկայացուցիչներ
Cortinarius violaceus (L.) Gray, 1821

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում





Վարդատերեփուկ (լատ.՝ Amberboa), աստղածաղկազգիների (Asteraceae) (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա խոտաբույսերի ցեղ։

Բուսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տերևները երկարավուն են, մսալի, քնարանման, փետրաձև կտրտված։ Ծաղիկները երկար կոթուններով են, վարդագույն կամ երկնագույն։ Եզրային ծաղիկները ձագարաձև են, խոշոր, կենտրոնականները՝ խողովակավոր, մանր։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղը սերմիկ է։ Տերևները և ցողունը ծածկված են կարճ գանգուր մազիկներով կամ ամբողջովին մերկ են։[2][3]

Տնտեսական արժեք և օգտագործում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գեղազարդիչ է։[2] Մուշկային և Սոսնովսկու վարդատերեփուկներն աճում են հիմնականում օշինդրային կիսաանապատներում, կավային և կրակավային լանջերին, ստորին և միջին լեռն, գոտիներում. գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում։

Տաքսոնոմիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վարդատերեփուկների դասը ընդգրկում է 8 տեսակ[4]։ ՀՀ-ում տարածված է 5 տեսակ ՝ վարդատերեփուկ մուշկային (A. moschata), վարդատերեփուկ Սոսնովսկու (A. sosnovskyi), վարդատերեփուկ սովորական (A. amberboi) և այլն։

Տարածում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանդիպում է Արարատյան գոգավորությունում։ Աճում է չոր, քարքարոտ, գիպսային և կավային հողատարածքներում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Цвелёв Н. Н. Род 1612. Амбербоа — Amberboa (Pers.) Less. // Флора СССР. В 30 т. / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Ред. тома Е. Г. Бобров и С. К. Черепанов. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1963. — Т. XXVIII. — С. 323—332. — 653 с. — 2200 экз.
  • Черепанов С. К. Амбербоа — Amberboa (Pers.) Less. // Флора европейской части СССР / Отв. ред. и ред. тома Н. Н. Цвелёв. — Л.։ Наука, 1994. — Т. VII. — С. 289—290. — 317 с. — 920 экз.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • [1]Amberboa moschata in the Germplasm Resources Information Network (GRIN), US Department of Agriculture Agricultural Research Service.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png