Սադիա Բեգլովա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սադիա Բեգլովա
 
Կուսակցություն՝ ԽՄԿԿ
Կրթություն՝ Մոսկվայի պետական իրավաբանական ակադեմիա և Մոսկվայի բարձրագույն կուսակցական դպրոց
Մասնագիտություն՝ իրավաբան
Ծննդյան օր օգոստոսի 15, 1923(1923-08-15)
Ծննդավայր Q595160?, Troizkoje, Ռյազանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Վախճանի օր 1992
Վախճանի վայր Կազան, Ռուսաստան
 
Պարգևներ

«Աշխատանքային արիության համար» մեդալ

Սադիա Արիֆովնա Բեգլովա (թաթ.՝ Садыя Ариф кызы Беглова, օգոստոսի 15, 1923(1923-08-15), Q595160?, Troizkoje, Ռյազանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1992, Կազան, Ռուսաստան), խորհրդային թաթար իրավաբան, Թաթարստանի Գերագույն դատարանի նախագահ (1969-1985):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սադիա Արիֆովնա Բեգլովան ծնվել է 1923 թվականի օգոստոսի 15-ին, Ռյազանսկայա նահանգի Շացկի գավառի Բոլշոյ Ստուդենեց գավառում[1][2][3]: Ազգությամբ թաթարուհի է, տիրապետել է ռուսերենին և թաթարերենին[2]: Ծառայողների ընտանիքից է[3], հայրըը եղել է թաթարական «Նացմեն, առա՛ջ» ազգային կոլտնտեսության նախագահ[2]:

Ավարտելով թաթարական դպրոցը՝ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին հեռացել է Կազան, որտեղ 1942 թվականի սեպտեմբերին հաճախել է Վլադիմիր Լենինի անվան Կազանի Դաշնային համալսարան[2][3]: Ավարտելով միայն մեկ կիսամյակը՝ 1943 թվականի փետրվարին առաջարկ է ստացել ծառայության անցնելու պետանվտանգության մարմիններում, և մինչև 1947 թվականի հունիս աշխատել է ՆԳԺԿ-ՊԱՆ-ում, մասնավորապես՝ Մոսկվայում, Բաքվում, Կազանում, հետագա տարիներին իր կենսագրության այդ փաստի մասին չի պատմել, անհայտ են մնացել նրա կոչումը, ծառայության բովանդակությունը և լիազորությունների շրջանակը[2][3][4]:

Վերադառնալով ընդհատված ուսմանը՝ 1947 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1949 թվականի հուլիսը եղել է Կազանի իրավաբանական դպրոցի ուսանող[2][3]։ Հետագայում զբաղվել է կուսակցական-տնտեսական աշխատանքով[5][2]։ 1950 թվականի հունվարից մինչև 1951 թվականի մարտ եղել է ԽՄԿԿ-ի Բաումանի շրջանային կոմիտեի կուսակցական, արհմիութենական և կոմերիտական մարմինների բաժնի հրահանգիչ: 1951 թվականի ապրիլից մինչև 1954 թվականի հունվար զբաղեցրել է Թաթարական ինքնավար հանրապետության արդարադատության նախարարի տեղակալի պաշտոնը[1][3]:

1954 թվականին ավարտել է Համամիութենական իրավաբանական հեռակա ինստիտուտի Կազանի մասնաճյուղը (հետագայում՝ Մոսկվայի պետական իրավաբանական ակադեմիա)[1][4]։ Ավարտել է նաև ԽՄԿԿ Կենտկոմին կից կուսակցական բարձրագույն դպրոցը[6]:

1954 թվականի հունվարից մինչև 1957 թվականի դեկտեմբեր զբաղեցրել է ԽՄԿԿ-ի Ալմետևսկու քաղաքային կոմիտեի քարտուղարի պաշտոնը: 1957 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1960 թվականի նոյեմբեր եղել է Թաթարական շրջանային կոմիտեի վարչական և առևտրական ֆինանսական մարմինների բաժնի հրահանգիչ, ապա՝ վարիչի տեղակալ։ 1960 թվականի նոյեմբերից մինչև 1965 թվականի մարտ զբաղեցրել է ԽՄԿԿ Բաումանի շրջկոմի առաջին քարտուղարի պաշտոնը, իսկ 1965 թվականի մարտից մինչև 1969 թվականի մարտ եղել է Կազանի քաղաքային խորհրդի գործկոմի նախագահի տեղակալ։ Աշխատել է Զիննատ Մուրատովի, Սեմյոն Իգնատևի, Ֆիկրյատ Տաբեևի ղեկավարությամբ, վերջինս նրա մասին արտահայտվել է որպես «խոշոր իրավաբան»[2][7]։ 1961 թվականին եղել է ԽՄԿԿ-ի 22-րդ համագումարի պատվիրակ[8], 1963-1985 թվականներին՝ Թաթարական ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետության (ԹԻԽՍՀ) Գերագույն խորհրդի պատգամավոր[5][1]:

1969 թվականի մարտից մինչև 1985 թվականի հունվար եղել է ԹԻԽՍՀ-ի Գերագույն դատարանի նախագահ[9][3]։ Հրաժարական է տվել սեփական ցանկությամբ[2], իսկ 1985 թվականի հունվարի 28-ին անցել է թոշակի[3]։

Սադիա Արիֆովնա Բեգլովան մահացել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, Կազանում[1][3]:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամուսնացած է եղել «Խորհրդային Թաթարստան» և «Խորհրդային Ռուսաստան» թերթերի թղթակից, ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատող Բելգե Աիտովի հետ (1923-1987)[10][11][12][13]: Տեգրը Նարիման Աիտովն է[14]:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1960 թվականին արժանացել է «Աշխատանքային արիության համար» մեդալի[15], 1985 թվականին՝ «ԹԻԽՍՀ-ի վաստակավոր իրավաբան» պատվավոր կոչման[1]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Шайдуллин и др., 2017, էջ 223
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Марат Сафаров (26 ноября 2019)։ «Садыя Беглова: земной суд и долгая память»։ Журнал «Идель»։ Վերցված է 23 января 2020 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 «Беглова Садыя Арифовна»։ Верховный суд Республики Татарстан։ Վերցված է 23 января 2020 
  4. 4,0 4,1 «Беглова Садыя Арифовна»։ Государственный комитет Республики Татарстан по архивному делу։ Վերցված է 23 января 2020 
  5. 5,0 5,1 Хәсәнов, 2002, էջ 94
  6. Ярмиева, 2006, էջ 18
  7. Михаил Бирин (22 августа 2015)։ «Фикрят Табеев: от Рязани до Казани. Первый секретарь Татарского обкома КПСС чуть не стал адмиралом, а на сталинскую стипендию в КГУ съел с однокашниками десяток гусей»։ Бизнес Online։ Վերցված է 23 января 2020 
  8. Отчёт, 1962, էջ 366
  9. Шайдуллин и др., 2017, էջ 190
  10. Гомәр, 2015, էջ 46
  11. Зарипов, 1997, էջ 170
  12. «Аитов Бельге Абдрахманович»։ niznov-nekropol.ucoz.ru։ Վերցված է 23 января 2020 
  13. Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 12 августа 1981 года «О присвоении почетного звания „Заслуженный работник культуры РСФСР“ работникам редакции газеты „Советская Россия“». — Ведомости Верховного Совета РСФСР. — Москва : Издание Верховного Совета РСФСР, 20 августа 1981. — № 33 (1191). — С. 661. — 672 с.
  14. Докторов, 2017, էջ 5
  15. Указ Президиума Верховного Совета СССР от 7 марта 1960 года «О награждении орденами и медалями СССР женщин — передовиков промышленности и сельского хозяйства, деятелей науки и культуры, работников партийных, советских, профсоюзных, комсомольских и других организаций СССР». — Ведомости Верховного Совета РСФСР. — Москва : Издание Верховного Совета СССР, 1960. — № 5 (180). — С. 118. — 236 с.


Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]