Ուանկայո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Ուանկայո
Դրոշ Զինանշան
Flag of Huancayo.svg Pe ehuan.gif

Huancayo Peru.jpg
Կոորդինատներ: 12°4′0″ հվ. լ. 75°13′0″ ամ. ե. / 12.06667° հս․. լ. 75.21667° ավ. ե. / 12.06667; 75.21667
ԵրկիրՊերու Պերու
Հիմնադրված էհունիսի 1, 1572 թ.
Մակերես319±1 կմ²
ԲԾՄ3271±1 մետր
Բնակչություն456 250 մարդ (2017)[1]
Ժամային գոտիUTC−05:00
Հեռախոսային կոդ64
Փոստային ինդեքսներ12000
Պաշտոնական կայքmunihuancayo.gob.pe
##Ուանկայո (Պերու)
Red pog.png

Ուանկայո (իսպ.՝ Huancayo, կեչուա՝ Wankayu), քաղաք Պերուի կենտրոնական հատվածում, Ուանկայո նահանգի և Խունին դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը: Գտնվում է ծովի մակերևույթից 3271 մետր բարձրության վրա, քաղաքի բնակչությունը կազմում է 323.054 մարդ: Ուանկայոն Պերուի կենտրոնական շրջանի մշակութային և առևտրային կենտրոնն է[2][3]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակակից Ուանկայոյի տեղում հնագույն հայտնի բնակավայրերը ուանկաների մշակույթի գյուղերն են: Մ.թ.ա. մոտ 500 թվականին այս տարածքը մտել է Ուարի պետության կազմի մեջ: Չնայած ինկերի զավթողական հարձակումներին դիմադրությանը՝ Ուանկան 1460 թվականին ջախջախվել է Պաչակուտեկի զորքերի կողմից: Արդյունքում քաղաքը դարձել է ինկերի Տուանտիսույու պետության կարևոր կենտրոն:

Իսպանական գաղութացման մեկնարկից հետո քաղաքը Պերուում դարձել է իր նշանակությամբ երկրորդ քաղաքը Հաուխա քաղաքից հետո, որը Ֆրանսիսկո Պիսարոն ժամանակավոր մայրաքաղաք է դարձրել նախքան մայրաքաղաքի գործառույթները Լիմա տեղափոխելը:

1570 թվականին Պերուի փոխնախագահ Ֆրանսիսկո դե Տոլեդոն Ուանկայոն դարձրել է Ուանկայո պրովինցիայի կենտրոն: 1572 թվականի հունիսի 1-ին պաշտոնապես հիմնադրվել է քաղաքը, որի լրիվ անունը իսպաներեն Սանտիսիմա-Տրինիդադ դե Ուանկայո էր[4]:

Պերուի անկախության համար պատերազմից հետո 1820 թվականի նոյեմբերի 20-ին Ուանկայոն ընդգրկվել է երիտասարդ հանրապետության կազմում: 1831 թվականին քաղաքում կառուցվել է Մայր տաճար և Ուանկայոն դարձել է արքեպիսկոպոսության կենտրոն[4]:

1854 թվականին Ուանկայոյում ստորագրվել է Պերուում ստրկությունը վերացնող օրենք, ի պատիվ այդ իրադարձության՝ Սահմանադրության հրապարակում՝ քաղաքի կենտրոնում կանգնեցվել է հուշարձան[4]:

1969 թվականին տեղի է ունեցել երկու երկրաշարժ, որոնք զգալի վնասներ են հասցրել, ավերվել են տներ, կամուրջներ, երկաթուղային ճանապարհ, տարբեր գնահատականներով զոհվել է 800-1000 մարդ։ Քաղաքի շրջանում ևս մոտ 300 մարդ Է զոհվել երկրաշարժից հետո տեղի ունեցած սողանքների պատճառով:

Ներկայումս քաղաքը դարձել է ժողովրդական ձկնորսության հայտնի արտադրանքների նշանակալի բիզնես կենտրոն, և ժողովրդական տոների համար, ինչպես քաղաքում այնպես էլ մոտակա բնակավայրերում: Չնայած քաղաքի բուռն զարգացմանը՝ այնտեղ պահպանվել են գաղութային շրջանի շինություններ, թեև ընդհանուր առմամբ ժամանակակից շինությունները գերակշռում են Ուանկայոյում: Ուանկայոյից 18 կմ դեպի հյուսիս գտնվում է Հուախա քաղաքի օդանավակայանը, թեև Լիմայից ժամանածների մեծ մասը ցամաքային տրանսպորտից են օգտվում[5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 2017 Peru Census
  2. Ciudad de Huanucayo Peru Provincia de Huancayo
  3. «Huancayo — Perú :: Historia de Huancayo Perú»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-11-15-ին։ Վերցված է 2010-10-08 
  4. 4,0 4,1 4,2 Historia de Huanucayo Junín Peru — fundación de Huancayo
  5. «Huancayo.info :: Portal de Turismo de Huancayo — Perú — Información Turística de Huancayo»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-09-03-ին։ Վերցված է 2010-10-08 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]