Սեյդի (Թուրքմենստան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բնակավայր
ռուս.՝ Сейди
ԵրկիրԹուրքմենստան Թուրքմենստան
Հիմնադրված է1973 թ.
Բնակչություն20 491 մարդ (2009)
Ժամային գոտիUTC+5
##Սեյդի (Թուրքմենստան) (Թուրքմենստան)
Red pog.png

Սեյդի (թուրքմ.՝ Seýdi, նախկին անվանումը՝ Նեֆտեզավոդսկ), քաղաք Թուրքմենստանի Լեբապի վելայաթի Դանևսկի էտրապում[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նեֆտեզավոդսկը հիմնադրվել է 1973 թվականին՝ կապված նավթավերամշակման գործարանի կառուցման հետ։ Եղել է քաղաքատիպ ավան Թուրքմենական ԽՍՀ Չարջոուի մարզի Դեյնաուսկի շրջանում[2]։

1990 թվականի օգոստոսի 23-ին Նեֆտեզավոդսկն ստացել է քաղաքի կարգավիճակ[3] և վերանվանվել է Սեյդի՝ ի պատիվ թուրքմեն բանաստեղծ և հայրենասեր Սեյիթնազար Սեյդիի։

2017 թվականի նոյեմբերի 25-ին Թուրքմենստանի խորհրդարանը Սեյդիի կարգավիճակը փոխել է Լեբապ վելայաթի իրավունք ունեցող քաղաքից Դյանևի էտրապի մեջ գտնվող քաղաքի, որը ներառում էր նաև նրա գենգեշլիքներ Գաբակլին և Իսբազը[4]։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սեյդին գտնվում է Զաունգուզյան Կարակումներ անապատի ծայրամասում, Թուրքմենաբադից (նախկին Չարջոու) 70 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, Ամուդարյա գետի ձախ ափին։

Քաղաքի մոտ կա մի մեծ բլուր և արհեստական ​​լիճ, անցնում է Սեյդի-Ռեպետեկ ճանապարհը, կա երկաթուղային կայարան։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սեյդիի բնակչությունը՝ 21 160 մարդ (2010 թվականի գնահատական)[5]։

Սեյդիի բնակչության դինամիկան
Տարի 1979 1989 2010
Բնակչություն 4410 11 059 21 160

Արդյունաբերություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքում է գտնվում Սեյդիի նավթավերամշակման գործարան, երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների գործարան և բամբակ վերամշակման գործարան։ Գործում է նաև համանուն հյուրանոցային համալիր։

Սեյդիի նավթավերամշակման գործարանը, որը կառուցվել է ուշ խորհրդային շրջանում Սիբիրից խողովակաշարով ստացվող նավթի վերամշակման համար, մնում է Թուրքմենստանի երկու նավթավերամշակման գործարաններից մեկը[1]։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Սեյդիի նավթավերամշակման գործարանը վերաինտեգրվել է Կոկդումալակ, Յաշիլդեպե, Յոլոտեն և Քերվեն նավթային հանքավայրերի հետ[1][6][7]։ 2020 թվականին վերամշակվել է մոտ կես միլիոն տոննա նավթ, արտադրանքի մեջ եղել են բենզին, ասֆալտ և դիզելային վառելիք[8][9]։

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հին ամրոցի ավերակներ,
  • Ամուդարյա պետական արգելոցի թանգարան։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]