Ռենե Պրևալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռենե Պրևալ
René Préval on March 31, 2010.jpg
 
Կուսակցություն՝ Lespwa?
Կրթություն՝ Gembloux Agro-Bio Tech?
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Ծննդյան օր հունվարի 17, 1943(1943-01-17)[1][2]
Ծննդավայր Մարմելեյդ, Artibonite, Հայիթի
Վախճանի օր մարտի 3, 2017(2017-03-03)[3][1][2] (74 տարեկանում)
Վախճանի վայր Հայիթի
Գերեզման Մարմելեյդ
Թաղված Մարմելեյդ
Քաղաքացիություն Flag of Haiti.svg Հայիթի
Ամուսին Էլիզաբեթ Դելատուր Պրևալ
 
Պարգևներ

Խոսե Մարտի շքանշան

Ռենե Գարսիա Պրևալ (հայիթ․ կրեոլ․՝ René Garcia Préval, հունվարի 17, 1943, Պորտ-օ-Պրենս, Հայիթի - մարտի 3, 2017, Պորտ-օ-Պրենս, Հայիթի)[4], հայիթցի քաղաքական գործիչ և գյուղատնտես, որը 2 անգամ ընտրվել է Հայիթիի նախագահ (փետրվարի 7, 1996 - փետրվարի 7, 2001, մայիսի 14, 2006 - մայիսի 14, 2011)։ Եղել է նաև վարչապետ 1991 թվականի փետրվարից հոկտեմբեր։ Պրևալը Հայիթիի պատմության մեջ առաջին նախագահն է, որն իր նախորդից իշխանությունը ստացավ խաղաղ ճանապարհով և առաջին նախկին վարչապետը, որը դարձավ նախագահ։ Նրա նախագահության տարիներն առանձնացել են ներքին խռովություններով և տնտեսական կայունացման փորձերով․ վերջին նախագահության ժամանակ տեղի է ունեցել Հայիթիի կործանիչ երկրաշարժը (2010)[5][4]։

Վաղ տարիներ և կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պրևալը ծնվել է 1943 թվականի հունվարի 17-ին Պորտ-օ-Պրենսում և մեծացել հոր հայրենի Մարմելեյդում, որը գյուղաքաղաք է Արտիբոնիտ դեպարտամենտում[6]։ Բելգիայի Ժամբլուի քոլեջում և Լյովենի կաթոլիկ համալսարանում սովորել է գյուղատնտեսություն, այնուհետև ուսումնը շարունակել է Պիզայի համալսարանում՝ ուսումնասիրելով երկրաբանություն[7]։ Ընտանիքի հետ հեռացել է Հայիթիից 1963 թվականին[8][9]։

Պրևալի հայրը նույնպես գյուղատնտես էր[6], գեներալ Պոլ Էժեն Մագլուարի կառավարության ժամանակ եղել է գյուղատնտեսության նախարար[9]։ Հեռանալով Հայիթիից՝ Պրևալի հայրն աշխատանք գտավ Աֆրիկայի ՄԱԿ-ի գրասենյակներում[8]։

Հինգ տարի անցկացնելով Բրուքլինում (երբեմն նաև մատուցող աշխատելով)՝ Պրևալը վերադառնում է Հայիթի և աշխատանքի անցնում Օգտակար հանածոների ազգային ինստիտուտում[10]։ 1988 թվականին Պորտ-օ-Պրենսում մի քանի գործընկերների հետ հացի փուռ է բացում։ Իր ընկերությունը գործարկելուն զուգահեռ ակտիվորեն զբաղվում է նաև քաղաքականությամբ և բարեգործությամբ՝ հաց է մատակարարում Ժան Բերտրան Արիստիդի որբանոցին, որի հետ սերտ հարաբերություններ ուներ[6][11]։

1990 թվականին Արիստիդի նախագահ դառնալուց հետո Պրևալը դարձավ վարչապետ (1991 թվականի փետրվար-հոկտեմբերի 11), այնուհետև 1991 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո աքսորվեց[6][12]։

2009 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Պրևալն ամուսնացավ Էլիզաբեթ Դելատուր Պրևալի հետ, որն իր տնտեսական գծով խորհրդատուներից մեկն էր և Լեսլի Դելատուրի՝ Հայիթիի կենտրոնական բանկի նախկին կառավարչի այրին։ Պրևալի առաջին և երկրորդ ամուսնությունները՝ համապատասխանաբար Ժերդա Բենուայի և Սոլանժ Լաֆոնտանի հետ, ավարտվեցին ամուսնալուծությամբ[6]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 Munzinger-Archiv — 1913.
  3. René Préval, ancien président d'Haïti, est mort
  4. 4,0 4,1 Makini Brice and Joseph Guyler Delva (3 March 2017)։ «Ex-Haitian President Preval dies, first to peacefully hand over power»։ Reuters։ Վերցված է 3 March 2017 
  5. «Rene Preval, former Haiti president, dead at 74» (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-03-03 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Robles Frances, Katz Jonathan M. (3 March 2017)։ «René Préval, President of Haiti in 2010 Quake, Dies at 74»։ The New York Times։ Վերցված է 4 March 2017 
  7. «René Garcia Préval, Président de la République d'Haiti»։ Embassy of the Republic of Haiti, Washington D.C։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-09-14-ին 
  8. 8,0 8,1 «René Garcia Préval»։ KnowledgeWalk Institute։ Արխիվացված օրիգինալից 2011-12-07-ին։ Վերցված է 2014-04-24 
  9. 9,0 9,1 Sprague Jeb (2012)։ Paramilitarism and the Assault on Democracy in Haiti։ NYU Press։ էջ 57։ ISBN 9781583673003 
  10. «Two-time Haitian President Rene Preval dies»։ Outlook India։ 4 March 2017։ Վերցված է 4 March 2017 
  11. «Former Haiti President Rene Preval dies aged 74»։ BBC։ 4 March 2017։ Վերցված է 4 March 2017 
  12. Lentz Harris M., ed. (2014)։ Heads of States and Governments Since 1945։ Routledge։ էջ 359։ ISBN 9781134264902 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]