Պոտ Սարասին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Պոտ Սարասին
Pote Sarasin 1957.jpg
 
Կուսակցություն՝ անկախ քաղաքական գործիչ
Կրթություն՝ Wilbraham & Monson Academy? և Bangkok Christian College?
Մասնագիտություն՝ դիվանագետ, քաղաքական գործիչ և պետական ծառայող
Դավանանք բուդդայականություն
Ծննդյան օր մարտի 25, 1905(1905-03-25)
Ծննդավայր Բանգկոկ, Թաիլանդ
Վախճանի օր սեպտեմբերի 28, 2000(2000-09-28) (95 տարեկան)
Վախճանի վայր Բանգկոկ, Թաիլանդ
Դինաստիա Sarasin family?
Քաղաքացիություն Flag of Thailand.svg Թաիլանդ
Հայր Thian Hee?
Զավակներ Pong Sarasin?, Pao Sarasin? և Asa Sarasin?
 
Պարգևներ
Չուլա Չոմ Կլաոյի շքանշան, Սպիտակ փղի շքանշան և Order of the Crown of Thailand

Պոտ Սարասին (մարտի 25, 1905(1905-03-25), Բանգկոկ, Թաիլանդ - սեպտեմբերի 28, 2000(2000-09-28), Բանգկոկ, Թաիլանդ), թաիլանդացի դիվանագետ և քաղաքական գործիչ՝ ազդեցիկ Սարասինների ընտանիքից։

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պոտ Սարասինը վաճառականների և հողատերերի հին ընտանիքից էր։ Նրա հայրը՝ Թիան Հի Սարասինը (թայերեն՝ เทียน ฮี้ สารสิน), բժիշկ էր, զբաղվել է նաև բրնձի վաճառքով։ Պոտն իրավագիտություն է սովորել Ուիլբրահամի Մասաչուսեթս նահանգի Ուիլբրահամ ակադեմիայում և Լոնդոնի Միջին տաճարում։ 1933-1945 թվականներին Բանգկոկում զբաղվել է փաստաբանի գործունեությամբ։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պոտն ընդգրկված էր վարչապետ Ֆիբունսոնգրամի (Ֆիբուն) մոտ շրջապատում և 1946 թվականին նրա՝ բանտից ազատվելուց հետո նրան ֆինանսական օգնություն է ցուցաբերել։ Դրա դիմաց նա 1948 թվականին Պոտին նշանակել է արտաքին գործերի փոխնախարար։

Որպես արտաքին գործերի նախարար՝ Պոտը դեմ էր Ֆիբունի՝ Վիետնամում Ֆրանսիայի կողմից աջակցվող Բաո-Դաիի ռեժիմը ճանաչելու փորձերին։ Այդ դիրքորոշումը վայելում էր խորհրդարանի, մամուլի և կառավարության մեծ մասի լիակատար աջակցությունը։ Պոտը ճանաչել է Բաո Չիի հայտնիության բացակայությունը և կասկածի տակ առել փլեյբոյ-կայսեր հաջողության հասնելու հնարավորությունը և «New York Times»-ի լրագրողին բացատրել, որ «եթե թաիլանդցիները սատարեն Բաո Դաիին, և նա ձախողվի, ապա Վիետնամի ժողովրդի թշնամանքը կդառնա սիամականության դեմ»[1]։ Ի վերջո, Ֆիբունը մերժեց արտգործնախարարության ամիսների առաջարկությունները և փետրվարի 28-ին պաշտոնապես ճանաչեց Լաոսի, Կամբոջայի և Վիետնամի թագավորական կառավարությունները[2]։ Զայրացած Պոտը հրաժարական տվեց։ Դա միակ դեպքն էր, երբ Թաիլանդի արտաքին գործերի նախարարը հրաժարական է տվել սկզբունքորեն[3]։ Դրանից անմիջապես հետո նա կրկին դարձել է դեսպան Վաշինգտոնում։

1957 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Սարիթը ընտրեց Պոտին՝ հեղաշրջման արդյունքում հաստատված կառավարությունը գլխավորելու համար, հիմնականում այն պատճառով, որ ամերիկացի կրթություն ստացած դիվանագետը լավ հարաբերությունների մեջ էր ամերիկացիների հետ։ Նրա օրոք դեկտեմբերին հիմնականում անցկացվեցին ազատ և արդար ընտրություններ[4]։ Նա հրաժարվեց վարչապետի պաշտոնից այդ նույն ամիս` ՍԵԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը վերսկսելու համար։

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պոտ Սարասին (առաջին շարք՝ կենտրոն)

Պոտը Բանգկոկի ամենահին և ամենահարուստ ընտանիքներից մեկի՝ Սարասինների ընտանիքի գլուխն էր[5]։ Սարասինները միշտ լավ հարաբերություններ ունեին 19-րդ դարի բյուրոկրատական վերնախավի հետ, և 1950-ականների սկզբին զգալի հետաքրքրություն ունեին անշարժ գույքի և բրնձի առևտրի նկատմամբ[6]։ Նրա հայրը՝ Թիան Հին (չին.՝ 黄天喜[7], որի պաշտոնական կոչումը Ֆրայա Սարասինսավամիփախն էր, չինական ավանդական բժշկի և դեղագործի որդի էր, որը 19-րդ դարի սկզբին Հայնանից Սիամ էր գաղթել[8]։

Պոտի որդիները՝ Պոնգը՝ առաջատար գործարար է եղել, Պաոն՝ ոստիկանության գեներալ, որը ժամանակին զբաղեցրել է Թաիլանդի թագավորական ոստիկանության պետի պաշտոնը[9][10], և Արսան, որը հոր նման Թայլանդի նախկին արտգործնախարարներից էր և ծառայում էր որպես հանգուցյալ թագավոր Բհումիբոլի գլխավոր անձնական քարտուղար[11]։ Երեք որդիները՝ Պոնգ, Արսան և Պաո Սարասինները, բոլորն էլ ծառայել են որպես Թաիլանդի փոխվարչապետներ[12]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. The New York Times, 14 February 1950
  2. Konthi Suphamongkhon։ Thai Foreign Policy։ Thammasat University Press (1984) 
  3. Konthi.
  4. Fineman, Daniel. A Special Relationship: The United States and Military Government in Thailand 1947-1958
  5. Sarasin Family
  6. The Encyclopedia of the Chinese Overseas, Thailand– Changes in its economic future, page 220
  7. [泰国] 洪林, 黎道纲主编 (April 2006)։ 泰国华侨华人研究։ 香港社会科学出版社有限公司։ էջ 17։ ISBN 962-620-127-4 
  8. Chris Baker (writer)։ A History of Thailand։ Cambridge University Press։ էջ 98։ ISBN 0-521-81615-7 
  9. «Pao Sarasin dies at 83»։ Bangkok Post։ 8 March 2013։ Վերցված է 30 March 2013 
  10. «Former deputy PM Pao Sarasin dies»։ The Nation (Thailand)։ 9 March 2013։ Արխիվացված է օրիգինալից 4 April 2015-ին։ Վերցված է 30 March 2013 
  11. Menues chroniques d'un séjour en Thaïlande (1989-1992)
  12. [泰国] 洪林, 黎道纲主编 (April 2006)։ 泰国华侨华人研究։ 香港社会科学出版社有限公司։ էջեր 185–6։ ISBN 962-620-127-4 
Քաղաքական պաշտոններ
Նախորդող՝
Պլակ Ֆիբունսոնգխրամ
Թայլանդի վարչապետ
1957
Հաջորդող՝
Թանոմ Կիտտիկաչորն