Չուլալոնգկորն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Փհրա Բատ Սոմդետ Փհրա Պորամինթհրա Մահա Չուլալոնգկորն Փհրա Չունլա Չոն Կլաո Չաո Յու Հուա
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
Chulalongkorn LoC.jpg
Միապետ
Հոկտեմբերի 1, 1868 - Հոկտեմբերի 23, 1910
Նախորդող Մանգկուտ (Ռամա IV)
Հաջորդող Վաջիրավուդ (Ռամա VI)
 
Մասնագիտություն՝ թագավոր
Դավանանք բուդդայականություն
Ծննդյան օր Սեպտեմբերի 20, 1853
Ծննդավայր Flag of Thailand.svg Մեծ պալատ, Փհրա Նախոն, Սիամ
Վախճանի օր Հոկտեմբերի 23, 1910
(57 տարեկանում)
Վախճանի վայր Flag of Thailand.svg Դուսիտ պալատ, Փհրա Նախոն, Սիամ
Դինաստիա Չակրի
Քաղաքացիություն Flag of Thailand.svg Թաիլանդ[1]
Հայր Մոնգկուտ
Մայր Դեբսիրինդրա
Ամուսին Սունանդհա Կումարիրատանա, Չաո Չոմ Մանդա Չում Կրայրոեկ, Սավանգ Վադհանա, Սաովաբհա Փհոնգսրի, Սուխումալա Մարասրի, Դարա Ռասմի, Սաովաբհակ Նարիրատանա և Չաո Չոմ Մանդա Թալաբ
Զավակներ 33 որդի
44 դուստր
 
Ինքնագիր Signature of Chulalongkorn.svg
 
Պարգևներ

Սև արծվի շքանշան, Անդրեաս առաքյալի շքանշան, Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան, Order of the Royal House of Chakri?, Order of the Nine Gems?, Չուլա Չոմ Կլաոյի շքանշան, Սպիտակ փղի շքանշան, Order of the Crown of Thailand?, Կապիչի շքանշան, Բատի շքանշան, Սբ. Միքայելի և Սբ. Գևորգի շքանշան, Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Կամբոջայի թագավորական շքանշան, Աննամ վիշապի շքանշան, Վանդի թագի շքանշան, Սուրբ Հուբերտի շքանշան, Հավատարմության շքանշան, Սուրբ Ստեփանոս Հունգարացու շքանշան, Սուրբ Ավետման բարձրագույն շքանշան, Սրբեր Մավրիկիոսի և Ղազարի շքանշան, Իտալիայի թագի շքանշան, Ոսկե գեղմի շքանշան, Կառլոս III շքանշան, Եռակի շքանշան, Աշտարակի և թրի շքանշան, Սերովբեների արքայական շքանշան, Սուրբ Օլաֆի շքանշան, Փղի շքանշան, Նիդերլանդական արյուծի շքանշան, Լեոպոլդի շքանշան, Փրկիչի շքանշան, Քրիզանտեմի վերին օրդեն, Հարավային Խաչի շքանշան, Royal Order of Kamehameha I?, Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու ասպետական շքանշան, Duchy of Brunswick? և Order of Henry the Lion?

Չուլալոնգկորն կամ Ռամա V, ծնված որպես՝ Փհրա Բատ Սոմդետ Փհրա Պորամինթհրա Մահա Չուլալոնգկորն Փհրա Չունլա Չոն Կլաո Չաո Յու Հուա (թայ՝ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) (սեպտեմբերի 20, 1853(1853-09-20)[2][3][4], Մեծ պալատ, Phra Borom Maha Ratchawang, Phra Nakhon, Phra Nakhon, Թաիլանդ - հոկտեմբերի 23, 1910(1910-10-23)[2][3][4], Amphorn Sathan Residential Hall), Սիամի միապետը 1868-1910 թվականներին։ Եղել է Չակրի դինաստիայի հինգերորդ ներկայացուցիչը։ Համարվում է Սիամի պատմության մեծագույն թագավորներից մեկը։ Չուլալոնգկորնի անունը կապվում է Սիամի մոդեռնիզացիայի, խոշոր պետական և սոցիալական բարեփոխումների ինչպես նաև Ֆրանսիական Հնդկաչինի և Բրիտանական Կայսրության գաղութարարչական քաղաքականության դեմ մղված պայքարների հետ։ Ռամային հաջողվել է իր երկիրը զերծ պահել գաղութացումից[5]։ Երկրում կարևոր բարեփոխումներ կատարելու և այն անկախ պահելու շնորհիվ Չուլալոնգկորնին էր շնորհվել Փհր Պիյա Մահարատ (พระปิยมหาราช – մեծն սիրված արքա) տիտղոսը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.nytimes.com/2008/09/12/world/asia/12thai.html
  2. 2,0 2,1 2,2 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 Proleksis enciklopedija (хорв.) — 2009.
  5. «Քո բառարանը» (23 նոյեմբերի, 2011)։ «Chulalongkorn» (ցանց)։ Կենսագրություն։ «Քո բառարանը»։ Արխիվացված օրիգինալից 2011-12-01-ին։ Վերցված է 1 դեկտեմբերի, 2011։ ««Երբ Թաիլանդին սպառնում էր արևմտյան գաղութարարությունը, նրա վարած արտաքին քաղաքականությունը զերծ պահեց երկիրը գաղութացումից, իսկ ներքին քաղաքականությունը հիմք հանդիսացավ թագավորության մոդեռնիզացիային։ »» 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]