Պրովեի-Կալիշի դաստակերտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Museum Silhouette.svg
Պրովեի-Կալիշի դաստակերտ
Moscow, Novaya Basmannaya 22 2015.JPG
Տեսակտեսարժան վայր և կալվածք
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունՄոսկվա և Նովայա Բասմաննայա փողոց
Ժառանգության կարգավիճակregional cultural heritage site in Russia?

Ֆ. Ի. Պրովեի - Ա. Ի. Կալիշի դաստակերտ (ռուս.՝ Усадьба Ф. И. Прове – А. И. Калиш), դաստակերտ Մոսկվայում։ Հասցեն՝ Նովայա Բասմաննայա փողոց, տուն 22/2։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է (գրանցման համար` 7720104000)[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դաստակերտը պատկանել է վաճառական Լանիններին, ապա այն ձեռք է բերել արդյունաբերող և գործարար Իվան Կարլովիչ Պրովեն։ Հին դաստակերտային կառույցները քանդվել են, և 1895 թվականին Պրովեի երեխաների` երկվորյակներ Ֆեոդորի և Ադելիի համար ճարտարապետ Կառլ Վասիլևիչ Տրեյմանի նախագծով կառուցվել է երկու համաչափ կանգնած կողաշենքերով եռահարկ տուն։ «Ֆրանսիական նեոռենեսանս» ոճի տունը գտնվում է հողամասի փոքր-ինչ խորքում, գլխավոր բակը փողոցից անջատված է դարպասով և կափածո ճաղերով ցանկապատով։ Գլխավոր ճակատի դեկորը կազմված է ծեփվածքից և պատուհանների երեսկալներից։ Ե՛վ տունը, և՛ կողաշենքերը երեսպատված են կոպտատաշ քարով, ճակատի հիմնական` բաց դարչնագույնը լրացված է հակադիր կարմիրով[2]։

Տունն ունի երկու առանձին գլխավոր մուտք, որոնք տարբերվում են ձևավորմամբ և վերևում զարդատախտակներին գրված վենզելներով` «ФП» («ՖՊ») և «АК» («ԱԿ»)։ Առաջինը տանում էր դեպի Ֆեոդոր Իվանովիչ Պրովեի բնակարան, որը գտնվում էր երկրորդ հարկում, իսկ երկրորդը` նրա քրոջ` Ադելի Իվանովնա Պրովեի (ըստ ամուսնու` Կալիշ) բնակարանը երրորդ հարկում։ Առաջին հարկն օգտագործվել է տնտեսական կարիքների և ծառաների համար։ Դաստակերտի ձախ կողաշենքը պատկանում էր Ադելիին, աջը` Ֆեոդորին[2]։

Ֆեոդոր Իվանովիչը մասնակցել է հոր գործերին, սակայն ավելի շատ հայտնի էր որպես դրամահավաք։ Նրան պատկանում էր անտիկ և բյուզանդական մետաղադրամների մի մեծ հավաքածու, և որոշ ժամանակ նա եղել է Մոսկովյան դրամագիտական ընկերության նախագահը։ Նրա քույրը` Ադելին, ամուսնացած էր վաճառական Գեորգի Կալիշի հետ և զբաղվում էր բարեգործությամբ։ Նոր իշխանության օրոք, 1918 թվականին, Ֆեոդորն ու Ադելին վտարվեցին սեփական տնից, իսկ դաստակերտն ազգայնացվեց և սկսեց ծառայել բուժական նպատակների համար։ Ներկայումս տան մի մասը զբաղեցնում է բանկը, իսկ մյուս մասը Սվեշնիկովի անվան պետական երգչախումբը[2]։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Городская усадьба, XIX в.» (ռուսերեն)։ Департамент культурного наследия города Москвы։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-11-17-ին։ Վերցված է 2015-07-27 
  2. 2,0 2,1 2,2 Подъяпольская, Мария։ «Усадьба Ф.И. Прове – А.И. Калиш» (ռուսերեն)։ Узнай Москву։ Վերցված է 2015-07-27